NEET પેપર લીક: ચાર્જશીટ જાહેર થતાં કોર્ટે વ્યક્ત કરી ગંભીર ચિંતા, પૂછ્યું – આ બધું કેવી રીતે બહાર આવ્યું?
દેશભરમાં ચર્ચાસ્પદ બનેલા NEET UG પેપર લીક મામલે તપાસ કરી રહેલી સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઈન્વેસ્ટિગેશન (CBI) દ્વારા અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવેલી ચાર્જશીટની માહિતી અને સાક્ષીઓના નામ મીડિયામાં સામે આવતાં દિલ્હીની રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટ સ્થિત સ્પેશિયલ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટે ભારે નારાજગી અને આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું છે. કોર્ટે આ ઘટનાને ન્યાયિક પ્રક્રિયા માટે “મોટો આંચકો” ગણાવ્યો છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગુનાહિત કેસોની ટ્રાયલ કાયદાના દાયરામાં રહીને જ થવી જોઈએ.
કોર્ટની આકરી ટિપ્પણી: “આ બાબત મારા માટે ખૂબ જ ચોંકાવનારી છે”
રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટના સ્પેશિયલ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટના જજ અજય ગુપ્તાએ આ મામલે સુનાવણી કરતી વખતે ગંભીર વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે જે બાબતો હજુ સુધી જાહેર ચર્ચામાં નહોતી આવી અને કેવળ ચાર્જશીટનો જ ભાગ હતી, તે મીડિયા સુધી પહોંચી જવી એ અત્યંત ગંભીર બાબત છે.
જજ ગુપ્તાએ સુનાવણી દરમિયાન મૌખિક ટિપ્પણી કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “આ બાબત મારા માટે ખૂબ જ ચોંકાવનારી અને આંચકાજનક છે. આ અંગે તાત્કાલિક ધોરણે કંઈક પગલાં લેવાની જરૂર છે.” કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે મીડિયા સહિત તમામ સંબંધિત પક્ષકારોની એ નૈતિક અને કાનૂની જવાબદારી છે કે અદાલતી ટ્રાયલ દરમિયાન કોઈ પણ પક્ષ પ્રત્યે પૂર્વગ્રહ કે ભેદભાવ ઊભો ન થાય.
સાક્ષીઓની સુરક્ષા અને નામ જાહેર થવા અંગે કોર્ટનો અસંતોષ
સુનાવણી દરમિયાન CBI તરફથી હાજર રહેલા વકીલે અદાલતનું ધ્યાન દોર્યું હતું કે મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં કેસના કેટલાક મહત્વના સાક્ષીઓના નામ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યા છે. સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ સાક્ષીઓમાં કેટલાક સગીર (માઇનોર) બાળકો પણ સમાવિષ્ટ છે.
સગીર સાક્ષીઓ અને ગોપનીય માહિતી લીક થવા અંગે અદાલતે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે, કાયદા મુજબ જજમેન્ટ અને ટ્રાયલની પ્રક્રિયા યોગ્ય રીતે ચાલવી જોઈએ. ખુલ્લી અદાલતમાં બોલતાં ન્યાયાધીશે ઉમેર્યું, “હું એક જ વાત સ્પષ્ટ કરવા માંગુ છું કે મીડિયાની પણ સમાજ અને કાયદા પ્રત્યે ચોક્કસ જવાબદારી બને છે. આપણી બધાની જવાબદારી છે કે ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડમાં જે રીતે ટ્રાયલ ચલાવવાની જોગવાઈ છે, તેને તે જ રીતે ચલાવવામાં આવે. કોઈપણ પ્રકારનો પૂર્વગ્રહ કે ભેદભાવ વિના નિષ્પક્ષ સુનાવણી થાય તે જરૂરી છે. તેથી હું દરેકને વિનંતી કરીશ કે આવી સંવેદનશીલ બાબતોનું રિપોર્ટિંગ કરતી વખતે મર્યાદા જાળવવી જોઈએ.”
આરોપીઓના વકીલની રજૂઆત અને મીડિયાની ભૂમિકા પર પ્રશ્નો
આ કેસમાં આરોપીઓ વતી હાજર રહેલા સંરક્ષણ પક્ષના વકીલે પણ ચાર્જશીટ લીક થવા અંગે કોર્ટ સમક્ષ વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે અદાલતમાં વિધિવત રીતે ચાર્જશીટ દાખલ થાય કે તેની નોંધ લેવાય તે પહેલાં જ તેની નકલ મીડિયા પાસે પહોંચી ગઈ હતી. વકીલે કોર્ટને જણાવ્યું કે આ પ્રકારના અકાળ માહિતી પ્રસારણથી તેમના અસીલોના કેસ અને બચાવના અધિકારો પર વિપરીત અસર પડી શકે છે.
આ રજૂઆતો સાંભળ્યા બાદ કોર્ટે આશ્વાસન આપ્યું હતું કે તે આ સમગ્ર રિપોર્ટિંગ અને ચાર્જશીટ લીક થવાના મામલાની ઝીણવટપૂર્વક તપાસ કરશે અને તે મુજબ આગળના જરૂરી પગલાં લેશે.
CBIની ૨૦,૦૦૦ પાનાની ચાર્જશીટ અને ૧૩ આરોપીઓ
ઉલ્લેખનીય છે કે, નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા આયોજિત NEET UG પરીક્ષામાં થયેલી ગેરરીતિઓની તપાસ કરી રહેલી CBIએ આ કેસમાં આશરે ૨૦,૦૦૦ પાનાની એક વિશાળ અને વિગતવાર ચાર્જશીટ ફાઇલ કરી છે. આ ચાર્જશીટમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૩ જેટલા મુખ્ય વ્યક્તિઓને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા છે.
CBI એ પોતાની તપાસમાં ખુલાસો કર્યો છે કે દિલ્હી સ્થિત NTA ના કાર્યાલયમાંથી જ પેપર લીક કરવાની પ્રક્રિયા પાર પાડવામાં આવી હતી. તપાસ સંસ્થાના રિપોર્ટ મુજબ, ત્રણ વિષય નિષ્ણાતો (Subject Experts) એ અલગ-અલગ તબક્કે અને અત્યંત ચાલાકીપૂર્વક ગોપનીય વિભાગમાંથી પરીક્ષાના પ્રશ્નો લીક કર્યા હતા.
NTA ઓફિસમાંથી પેપર કેવી રીતે લીક થયું?
ચાર્જશીટમાં CBI દ્વારા કરવામાં આવેલા ખુલાસાથી પરીક્ષા વ્યવસ્થાની મોટો સુરક્ષા ખામી સામે આવી છે. કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, આરોપી નિષ્ણાતો જ્યારે NTA ના અતિ ગોપનીય (Confidential) વિભાગમાંથી બહાર નીકળતા હતા, ત્યારે તેમનું યોગ્ય રીતે ફિઝિકલ ચેકિંગ કે તલાશી લેવામાં આવતી નહોતી. સુરક્ષામાં રહેલી આ ગંભીર ત્રુટિનો લાભ ઉઠાવીને આરોપીઓ પ્રશ્નપત્રો અથવા તેના સવાલો બહાર લાવવામાં સફળ રહ્યા હતા.
૧૩ ઓગસ્ટથી આરોપો નક્કી કરવા અંગે સુનાવણી શરૂ થશે
તમામ પક્ષોની દલીલો અને CBI દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા પુરાવાઓની નોંધ લીધા બાદ સ્પેશિયલ જજ અજય ગુપ્તાએ CBIની આ ચાર્જશીટ પર સંજ્ઞાન (Cognizance) લઈ લીધું છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે તમામ ૧૩ આરોપીઓ સામે આરોપો (Charges) નક્કી કરવા માટે ૧૩ ઓગસ્ટથી નિયમિત સુનાવણી હાથ ધરશે.
NEET પરીક્ષા સાથે દેશના લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય જોડાયેલું છે, ત્યારે અદાલતે આ કેસની ગોપનીયતા અને નિષ્પક્ષતા જાળવવા માટે લીધેલું આ કડક વલણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
