ડાયાબિટીસમાં શેરડીનો રસ પીવા કરતા શેરડી ચાવવી કેમ વધુ હિતાવહ છે? જાણો વિજ્ઞાન.
માર્ચ મહિનો પૂરો થવાને આરે છે અને ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં ઉનાળાનો પારો ચઢવા લાગ્યો છે. ગરમી વધતા જ ઠેર-ઠેર શેરડીના રસના ચીચોડા શરૂ થઈ ગયા છે. ઉનાળાની બપોરે ઠંડો અને તાજો શેરડીનો રસ અમૃત સમાન લાગે છે, પરંતુ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આ ‘કુદરતી અમૃત’ ક્યાંક ‘મીઠું ઝેર’ તો સાબિત નહીં થાય ને? ચાલો જાણીએ નિષ્ણાતોનો શું મત છે.
આજની ભાગદોડભરી જીવનશૈલીમાં ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ) એક સામાન્ય પણ ગંભીર બીમારી બની ગઈ છે. ૨૦૨૬ના આ ઉનાળામાં ગરમીથી બચવા માટે લોકો શેરડીના રસનો આશરો લઈ રહ્યા છે. શેરડીનો રસ પોષક તત્વોથી ભરપૂર છે અને કમળા જેવી બીમારીમાં આશીર્વાદરૂપ છે, પરંતુ જ્યારે વાત ડાયાબિટીસની આવે છે, ત્યારે ચિત્ર થોડું અલગ છે.
શેરડીના રસમાં કેટલી મીઠાશ હોય છે?
‘ફાર્માકોગ્નોસી રિવ્યુઝ’માં પ્રકાશિત એક સંશોધન મુજબ, શેરડીના રસમાં ૭૦-૭૫% પાણી, ૧૩-૧૫% સુક્રોઝ (કુદરતી ખાંડ) અને ૧૦-૧૫% ફાઈબર હોય છે. એક સામાન્ય ૨૪૦ મિલીના ગ્લાસમાં આશરે ૫૦ ગ્રામ જેટલી ખાંડ હોય છે, જે લગભગ ૧૦ ચમચી ખાંડ બરાબર છે. આટલી મોટી માત્રામાં શર્કરા જ્યારે શરીરમાં જાય છે, ત્યારે તે લોહીમાં ભળીને સુગર લેવલને એકાએક વધારી દે છે.
નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય: રસ કરતા શેરડી ચાવવી કેમ શ્રેષ્ઠ?
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ સીધો રસ પીવાને બદલે શેરડીનો ટુકડો ચાવવો જોઈએ.
-
ફાઈબરનો ફાયદો: જ્યારે તમે શેરડી ચાવો છો, ત્યારે તેમાં રહેલા ફાઈબર અને પ્રોટીન સુગરના પાચનને ધીમું પાડે છે, જેથી બ્લડ સુગર એકાએક વધતું નથી.
-
કસરત: શેરડી ચાવવાથી દાંત અને પેઢાની કસરત પણ થાય છે અને લાળરસ ભળવાથી પાચન સુધરે છે.
ક્યારે અને કેવી રીતે પીવો જોઈએ?
જો તમારું શુગર લેવલ નિયંત્રણમાં છે અને તમને શેરડીનો રસ પીવાની ખૂબ ઈચ્છા છે, તો આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો: ૧. સંયમિત માત્રા: અડધો ગ્લાસથી વધુ રસ ન પીવો. ૨. ખાલી પેટે ક્યારેય નહીં: સવારે ઉઠતાની સાથે કે ખાલી પેટે રસ પીવાથી ગ્લુકોઝ સ્પાઈક આવી શકે છે. ૩. સમય: બપોરના સમયે જ્યારે ગરમી વધુ હોય ત્યારે પી શકાય, પણ સાંજે કે રાત્રે ટાળવું. ૪. ડૉક્ટરની સલાહ: તમારો રિપોર્ટ જોઈને ડૉક્ટર જ નક્કી કરી શકે કે તમારા માટે તે કેટલું સુરક્ષિત છે.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ઉનાળાના અન્ય હેલ્ધી વિકલ્પો
જો તમારે શેરડીના રસનો વિકલ્પ શોધવો હોય, તો ૨૦૨૬ના આ ઉનાળામાં તમે આ પીણાં અજમાવી શકો છો:
-
નાળિયેર પાણી: તે કુદરતી ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સથી ભરપૂર છે અને સુગર ઓછી હોય છે.
-
મીઠા વગરની છાશ: પ્રોબાયોટિક્સથી ભરપૂર છાશ પેટને ઠંડક આપે છે.
-
લીંબુ શરબત (ખાંડ વગર): વિટામિન-સી માટે શ્રેષ્ઠ અને હાઈડ્રેટિંગ.
-
ગ્રીન ટી (આઈસ્ડ): મેટાબોલિઝમ સુધારે છે.
૩૦ માર્ચ ૨૦૨૬ ના રોજ વધતી ગરમી વચ્ચે સ્વાસ્થ્ય જાળવવું એ મોટી પડકાર છે. શેરડીનો રસ સ્વાસ્થ્યપ્રદ હોવા છતાં, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ ‘સ્વાદ કરતા સ્વાસ્થ્ય’ને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ. વધુ પડતો આગ્રહ રાખવાને બદલે અલ્પ માત્રામાં અથવા નિષ્ણાતની સલાહ મુજબ જ તેનું સેવન કરવું હિતાવહ છે.
