પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વચ્ચે સંતોષજનક સમાચાર: પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારવાની કોઈ યોજના નથી
મધ્ય પૂર્વ અને પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાં વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. આમ છતાં, દેશના વાહનચાલકો અને સામાન્ય જનતા માટે એક અત્યંત રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકારી સૂત્રો દ્વારા સ્પષ્ટ પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે હાલના તબક્કે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ પણ પ્રકારનો વધારો કરવાની કોઈ તાત્કાલિક યોજના નથી.
આજે, ૨૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ગઈકાલના સ્તર પર જ યથાવત જાળવી રાખવામાં આવ્યા છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડની કિંમતોમાં પ્રચંડ અસ્થિરતા હોવા છતાં, કેન્દ્ર સરકાર અને સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ ઇંધણના દરો નિયંત્રણમાં રાખીને સામાન્ય નાગરિકોને મોંઘવારીના મારથી બચાવવાના પ્રયાસો કરી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલની સ્થિતિ
બુધવારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં થયેલા તીવ્ર વધારા બાદ આજે, ૨૪ સપ્ટેમ્બરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સહેજ નરમાઈ જોવા મળી છે, પરંતુ તે હજુ પણ પ્રતિ બેરલ $૧૦૦ ના મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરથી ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ ગઈકાલે લગભગ ૪ ટકાના વધારા સાથે પ્રતિ બેરલ $૧૦૩.૦૮ પર બંધ થયું હતું, જે આજે આશરે ૧.૧૮ ટકા ઘટીને $૧૦૨.૧૮ પ્રતિ બેરલની આસપાસ કારોબાર કરી રહ્યું છે. તે જ રીતે, યુએસ ડબ્લ્યુટીઆઈ (WTI) ક્રૂડ ઓઇલ પણ હાલમાં પ્રતિ બેરલ $૯૧.૬૮ થી $૯૨.૦૦ ની ઊંચી રેન્જમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષના કારણે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન પર વિપરીત અસર પડી છે, જેનાથી કિંમતો ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહી છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં આજના તાજા ભાવ
દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં આજે પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹૯૫.૨૦ નોંધાયો છે. આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં આજે પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર ₹૧૧૧.૩૧ અને ડીઝલ ₹૯૭.૯૭ ના દરે વેચાઈ રહ્યું છે. દક્ષિણ ભારતના પ્રમુખ શહેર ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૭.૭૮ અને ડીઝલ ₹૯૯.૫૬ પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા નજીક વિવિધ વિસ્તારોમાં પણ ભાવ સ્થિર રહ્યા છે.
ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૬ અને ડીઝલ ₹૯૫.૩૬ પ્રતિ લિટર મળી રહ્યું છે. હરિયાણાના ફરીદાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૩.૨૮ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૬.૧૦ છે. બિહારના પટનામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૫ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬ પ્રતિ લિટરના દરે ઉપલબ્ધ છે. મહારાષ્ટ્રના નાસિક શહેરમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૨.૪૬ અને ડીઝલ ₹૯૮.૨૦ પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે. મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૫.૪૧ અને ડીઝલ ₹૧૦૦.૪૭ પ્રતિ લિટર છે. ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરમાં આજે પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૨.૫૮ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૮.૭૦ પ્રતિ લિટર સ્થિર રહ્યો છે.
શું ભવિષ્યમાં ઇંધણના ભાવ વધશે?
પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા યુદ્ધના સંકટને કારણે કાચા તેલની અછત ઊભી થવાની ચિંતા ચોક્કસપણે વધી છે, પરંતુ ભારત સરકાર પોતાની ઊર્જા સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. વૈશ્વિક કિંમતોમાં ઉછાળા છતાં દેશમાં છૂટક ભાવ ન વધારવા માટે આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ઊંચા દરોના કારણે ભારે દબાણનો સામનો કરી રહી છે. હાલના તબક્કે, ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર આશરે ₹૨૦ થી ₹૨૫ અને પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર ₹૫ થી ₹૧૦ નું નુકસાન (અંડર-રિકવરી) સહન કરવું પડી રહ્યું છે.
આ નુકસાન અને ભાવના દબાણને શોષવા માટે તથા તેલ કંપનીઓના નફાના માર્જિનને જાળવી રાખવા માટે સરકાર દ્વારા સબસિડી કે અન્ય નાણાકીય રાહતો આપવા પર વિચારણા થઈ શકે છે, જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવવધારાનો સીધો બોજ આમ આદમી પર ન પડે.
વૈકલ્પિક માર્ગો અને રશિયન ક્રૂડની ખરીદી
મધ્ય પૂર્વમાં સપ્લાય વિક્ષેપિત થવાની સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે ભારત સરકારે ઇંધણ આયાત વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર કર્યા છે. રશિયા પાસેથી વાજબી દરો પર કાચા તેલની ખરીદી નિરંતર ચાલુ રાખવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ઈરાક અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો પાસેથી પણ લાંબા ગાળાના કરારો હેઠળ ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી દેશમાં ઇંધણની કોઈ અછત ન સર્જાય અને ભાવમાં સ્થિરતા જાળવી શકાય.
