સિક્કા કે ઘરેણાં? ખરીદી કરતા પહેલા જાણી લો અસલી અને નકલી ચાંદીનું સાચું સત્ય.
ધનતેરસના પવિત્ર અવસર પર જ્યાં એક તરફ લોકો સોના અને ચાંદીની ખરીદી કરવા માટે ઉત્સુક હોય છે, ત્યાં બીજી તરફ શુક્રવાર, ૬ નવેમ્બરના રોજ ચાંદીના ભાવમાં અચાનક મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને અમેરિકી વ્યાજદરોના માહોલ વચ્ચે ચાંદીના ભાવમાં લગભગ ૨ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ડિસેમ્બર વાયદાની ચાંદી ૧.૯૩ ટકા ઘટીને ૧૧:૧૩ વાગ્યે ₹૧,૮૩,૫၂૩ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહી હતી, જેમાં ₹૩,૬૧૭નો ઘટાડો આવ્યો હતો. આજના દિવસ દરમિયાન ચાંદીએ નીચામાં ₹૧,૮૨,૮০০ અને ઊંચામાં ₹૧,૮૫,૪૯૯ સુધીની સપાટી સ્પર્શી હતી. જો રિટેલ બજારની વાત કરીએ તો, દિલ્હીમાં ચાંદીનો ભાવ ₹૧,૮૯,૪૦૮ અને મુંબઈમાં ₹૧,૮૯,૩૩૭ પ્રતિ કિલોગ્રામ આસપાસ બોલાયો હતો. ભાવ ઘટવાના આ માહોલે ખરીદદારો માટે સિક્કા, ઘરેણાં અને વાસણો ખરીદવાની સુવર્ણ તક ઊભી કરી છે.
શુદ્ધતાની વાત: ૯૨૫ અને ૯૯૯ ચાંદી વચ્ચેનો તફાવત
જ્યારે આપણે બજારમાં ચાંદી ખરીદવા જઈએ છીએ, ત્યારે માત્ર પ્રવર્તમાન ભાવો જોવાનું પૂરતું નથી. તેની શુદ્ધતા સમજવી પણ ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી આપણા પૈસાનું સાચું મૂલ્ય મળી શકે. ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) દ્વારા ચાંદીની શુદ્ધતા માટે કુલ આઠ ગ્રેડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે: ૮૦૦, ૮૩૫, ૯૦૦, ૯૨૫, ૯૫૮, ૯૭૦, ૯૯૦ અને ૯૯૯. આ માર્કિંગ્સ દર્શાવે છે કે તે વસ્તુમાં અસલી ચાંદીનું પ્રમાણ કેટલું છે.
૯૯૯ ચાંદી (પ્યોર સિલ્વર): આ ચાંદી સૌથી શુદ્ધ માનવામાં આવે છે, જેમાં ૯૯.૯% શુદ્ધ ચાંદી હોય છે. તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ચાંદીના સિક્કા, લગડીઓ અને પૂજાની વસ્તુઓ બનાવવા માટે થાય છે. આ ચાંદી ખૂબ જ નરમ હોય છે, તેથી તેમાંથી રોજિંદા વપરાશના ઘરેણાં બનાવી શકાતા નથી.
૯૨૫ ચાંદી (સ્ટર્લિંગ સિલ્વર): આને સામાન્ય રીતે ‘સ્ટર્લિંગ સિલ્વર’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં ૯૨.૫% શુદ્ધ ચાંદી અને બાકીના ૭.૫% અન્ય ધાતુઓ (સામાન્ય રીતે તાંબું) હોય છે. આ મિશ્રણને કારણે ચાંદી મજબૂત બને છે, જે તેને રોજિંદા પહેરવાના આધુનિક ઘરેણાં અને ફેશનેબલ જ્વેલરી માટે એકદમ યોગ્ય બનાવે છે.
ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
ધનતેરસ કે કોઈપણ શુભ પ્રસંગે ચાંદીની ખરીદી કરતી વખતે હંમેશા BIS હોલમાર્ક (BIS Hallmark) ચોક્કસ તપાસવો જોઈએ. હોલમાર્કવાળી ચાંદી ખરીદવાથી તેની શુદ્ધતાની ખાતરી રહે છે અને ભવિષ્યમાં તેને વેચતી વખતે કે બદલતી વખતે પૂરેપૂરું વળતર મળે છે.
ભલે બજારમાં ભાવોમાં ઘટાડો થયો હોય, પરંતુ તમારી જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય શુદ્ધતાની પસંદગી કરવી જ સમજદારી છે. જો તમારે રોકાણ કે પૂજા માટે લેવું હોય તો ૯૯૯ શુદ્ધતા ઉત્તમ છે, અને જો પહેરવા માટે ઘરેણાં જોઈએ તો ૯૨૫ સ્ટર્લિંગ સિલ્વર શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સાબિત થશે.
