આઠમો પગાર પંચ: મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ની ગણતરીના ફોર્મ્યુલામાં આવી શકે છે મોટો બદલાવ
સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે આઠમો પગાર પંચ (8th Pay Commission) અત્યારે સૌથી ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. આ આયોગની રચના પહેલા જ કર્મચારી સંગઠનોએ પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ખાસ કરીને રક્ષા કર્મચારીઓના સંગઠન ‘ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન’ (AIDEF) દ્વારા કરવામાં આવેલી માંગે સમગ્ર સરકારી તંત્રનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. AIDEF નું માનવું છે કે અત્યારે જે પદ્ધતિથી મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ની ગણતરી કરવામાં આવે છે, તે વાસ્તવિકતાથી ઘણી દૂર છે. તેમની મુખ્ય માંગ છે કે આઠમા પગાર પંચમાં DA ગણવાની ફોર્મ્યુલામાં ધરમૂળથી ફેરફાર કરવામાં આવે, જેથી કર્મચારીઓને મોંઘવારીના પ્રમાણમાં યોગ્ય વળતર મળી શકે.
વર્તમાન સિસ્ટમમાં રહેલી ખામીઓ: શા માટે AICPI ઇન્ડેક્સ પર ઉઠી રહ્યા છે સવાલ?
હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓનું મોંઘવારી ભથ્થું AICPI-IW (All India Consumer Price Index for Industrial Workers) ના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. આ ઇન્ડેક્સ લેબર બ્યુરો દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેમાં રોજિંદા જીવનની ચીજવસ્તુઓ જેવી કે શાકભાજી, ફળો, કપડાં અને અન્ય જરૂરી ચીજોના ભાવનો સમાવેશ થાય છે. આ ઇન્ડેક્સના છેલ્લા 12 મહિનાના સરેરાશ ડેટાના આધારે વર્ષમાં બે વાર (જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં) DA જાહેર કરવામાં આવે છે.
જોકે, AIDEF અને અન્ય કર્મચારી સંગઠનોનો તર્ક એ છે કે આ ઇન્ડેક્સમાં રહેલી ‘બાસ્કેટ’ વાસ્તવિક બજારભાવ દર્શાવતી નથી. આ ઇન્ડેક્સમાં ઘણી વસ્તુઓના ભાવ સરકારી રેશનિંગ કે સબસિડીવાળા દરો પર ગણવામાં આવે છે, જ્યારે વાસ્તવિક જીવનમાં કર્મચારીઓ કે પેન્શનધારકો જ્યારે બજારમાં વસ્તુઓ ખરીદવા જાય છે, ત્યારે તેમણે છૂટક (Retail) બજારના ઊંચા ભાવ ચૂકવવા પડે છે. મોંઘવારીનો માર જે રીતે સામાન્ય માણસ પર પડે છે, તે આ ઇન્ડેક્સમાં પ્રતિબિંબિત થતો નથી, જેના કારણે કર્મચારીઓને મળતું ભથ્થું મોંઘવારીના વાસ્તવિક દર કરતા ઘણું ઓછું હોય છે. કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે, આ ફોર્મ્યુલા કર્મચારીઓના જીવનધોરણ સાથે અન્યાય કરે છે.
AIDEF ની 18 માંગણીઓ અને કર્મચારીઓનો પક્ષ
AIDEF એ આઠમા પગાર પંચની વેબસાઇટ પર પોતાની 18 મહત્વની માંગણીઓ રજૂ કરી છે. જેમાં સૌથી ટોચ પર DA ગણતરીની નવી પદ્ધતિ અપનાવવાની છે. રક્ષા કર્મચારીઓના સંગઠનનું કહેવું છે કે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ખાદ્યપદાર્થો અને ઇંધણના ભાવમાં જે રીતે તોતિંગ વધારો થયો છે, તેને જોતા જૂની સિસ્ટમ હવે બિનઅસરકારક બની ગઈ છે.
કર્મચારીઓની માંગણી છે કે:
-
વાસ્તવિક રિટેલ ભાવ: DA ની ગણતરી કરતી વખતે માત્ર હોલસેલ કે સબસિડીવાળા ભાવ નહીં, પરંતુ રિટેલ માર્કેટના વાસ્તવિક ભાવને ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ.
-
ઇન્ડેક્સનું પુનઃનિરીક્ષણ: આ ઇન્ડેક્સ તૈયાર કરનારી બાસ્કેટમાં શામેલ વસ્તુઓની યાદીમાં સુધારો કરવો જોઈએ, જેમાં આજના સમયની જરૂરી ચીજો (જેમ કે શિક્ષણ, મેડિકલ અને ડિજિટલ સેવાઓ) ના ભાવનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ.
-
વારંવાર રિવ્યુ: મોંઘવારી ભથ્થાની સમીક્ષા વધુ ઝડપથી થવી જોઈએ, જેથી વધતી મોંઘવારી અને ભથ્થા વચ્ચેનું અંતર ઘટાડી શકાય.
આ માંગણીઓ માત્ર રક્ષા કર્મચારીઓ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશના કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે મહત્વની છે. જો આઠમો પગાર પંચ આ ફોર્મ્યુલામાં બદલાવ કરે છે, તો કર્મચારીઓના પગારમાં મોટો વધારો જોવા મળી શકે છે.
પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થા પર શું અસર પડશે?
જો સરકાર DA ગણતરીના ફોર્મ્યુલામાં ફેરફાર કરે છે, તો તેનાથી કર્મચારીઓના માસિક ટેક-હોમ સેલેરી પર સીધી અસર પડશે. હાલમાં જ્યારે DA વધે છે, ત્યારે પણ મોંઘવારી તેનાથી ઝડપથી વધતી હોય છે. નવી પદ્ધતિથી જો મોંઘવારીનો સાચો આંકડો સામે આવે, તો DA ના દરમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. આનાથી માત્ર વર્તમાન કર્મચારીઓને જ નહીં, પરંતુ પેન્શનધારકોને પણ ઘણો મોટો ફાયદો થશે.
આઠમો પગાર પંચ આ માંગણીઓને કઈ રીતે ધ્યાનમાં લે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. સરકાર માટે આ એક પડકારજનક સ્થિતિ છે, કારણ કે પગાર પંચની ભલામણો સ્વીકારવાથી સરકારી તિજોરી પર નાણાકીય બોજ વધે છે, પરંતુ કર્મચારી સંગઠનોનું માનવું છે કે મોંઘવારીના આ યુગમાં કર્મચારીઓનું શોષણ અટકાવવા માટે આ ફેરફાર અનિવાર્ય છે. અત્યારે સમગ્ર દેશના સરકારી કર્મચારીઓની નજર આઠમા પગાર પંચના રિપોર્ટ પર ટકેલી છે. આ ફેરફાર જો અમલમાં આવે તો તે વર્ષો પછીના પગારના માળખામાં સૌથી મોટું પરિવર્તન સાબિત થઈ શકે છે.
