પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટશે? યુદ્ધની વચ્ચે ભારતની વહારે આવ્યો જૂનો મિત્ર, ઈરાનથી આવી રહ્યો છે 6 લાખ બેરલ તેલનો જથ્થો!
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધના ભય વચ્ચે, ભારતને રાહતના મહત્વપૂર્ણ સમાચાર મળ્યા છે. ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને ઘટતા જતા સ્ટોકનો સામનો કરી રહેલી ભારતીય રિફાઇનરીઓને ઈરાને મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. લગભગ સાત વર્ષની રાહ જોયા પછી, ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલનો પહેલો મોટો શિપમેન્ટ ભારતમાં આવવાનો છે. કોમોડિટી એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના અહેવાલ મુજબ, ઈરાની તેલથી ભરેલું એક વિશાળ જહાજ ભારતીય દરિયાકાંઠા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
પિંગ શુન: 600,000 બેરલ તેલ વહન કરતું આશાનું જહાજ
ઈરાનના ખાર્ગ ટાપુથી રવાના થયેલ પિંગ શુન નામનું જહાજ હાલમાં ચર્ચાનો વિષય છે. તે આશરે 600,000 બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ વહન કરી રહ્યું છે. શિપ ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, જહાજ ગુજરાતના વાડીનાર બંદર તરફ જઈ રહ્યું છે.
આ જહાજે ઈરાનથી 4 માર્ચની આસપાસ પોતાની સફર શરૂ કરી હતી અને એક મહિનાની મુસાફરી પછી 4 એપ્રિલ, 2026 સુધીમાં ભારત પહોંચવાની અપેક્ષા છે. આ અંગે ટિપ્પણી કરતા, કેપ્લરના સંશોધન વિશ્લેષકના વડા સુમિત રિટોલિયાએ જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો વચ્ચે યુએસ સરકારે ઈરાની તેલ કાર્ગોને 30 દિવસની વિશેષ છૂટ આપ્યા બાદ ભારત-ઈરાન તેલ વેપાર ફરી એકવાર જીવંત થયો છે.
મે 2019 પછી આવી ડિલિવરી પહેલી વાર થશે
આ સમાચાર ભારત માટે ઐતિહાસિક છે કારણ કે મે 2019 પછી આ પહેલી વાર છે જ્યારે ભારત ઈરાનથી સીધી ક્રૂડ ઓઈલ ડિલિવરી મેળવી રહ્યું છે. 2019 માં લાદવામાં આવેલા કડક યુએસ પ્રતિબંધો પછી ભારતે ઈરાનથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું હતું.
ભારતીય રિફાઇનરીઓ હાલમાં ક્રૂડ ઓઈલ સ્ટોકની અછતનો સામનો કરી રહી છે. ઈરાનથી આ 600,000 બેરલ તેલ આવા મહત્વપૂર્ણ સમયે રિફાઇનરીઓ માટે બૂસ્ટર ડોઝ તરીકે કામ કરશે. આ તેલનો ઓર્ડર કઈ ભારતીય સરકારી કે ખાનગી રિફાઇનરીએ આપ્યો છે તે હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ વાડીનાર બંદર પર જવાથી અનેક મહત્વપૂર્ણ સંકેતો મળે છે.
ખાર્ગ ટાપુ: ઈરાનની તેલ જીવનરેખા હવે ચર્ચામાં
ખાર્ગ ટાપુ, જ્યાંથી આ તેલ લોડ કરવામાં આવતું હતું, તે ઈરાન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. ઈરાની દરિયાકાંઠે માત્ર 25 કિલોમીટર દૂર સ્થિત, તે દેશના કુલ તેલ નિકાસના 90 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
વર્તમાન યુદ્ધમાં, આ ટાપુ યુએસ અને સાથી દળો માટે લક્ષ્ય હોવાનું કહેવાય છે. આવા ખતરનાક વાતાવરણમાં પણ, ત્યાંથી તેલનું નિષ્કર્ષણ અને ભારતમાં તેનું આગમન વૈશ્વિક રાજદ્વારી અને ઊર્જા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ એક મોટી જીત માનવામાં આવે છે.
શું પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘટશે?
સામાન્ય લોકોના મનમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે: શું આ સમાચાર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘટાડશે?
નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાનથી તેલ મળવાનો અર્થ એ છે કે ભારત પાસે હવે તેલ પુરવઠા માટે વધુ વિકલ્પો છે. જ્યારે પુરવઠો વધે છે અને સોર્સિંગ સસ્તું થાય છે, ત્યારે તે સ્થાનિક બજારમાં ભાવ સ્થિર કરવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે કિંમતો સંપૂર્ણપણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો અને સરકારી નિર્ણયો પર આધારિત છે, ત્યારે ઈરાનના પ્રવેશથી ભવિષ્યમાં ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારાની શક્યતા ઘટી ગઈ છે.
ભારતની ઉર્જા રાજદ્વારી જીત
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ભારતે ફરી એકવાર સંતુલિત રાજદ્વારીતા દર્શાવી છે. ઈરાનથી તેલ આયાત કરવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા આપવામાં આવેલી 30 દિવસની મુક્તિનો લાભ ઉઠાવીને ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જ્યારે “પિંગ શુન” 4 એપ્રિલે ગુજરાતના દરિયાકાંઠે લંગરશે, ત્યારે તે માત્ર તેલ જ નહીં પરંતુ ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા વેપાર સંબંધોમાં એક નવી શરૂઆત પણ લાવશે.
