કોમર્શિયલ ગેસના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર, સરકારે હટાવ્યા તમામ સેક્ટોરલ પ્રતિબંધો!
દેશના ઔદ્યોગિક અને વાણિજ્યિક (Commercial) સેક્ટર્સ માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એક ખૂબ જ મોટા અને રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. જો તમે હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબો ચલાવો છો અથવા કોઈ એવા ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા છો જ્યાં કોમર્શિયલ એલપીજીનો મોટા પાયે ઉપયોગ થાય છે, તો આ સમાચાર સીધા તમારા બિઝનેસને ફાયદો પહોંચાડશે. સરકારે નોન-ડોમેસ્ટિક પેક્ડ એલપીજી (બિન-ઘરેલું પેક એલપીજી) ના સપ્લાય પર લાદવામાં આવેલા તમામ સેક્ટોરલ નિયંત્રણોને હવે સંપૂર્ણપણે હટાવી દીધા છે.
આ નિર્ણય પછી, માત્ર કોમર્શિયલ એલપીજીનો સપ્લાય જૂની સ્થિતિ પર પુનઃસ્થાપિત નહીં થાય, પરંતુ ઉદ્યોગોની કામગીરીમાં આવતી અડચણો પણ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જશે.
પશ્ચિમ એશિયા સંકટ પછી સરકારે લીધું હતું કડક પગલું
આ પૂરી રાહતને સમજવા માટે આપણે થોડું પાછળ જવું પડશે. થોડા સમય પહેલા જ્યારે મિડલ ઈસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) માં તણાવ અને સંકટની શરૂઆત થઈ હતી, ત્યારે ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં એલપીજી (LPG) અને ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય ચેઈનને ખરાબ અસર થઈ હતી. વિદેશથી આવતા એલપીજી કાર્ગોની ભારે અછત સર્જાઈ હતી, જેના કારણે દેશની અંદર એલપીજીની ભારે કટોકટી થવાનું જોખમ ઊભું થયું હતું.
તે નાજુક પરિસ્થિતિને સંભાળવા અને દેશના કરોડો ઘરોમાં રસોઈ ગેસની અછત ન થાય તે માટે કેન્દ્ર સરકારના પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે એક અત્યંત કડક અને મોટું પગલું ભર્યું હતું. સરકારે આવશ્યક વસ્તુ ધારો (Essential Commodities Act) લાગુ કરીને બલ્ક (Bulk) એલપીજી સપ્લાય પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો.
શું હતો સરકારનો એ નિર્ણય?
સરકારે આદેશ જાહેર કરીને C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સ (જે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો છે) ના બિન-એલપીજી ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. આ પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોને અન્ય ઉદ્યોગો અને ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉપયોગોમાંથી રોકીને 100% માત્ર ને માત્ર એલપીજી (રસોઈ ગેસ) ના સ્થાનિક ઉત્પાદન તરફ ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા, જેથી દેશમાં ગેસની અછત ન સર્જાય.
હવે શું બદલાયું અને ઉદ્યોગોને કેવી રીતે રાહત મળશે?
હવે શું બદલાયું અને ઉદ્યોગોને કેવી રીતે રાહત મળશે?હવે પરિસ્થિતિમાં ઘણો મોટો સુધારો આવ્યો છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં એલપીજીના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં હવે ખૂબ જ સારી રિકવરી થઈ છે. આ સાથે જ વિદેશથી આવતા એલપીજી કાર્ગો (ગેસના જહાજો) ની ઉપલબ્ધતા પણ હવે સંપૂર્ણપણે સામાન્ય અને બહેતર બની ગઈ છે.
આ સકારાત્મક બદલાવને જોતાં સરકારે બે મોટા નિર્ણયો લીધા છે:
-
સેક્ટોરલ નિયંત્રણો સંપૂર્ણપણે નાબૂદ: કોમર્શિયલ અને બિન-ઘરેલું પેક એલપીજી સપ્લાય પર જે પણ નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા હતા, તેને તાત્કાલિક અસરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા છે.
-
બલ્ક સપ્લાયમાં 50% ની છૂટછાટ: મિડલ ઈસ્ટ સંકટ સમયે જે બલ્ક એલપીજી સપ્લાયને સંપૂર્ણપણે ઠપ (0%) કરી દેવામાં આવ્યો હતો, તેમાં હવે સરકારે 50 ટકા સુધીની મોટી છૂટછાટ આપી છે. એટલે કે હવે ઉદ્યોગોને તેમની જરૂરિયાત મુજબ મોટા જથ્થામાં ગેસ મળી શકશે.
-
C3-C4 સ્ટ્રીમ્સની વાપસી: સરકારે હવે C3/C4 સ્ટ્રીમ્સને એલપીજી ઉત્પાદન તરફ ડાયવર્ટ કરવાના નિર્ણયને ધીમો કરી દીધો છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે જે પેટ્રોકેમિકલ અને પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગો આ કમ્પોનન્ટ્સની અછતનો સામનો કરી રહ્યા હતા, તેમને હવે બિન-એલપીજી ઉપયોગો માટે પૂરતા પ્રમાણમાં C3-C4 સ્ટ્રીમ્સ મળી શકશે.
સામાન્ય જનતા પર શું અસર થશે? શું ઘરેલું રસોઈ ગેસ મોંઘો થશે?
આ નિર્ણય પછી સામાન્ય ગ્રાહકોના મનમાં સૌથી પહેલો સવાલ એ જ ઊઠે છે કે શું કોમર્શિયલ સેક્ટરને રાહત આપવાથી આપણા ઘરના બજેટ પર કોઈ અસર પડશે? શું ઘરેલું એલપીજી (14.2 કિલો વાળો સિલિન્ડર) નો સપ્લાય ઘટી જશે કે તેના ભાવ વધશે?
મંત્રાલયે આ બાબતે દેશની જનતાને સંપૂર્ણ ખાતરી આપી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિયંત્રણો હટાવ્યા પછી પણ ઘરેલું એલપીજી (Domestic LPG) ના સપ્લાય અને કિંમતો પર સહેજ પણ અસર થશે નહીં. સામાન્ય જનતાને પહેલાની જેમ જ સરળતાથી અને નક્કી કરેલા ભાવે રસોઈ ગેસ મળતો રહેશે. દેશનું પોતાનું ઉત્પાદન સુધર્યું હોવાથી અને ગ્લોબલ માર્કેટમાંથી પણ સપ્લાય ચેઈન દુરસ્ત થઈ હોવાથી, ઘરેલું ગ્રાહકોએ બિલકુલ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.
પાટા પર પરત ફરશે દેશનું અર્થતંત્ર
સરકારનું આ પગલું દેશની આર્થિક ગતિને વધારવામાં માઇલસ્ટોન સાબિત થશે. નિયંત્રણોના કારણે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઘણી નાની-મોટી ફેક્ટરીઓ, પેટ્રોકેમિકલ પ્લાન્ટ્સ અને કોમર્શિયલ હબ ગેસની અછત અથવા મોંઘા ભાવથી પરેશાન હતા. હવે જ્યારે સપ્લાય સંપૂર્ણપણે જૂની સ્થિતિમાં પુનઃસ્થાપિત થઈ ગયો છે, ત્યારે ઉદ્યોગોનો ખર્ચ ઘટશે અને બજારમાં પ્રોડક્શન વધશે. એકંદરે, આ સરકાર તરફથી ભારતીય ઉદ્યોગ જગતને આપવામાં આવેલો એક મોટો બૂસ્ટર ડોઝ છે.
