100% ચાર્જિંગ કરવાની આદત તમારા ફોનને કરી શકે છે બરબાદ, અત્યારે જ બદલો આ સેટિંગ
આજના ડિજિટલ યુગમાં આપણો સ્માર્ટફોન આપણો પડછાયો બની ગયો છે. સવારે ઉઠવાથી લઈને રાત્રે સૂવા સુધી, ઓફિસનું કામ હોય, મિત્રો સાથે ગપસપ, ઓનલાઈન શોપિંગ કે બેંકના જરૂરી ટ્રાન્ઝેક્શન—બધું જ આ નાનકડી મશીન પર નિર્ભર છે. પરંતુ આ આખી નિર્ભરતા વચ્ચે સૌથી નબળી કડી સાબિત થાય છે ‘ફોનની બેટરી’.
તમે નોંધ્યું હશે કે નવો ફોન લેતી વખતે બેટરી આખા બે દિવસ ચાલે છે, પરંતુ દોઢ-બે વર્ષ વીતતા સુધીમાં તો બપોર થતાં જ ચાર્જર શોધવું પડે છે. આપણને લાગે છે કે ફોન જૂનો થવાને કારણે આવું થઈ રહ્યું છે, પરંતુ હકીકતમાં તેની પાછળ આપણી ચાર્જિંગની ખોટી આદતો જવાબદાર હોય છે. જો તમે ઈચ્છતા હોવ કે તમારા ફોનની બેટરી વર્ષો સુધી નવા જેવું જ પરફોર્મન્સ આપે, તો ‘ચાર્જિંગ લિમિટ’ (Charging Limit) સેટ કરવી તમારા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
શા માટે જરૂરી છે ચાર્જિંગ લિમિટ સેટ કરવી?
મોટાભાગના સ્માર્ટફોનમાં લિથિયમ-આયન (Li-ion) બેટરીનો ઉપયોગ થાય છે. આ બેટરીઓની પોતાની એક કેમેસ્ટ્રી હોય છે. એક્સપર્ટ્સ અને ટેક-સાયન્ટિસ્ટ્સનું માનવું છે કે લિથિયમ-આયન બેટરીને બહુ વધારે ‘સ્ટ્રેસ’ (તણાવ) પસંદ નથી. આ સ્ટ્રેસ ત્યારે પેદા થાય છે જ્યારે બેટરીને વારંવાર 0% સુધી લઈ જવામાં આવે છે અથવા તો હંમેશા 100% સુધી ઠાંસી-ઠાંસીને ચાર્જ કરવામાં આવે છે.
વિચારો, જો તમે પેટ ભરીને જમ્યા પછી પણ જબરદસ્તી ખાતા રહો, તો તમારી તબિયત પર શું અસર પડશે? બેટરી સાથે પણ એવું જ થાય છે. જ્યારે બેટરી 100% ચાર્જ થઈ જાય છે અને છતાં પણ ચાર્જર જોડાયેલું રહે છે, ત્યારે તેમાં હાઈ વોલ્ટેજનું દબાણ બનેલું રહે છે, જેનાથી બેટરીની અંદરના કેમિકલ્સ જલ્દી ખરાબ થવા લાગે છે. ચાર્જિંગ લિમિટ આ સમસ્યાનો કાયમી ઈલાજ છે.
ચાર્જિંગ લિમિટ શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
ચાર્જિંગ લિમિટ તમારા ફોનનું એક સ્માર્ટ સોફ્ટવેર ફીચર છે. તે તમારા ફોનને નિર્દેશ આપે છે કે જેવી બેટરી એક ખાસ સ્તર (જેમ કે 80% કે 85%) પર પહોંચે, ચાર્જર પાસેથી વીજળી લેવાનું બંધ કરી દે. ભલે તમારો ફોન આખી રાત ચાર્જર પર લાગેલો રહે, પરંતુ તે 80% થી ઉપર નહીં જાય. આનાથી બેટરી ‘ઓવરહીટિંગ’ અને ‘ઓવરચાર્જિંગ’ થી બચી જાય છે.
એન્ડ્રોઇડ (Android) ફોનમાં સેટિંગ કેવી રીતે બદલવું?
આજકાલ સેમસંગ, ગૂગલ પિક્સેલ અને વનપ્લસ જેવી બ્રાન્ડ્સે આ ફીચર સેટિંગ્સમાં જ આપી દીધું છે. તેને એક્ટિવેટ કરવાની રીત કંઈક આ મુજબ છે:
-
સેટિંગ્સ ખોલો: તમારા ફોનના મુખ્ય ‘Settings’ માં જાઓ.
-
બેટરી સેક્શન: નીચે સ્ક્રોલ કરો અને ‘Battery’ અથવા ‘Device Care’ ના વિકલ્પ પર ટેપ કરો.
-
બેટરી પ્રોટેક્શન: અહીં તમને ‘Battery Health’ અથવા ‘Protect Battery’ જેવો વિકલ્પ મળશે.
-
લિમિટ સેટ કરો: સેમસંગ જેવા ફોન્સમાં ‘Protect Battery’ ઓન કરતા જ ચાર્જિંગ 85% પર લોક થઈ જાય છે. જ્યારે પિક્સેલ ફોન્સમાં તે જાતે જ તમારી આદતો શીખીને ચાર્જિંગ મેનેજ કરે છે.
(નોંધ: જો તમારા ફોનમાં આ ઇન-બિલ્ટ ફીચર નથી, તો તમે ‘AccuBattery’ જેવી ભરોસાપાત્ર એપ્સનો ઉપયોગ કરીને ચાર્જિંગ એલાર્મ સેટ કરી શકો છો.)
આઈફોન (iPhone) યુઝર્સ માટે સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
એપલ પોતાના યુઝર્સની બેટરી હેલ્થને લઈને ખૂબ ગંભીર રહે છે. iPhone 15 સિરીઝ અને તેના પછીના મોડેલ્સમાં તો 80% ની ફિક્સ્ડ લિમિટ સેટ કરવાનો સીધો વિકલ્પ મળે છે.
-
સેટિંગ્સમાં જાઓ: તમારા iPhone ની ‘Settings’ એપ ખોલો.
-
બેટરી પસંદ કરો: નીચે જઈને ‘Battery’ પર ટેપ કરો.
-
બેટરી હેલ્થ અને ચાર્જિંગ: અહીં ‘Battery Health & Charging’ ના વિકલ્પને પસંદ કરો.
-
ચાર્જિંગ ઓપ્ટિમાઈઝેશન: અહીં તમને ‘Optimized Battery Charging’ અને ‘80% Limit’ ના વિકલ્પો મળશે. જો તમે ઈચ્છો કે ફોન ક્યારેય 80 થી ઉપર ન જાય, તો ‘80% Limit’ પસંદ કરી લો.
માત્ર લિમિટ જ નહીં, આ વાતોનું પણ રાખો ધ્યાન
જો તમે ખરેખર બેટરીનું આયુષ્ય બમણું કરવા માંગતા હોવ, તો ચાર્જિંગ લિમિટની સાથે આ 3 આદતો પણ અપનાવો:
-
20-80 નો નિયમ: પ્રયત્ન કરો કે બેટરી ક્યારેય 20% થી નીચે ન જાય અને 80% થી ઉપર ન જાય. આ રેન્જમાં બેટરી સૌથી વધુ ‘ખુશ’ અને સ્થિર રહે છે.
-
ગરમીથી બચાવો: ચાર્જિંગ દરમિયાન જો ફોન ગરમ થઈ રહ્યો હોય, તો તેનું કવર કાઢી નાખો. ગરમી (Heat) બેટરીની સૌથી મોટી દુશ્મન છે. ક્યારેય પણ ફોનને તકિયા નીચે કે સીધા તડકામાં રાખીને ચાર્જ ન કરો.
-
ઓરિજિનલ ચાર્જરનો ઉપયોગ: હંમેશા ફોન સાથે આવેલા ઓરિજિનલ ચાર્જર અથવા તે જ બ્રાન્ડના સર્ટિફાઈડ ચાર્જરનો જ ઉપયોગ કરો. સસ્તા અને લોકલ ચાર્જર વોલ્ટેજને કંટ્રોલ કરી શકતા નથી, જેનાથી બેટરી ફૂલી શકે છે.
શું 80% ચાર્જિંગમાં આખો દિવસ નીકળી જશે?
ઘણા લોકોના મનમાં આ સવાલ આવે છે કે “જો હું માત્ર 80% ચાર્જ કરીશ, તો શું મારો ફોન સાંજ સુધી ચાલશે?”
આનો જવાબ તમારા વપરાશ પર નિર્ભર છે. પરંતુ વિશ્વાસ રાખો, આજના મોર્ડન પ્રોસેસર્સ એટલા પાવર-એફિશિયન્ટ છે કે 80% ચાર્જિંગ પણ એક સામાન્ય યુઝર માટે પૂરતું હોય છે. જો તમને ખબર હોય કે તમે કોઈ લાંબી મુસાફરી પર જઈ રહ્યા છો, તો તે દિવસ માટે તમે લિમિટ હટાવીને 100% ચાર્જ કરી શકો છો. પરંતુ રોજિંદા જીવનમાં 80% ની લિમિટ તમારી બેટરીને 3-4 વર્ષ સુધી નવા જેવી જ જાળવી રાખશે.
સ્માર્ટફોન ખરીદવો એ એક રોકાણ છે, અને તેની બેટરી તેનું હૃદય છે. જે રીતે આપણે આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે નિયમો બનાવીએ છીએ, તેવી જ રીતે ફોનના લાંબા આયુષ્ય માટે ચાર્જિંગ લિમિટ સેટ કરવી એ એક શ્રેષ્ઠ રોકાણ છે. આ નાનકડો ફેરફાર માત્ર તમારા પૈસા જ નહીં બચાવે (બેટરી બદલાવવાનો ખર્ચ), પણ પર્યાવરણ માટે પણ સારું છે કારણ કે આપણે ઓછી બેટરીઓ ફેંકવી પડશે.

આઈફોન (iPhone) યુઝર્સ માટે સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ