ગુજરાતની નવી ઉદ્યોગ નીતિ 2026: સ્ટાર્ટઅપ્સ અને મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકો માટે સરકારે કરી મોટી જાહેરાત!
કોઈપણ રાજ્ય કે દેશના સર્વાંગી વિકાસનો પાયો તેની મજબૂત આર્થિક વ્યવસ્થા પર ટકેલો હોય છે. ગુજરાત હંમેશાંથી દેશનું ગ્રોથ એન્જિન રહ્યું છે અને વર્તમાન સમયમાં આ ગ્રોથ એન્જિનને વધુ ગતિ આપવા માટે રાજ્ય સરકાર અને બેન્કિંગ ક્ષેત્ર પરસ્પર સમન્વય સાથે કામ કરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના દ્રષ્ટિવંત નેતૃત્વમાં ભારત જ્યારે વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી આર્થિક સત્તા બનવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે તેમાં બેન્કિંગ ક્ષેત્રની ભૂમિકા માત્ર નાણાંકીય વ્યવહારો પૂરતી સીમિત ન રહેતા સામાજિક પરિવર્તનનું માધ્યમ બની ચૂકી છે. આ જ સંકલ્પને દોહરાવતા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના અધ્યક્ષસ્થાને ગાંધીનગર ખાતે સ્ટેટ લેવલ બેન્કર્સ કમિટી (SLBC) ની ૧૯૦મી બેઠકનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
ક્રેડિટ ટુ લાસ્ટ માઈલ: છેવાડાના માનવીને આર્થિક સક્ષમ બનાવવાનું આહવાન
ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ઉપસ્થિત તમામ બેન્કર્સને સંબોધતા ‘ક્રેડિટ ટુ લાસ્ટ માઈલ’ (Credit to Last Mile) ના સિદ્ધાંતને સાકાર કરવા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, બેન્કિંગ સેક્ટરનો અસલી વિજય ત્યારે જ ગણાશે જ્યારે દેશ અને રાજ્યના છેવાડાના ભૌગોલિક વિસ્તારમાં રહેતા સામાન્ય નાગરિક સુધી ધિરાણની સુવિધા ખૂબ જ સરળતાથી પહોંચશે.
તેમણે બેંકોને આહવાન કર્યું કે, આપણા માઈક્રો અને નાના ઉદ્યોગકારો (MSMEs), નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહેલી મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકો, પરંપરાગત કળા સાથે જોડાયેલા ગ્રામીણ કારીગરો અને ધરતીપુત્ર એવા નાના કિસાનોને પોતાની આજીવિકા વધારવા માટે સમયસર અને સરળતાથી લોન મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવું એ બેંકોની નૈતિક અને વ્યાવસાયિક જવાબદારી છે.
બેંકોની વ્યાખ્યા બદલાઈ: નાણાંકીય લેવડ-દેવડથી સામાજિક સેવાનો વ્યાપ
મુખ્યમંત્રીએ પોતાના પ્રેરણાદાયી સંબોધનમાં બેન્કિંગ સેક્ટરના બદલાતા સ્વરૂપની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, એક જમાનો હતો જ્યારે બેંકની વ્યાખ્યા માત્ર નાણાંની બચત, ધિરાણ સહાય કે સામાન્ય નાણાંકીય લેવડ-દેવડ પૂરતી સીમિત રાખવામાં આવતી હતી. પરંતુ આજના બદલાતા ભારતમાં બેંકોનો વ્યાપ અને અભિગમ ખૂબ વ્યાપક બન્યા છે.
આજે બેંકો કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની લોકકલ્યાણકારી યોજનાઓને સીધેસીધી લોકો સુધી પહોંચાડીને સામાજિક સેવા ક્ષેત્રોમાં મોટું યોગદાન આપી રહી છે. ‘વિકસિત ભારત @ 2047’ ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે બેંકો જે રીતે સામાજિક સુરક્ષા અને આર્થિક સમાનતા લાવવામાં સહભાગી બની છે, તે ખરેખર સરાહનીય છે.
સરકારી યોજનાઓનો ત્વરિત નિકાલ અને ‘સેચ્યુરેશન એપ્રોચ’
બેઠક દરમિયાન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે વિવિધ સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાઓ હેઠળ બેંકોમાં આવતી લોનની અરજીઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને બેન્કર્સને કડક તાકીદ કરી હતી કે આવી અરજીઓનો બિનજરૂરી વિલંબ કર્યા વિના ઝડપી નિકાલ કરવામાં આવે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે યોજનાઓનો લાભ મહત્તમ લોકો સુધી પહોંચવો જોઈએ, જેથી સમાજનો કોઈ વર્ગ વંચિત ન રહી જાય.
ખાસ કરીને ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે કાર્યરત કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) યોજના અંગે વાત કરતા મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું કે, રાજ્યમાં હજુ પણ જે ખેડૂતો KCC નો લાભ મેળવવાથી વંચિત રહી ગયા છે, તેમને તાકીદે આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવે. તમામ પાત્ર ખેડૂતોને સાંકળીને ‘સેચ્યુરેશન એપ્રોચ’ (અંતિમ વ્યક્તિ સુધી પહોંચવાનો અભિગમ) સિદ્ધ કરવા તેમણે બેંકોને સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા જણાવ્યું હતું.
નવી ઉદ્યોગ નીતિ-2026 અને બેન્કર્સનો ટેકનોલોજી યુક્ત અભિગમ
ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ અને રોજગાર સૃજનને નવી દિશા આપવા માટે તાજેતરમાં જ પોતાની ‘નવી ઉદ્યોગ નીતિ-2026’ જાહેર કરી છે. આ નીતિમાં સમાજના દરેક વર્ગના પ્રોત્સાહન માટે ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રીએ આ નીતિનો વિશેષ ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું કે, નવી નીતિ અંતર્ગત નવીન વિચારો ધરાવતા સ્ટાર્ટઅપ્સ, મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકો, એસ.સી./એસ.ટી. (SC/ST) વર્ગના ઉદ્યોગ સાહસિકો, દિવ્યાંગજનો તેમજ પ્રથમ પેઢીના ઉદ્યોગ સાહસિકો (First Generation Entrepreneurs) માટે બહુ મોટા પ્રોત્સાહનો જાહેર કરાયા છે.
આ તમામ વર્ગોને આગળ લાવવા માટે બેન્કિંગ સેક્ટરે પારંપરિક પદ્ધતિઓ છોડીને આધુનિક ટેકનોલોજી યુક્ત અભિગમ અપનાવવો પડશે. ટેકનોલોજીના માધ્યમથી લોન મંજૂરીની પ્રક્રિયા ઝડપી બને અને આ ઉદ્યોગ સાહસિકોને સમયસર વર્કિંગ કેપિટલ તેમજ ક્રેડિટ લોન મળી રહે તે માટે મુખ્યમંત્રીએ ખાસ અનુરોધ કર્યો હતો.
રાજ્યના આર્થિક વિકાસમાં સુમેળભર્યા સંબંધોની ભૂમિકા
બેઠકમાં ઉપસ્થિત રાજ્યના મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસે ગુજરાતના ગ્રોથ અને આર્થિક વિકાસમાં રાજ્ય સરકાર અને બેન્કિંગ સેક્ટર વચ્ચેના સુમેળભર્યા સંબંધોને અત્યંત મહત્વના ગણાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે, ગુજરાતની ઇકોનોમી જે રીતે ઉત્તરોત્તર નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહી છે અને રાજ્યનો આર્થિક વૃદ્ધિ દર મજબૂત બન્યો છે, તેની પાછળ બેન્કર્સનું યોગદાન ખૂબ જ મૂલ્યવાન છે.
આ સાથે જ મુખ્ય સચિવએ વર્તમાન સમયના બે મોટા પડકારો અને જરૂરિયાતો તરફ બેન્કર્સનું ધ્યાન દોર્યું હતું:
૧. સાયબર ફ્રોડ અને મ્યુલ એકાઉન્ટ સામે સતર્કતા: ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન વધવાની સાથે સાયબર ગુનાઓ પણ વધ્યા છે. બેંકોએ ગ્રાહકોના નાણાંની સુરક્ષા માટે સાયબર ફ્રોડ અને શંકાસ્પદ ‘મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ’ (ગેરકાયદેસર વ્યવહારો માટે વપરાતા ખાતા) સામે વધુ સતર્ક રહીને કડક મોનિટરિંગ કરવું પડશે.
૨. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં શાખાઓનો વિસ્તાર: ડિજિટલ બેન્કિંગ છતાં, ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ભૌતિક બેંક હોવી જરૂરી છે. નાના ગામડાઓમાં સામાન્ય લોકોને ઘરઆંગણે સેવાઓ મળે તે માટે બેંકોએ વધુ નવી શાખાઓ ખોલવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
ઉચ્ચ સ્તરીય મહાનુભાવોની ગરિમામય ઉપસ્થિતિ
૧૯૦મી SLBC બેઠકની શરૂઆતમાં બેંક ઓફ બરોડાના જનરલ મેનેજર અને SLBC ના કન્વીનર રવીશ કુમારે તમામ આમંત્રિતોનું ગરમજોશીથી શાબ્દિક સ્વાગત કર્યું હતું અને બેઠકની એજન્ડા વિગતો રજૂ કરી હતી.
આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકને સફળ બનાવવામાં અને નીતિવિષયક ચર્ચાઓમાં નાણાં વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ ટી. નટરાજન, બેંક ઓફ બરોડાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (M.D.) અને સી.ઈ.ઓ. દેબદત્તા ચંદ, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના રિજનલ ડિરેક્ટર અમરીશ રંજન તેમજ ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલયના ડાયરેક્ટર સ્વાગત ભંડારીએ સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. આ ઉપરાંત વિવિધ રાષ્ટ્રીયકૃત, ખાનગી અને સહકારી બેંકોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ આ મહત્વપૂર્ણ મંથનમાં સહભાગી થયા હતા.
