ટ્રેડ વોર વચ્ચે બ્રિજનો નવો વિવાદ, કેનેડાના દાવાને ફગાવતા ટ્રમ્પની આક્રમક જાહેરાત
રાજદ્વારી અને વેપાર મોરચે અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચેનો તણાવ હવે કાગળ પર મર્યાદિત નથી રહ્યો; તેની અસર હવે શેર કરેલા માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ પર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. ગોર્ડી હોવ ઇન્ટરનેશનલ બ્રિજના સંયુક્ત ઉદ્ઘાટન સમારોહ માટે કેનેડાએ અમેરિકાને આપેલું આમંત્રણ રદ કર્યા પછી તાજેતરનો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો. આ ઇનકારથી ગુસ્સે થઈને, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક બોલ્ડ દાવા સાથે વળતો પ્રહાર કર્યો: નવા કરાર હેઠળ, યુએસને પ્રોજેક્ટના ચોખ્ખા નફાનો અડધો – અથવા 50 ટકા – મળશે. જો કે, કેનેડાએ તરત જ આ દાવાને ફગાવી દીધો છે.
શું છે આખો ગોર્ડી હોવે બ્રિજ વિવાદ?
મામલો ત્યારે ગરમાયો જ્યારે કેનેડાએ અમેરિકાને વિન્ડસર ખાતે બનેલા ગોર્ડી હોવે ઇન્ટરનેશનલ બ્રિજના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં સામેલ થવાથી રોકી દીધા. કેનેડિયન અધિકારીઓનું કહેવું હતું કે તાજેતરના દિવસોમાં અમેરિકા દ્વારા કેનેડિયન સામાન પર લાદવામાં આવેલા ભારે-ભરખમ ટેરિફ અને વેપારી ધમકીઓના વાતાવરણમાં બંને દેશોનું એકસાથે મળીને ઉજવણી કરવી જરાય યોગ્ય નથી.
શુક્રવારે, કેનેડિયન શહેર વિન્ડસરમાં આ ભવ્ય કેબલ-સ્ટેડ બ્રિજ પ્રોજેક્ટના પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે એક ઉદ્ઘાટન સમારોહ યોજાયો હતો. જ્યારે કેનેડિયન સરકાર, ઓન્ટારિયો પ્રાંત, વિન્ડસર-ડેટ્રોઇટ બ્રિજ ઓથોરિટી અને અન્ય સ્થાનિક મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા, ત્યારે યુએસ પક્ષ ગેરહાજર હતો કારણ કે તેમનું આમંત્રણ રદ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમારોહમાં આ ઐતિહાસિક પુલની સફળતાની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી, જે કેનેડાના હાઇવે 401 ને યુએસ ઇન્ટરસ્ટેટ 75 સાથે જોડે છે. સત્તાવાર જાહેરાત અનુસાર, આ પુલ 27 જુલાઈ, 2026 ના રોજ બપોરે 12:00 વાગ્યે સામાન્ય લોકો અને ટ્રાફિક માટે સત્તાવાર રીતે ખુલ્લો મૂકવામાં આવશે.
ટ્રમ્પનો તીખો હુમલો: ‘હવે અમેરિકાને મળશે 50% નફો’
કેનેડા દ્વારા આમંત્રણ પાછું ખેંચી લેવાથી ભડકેલા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર મોરચો ખોલી દીધો. ટ્રમ્પે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે તેમને આ આમંત્રણ રદ થવાથી કોઈ ફરક પડતો નથી, કારણ કે કેનેડા પહેલેથી જ અમેરિકાને ‘ભારે-ભરખમ ટેરિફ’ ચૂકવી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે પોતાની પોસ્ટમાં મોટો દાવો કરતા લખ્યું કે અગાઉની અમેરિકી સરકારે આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલો કરાર ખૂબ જ ખરાબ અને ઘાટાવાળો કર્યો હતો, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ચૂકી છે. નવા નિયમો અને કરારો હેઠળ હવે અમેરિકાને આ મેગા પ્રોજેક્ટના શુદ્ધ નફાનો પૂરો 50 ટકા હિસ્સો મળશે. જોકે, ટ્રમ્પના આ દાવાએ કેનેડિયન વહીવટીતંત્રમાં હલચલ મચાવી દીધી છે.
કેનેડાએ ટ્રમ્પના દાવાઓને સિરેથી નકાર્યા
ટ્રમ્પના આ નિવેદન બાદ કેનેડા તરફથી તીખી પ્રતિક્રિયા સામે આવી. કેનેડાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મિનિસ્ટર ગ્રેગર રોબર્ટસનના કાર્યાલય તરફથી સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે અમેરિકાનો આ દાવો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણો છે.
કેનેડિયન મંત્રીએ કહ્યું કે ટ્રમ્પનું એ કહેવું બિલકુલ સાચું નથી કે 2012માં કેનેડા અને મિશિગન વચ્ચે થયેલો મૂળ કરાર હવે પ્રભાવી નથી. કેનેડિયન પક્ષે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ઉદ્ઘાટન સમારોહ પછી પણ 2012નો મૂળ કરાર જ કાયદાકીય રીતે માન્ય છે અને નફાની વહેંચણી અંગે ટ્રમ્પનો દાવો સાથી કોસો દૂર છે. જોકે, તેમણે એ પણ સ્વીકાર્યું કે આ પુલ બંને દેશોના ભવિષ્યના આર્થિક વિકાસ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ છે, જેનાથી વેપારને નવી ગતિ મળશે.
વિન્ડસરના મેયરએ વ્યક્ત કરી ઊંડી નિરાશા
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર બંને દેશોના સ્થાનિક જનપ્રતિનિધિઓએ પણ પોતાની ચિંતા અને દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે. કેનેડાના વિન્ડસર શહેરના મેયર ડ્રૂ ડિલ્કન્સે અમેરિકા અને કેનેડાના સંબંધોમાં આવેલી આ કડવાશ અને તલખી પર ઊંડી નિરાશા વ્યક્ત કરી છે.
મેયર ડિલ્કન્સે પીડા વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “આ ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે આપણા સંબંધો અહીં સુધી પહોંચી ગયા છે. આ સાફ તોર પર દર્શાવે છે કે આ સમયે અમેરિકા સાથે આપણા રાજકીય અને કूटનીતિક સંબંધો કયા બદતર દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. ચોક્કસપણે, આ કારણોસર આપણો ઉદ્ઘાટન સમારોહ થોડો ફીકો ચોક્કસ પડી ગયો છે, પરંતુ હાલ જમીની હકીકત આ જ છે.”
ટેરિફ વિવાદ અને વેપાર પર તોળાતું જોખમ
આ સમગ્ર વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકાએ આ જ અઠવાડિયે કેનેડાના અનેક મુખ્ય ઉત્પાદનો પર વધારાના 50 ટકા ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રનું તર્ક છે કે આ કડક પગલું કેનેડા દ્વારા અમેરિકી ઉત્પાદનો સાથે રાખવામાં આવતા ‘ભેદભાવપૂર્ણ વ્યવહાર’નો જડબાતોડ જવાબ છે. આ નવા અને વધારાના શુલ્ક મોટર વાહન (ઓટોમોબાઈલ), ડેરી ઉત્પાદનો અને આલ્કોહોલિક બેવરેજ જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલા કેનેડિયન સામાન પર લાગુ થશે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની સહીવાળા આ નવા આદેશના બરાબર 30 દિવસ પછી આ ભારે-ભરખમ ટેરિફ સંપૂર્ણપણે પ્રભાવી થઈ જશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે મિશિગન અને ઓન્ટારિયો વચ્ચેનો આ વેપારી કોરિડોર ઉત્તર અમેરિકા માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે, જ્યાં દર વર્ષે લગભગ 300 અબજ ડૉલરનો ભારે-ભરખમ વેપાર થાય છે. આ નવા ગોર્ડી હોવે બ્રિજમાં 6 લેનનો રસ્તો, 16 ટોલ લેન અને બંને દેશો માટે કુલ 60 ચેક લેન બનાવવામાં આવી છે. આશા હતી કે આનાથી આવાગમન સુગમ બનશે, પરંતુ રાજકીય ખેંચતાણે આના પર ગ્રહણ લગાવી દીધું છે. હવે જોવાનું એ છે કે ટેરિફ અને નફાની આ લડાઈમાં આગામી દિવસોમાં બંને પાડોશી દેશોના સંબંધો શું નવો વળાંક લે છે.
