ધનતેરસના બરાબર પહેલાં જ સોનાપ્રેમીઓ માટે માઠા સમાચાર: સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય!
ધનતેરસનો પવિત્ર તહેવાર દીવાળીથી બરાબર બે દિવસ પહેલા ઉજવવામાં આવે છે. આ ખાસ અવસરે સોનું અને ચાંદી ખરીદવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે, જેના કારણે લાખો લોકો આ દિવસે સોના-ચાંદીની ખરીદી કરતા હોય છે. પરંતુ આ વખતે ધનતેરસના તહેવાર પહેલા જ સોનાના ઘરેણાં ખરીદવાનું ગ્રાહકો માટે થોડું વધુ મોંઘું સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે સોનાના દાગીના ખરીદતી વખતે બિલમાં જોડાતા એક મહત્વપૂર્ણ ચાર્જમાં સીધો 67% નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
આ વધારો બીજું કોઈ નહીં પણ સોનાની શુદ્ધતાની ખાતરી આપતા ‘હોલમાર્કિંગ ચાર્જ’ (Hallmarking Charge) માં થયો છે. તો ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ વધારા પાછળનું કારણ શું છે અને તેનાથી તમારા ખિસ્સા પર કેટલી અસર પડશે.
કઈ-કઈ કેટેગરીઝનો આમાં સમાવેશ થાય છે?
સોનું ખરીદતી વખતે હંમેશા તેની શુદ્ધતા એટલે કે હોલમાર્ક (Hallmark) નું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે, જેથી શુદ્ધ સોનું જ ખરીદી શકાય. હોલમાર્કિંગ ફીસ વધવાને કારણે હવે સોનાના દાગીનાની કિંમતોમાં પણ અચાનક ફેરફાર જોવા મળ્યો છે.
આ હોલમાર્કિંગ યોજના અંતર્ગત સોનાના ઘરેણાં અને કલાત્મક ચીજવસ્તુઓ માટે સોનાની કુલ સાત કેરેટ શ્રેણીઓને સામેલ કરવામાં આવી છે. જેમાં નીચે મુજબની કેટેગરીનો સમાવેશ થાય છે:
9 કેરેટ
14 કેરેટ
18 કેરેટ
20 કેરેટ
22 કેરેટ
23 કેરેટ
24 કેરેટ
આ તમામ કેટેગરીના સોનાના દાગીના પર હવે નવા નિયમ મુજબ જ હોલમાર્કિંગ ફીસ લાગુ થશે.
સોનાના ઘરેણાંની કિંમતમાં કેટલો વધારો થશે?
આ નવા ફેરફાર અને ફીસમાં થયેલા વધારા પછી, હવે જ્વેલર્સે (દરેક સોનીએ) સરકાર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત અસેઈંગ એન્ડ હોલમાર્કિંગ સેન્ટર (Assaying and Hallmarking Centre) ને દરેક સોનાની આઇટમ દીઠ રૂ. 75 ચૂકવવા પડશે.
જ્યારે આ ફી અગાઉ માત્ર રૂ. 45 હતી. એટલે કે સીધી રીતે જોઈએ તો આ ફીમાં લગભગ 67% નો મોટો વધારો થયો છે. આ સાથે જ, સત્તાવાર સૂચના અનુસાર, પ્રતિ બેચ અથવા શિપમેન્ટ પર ઓછામાં ઓછો રૂ. 200 નો ચાર્જ પણ લાગુ રહેશે. જોકે સામાન્ય ગ્રાહક માટે આ ફી દાગીનાના બિલમાં સામાન્ય વધારા તરીકે જોડાયેલી આવશે.
સોનાની હોલમાર્કિંગ શા માટે અત્યંત જરૂરી છે?
સપ્ટેમ્બર 2026 માં, તહેવારોની સિઝન શરૂ થતાની બરાબર પહેલાં જ, ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) દ્વારા સોના અને ચાંદીની વસ્તુઓ પર લાગુ થતા હોલમાર્કિંગ શુલ્કમાં સત્તાવાર રીતે સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું.
તમને જણાવી દઈએ કે ગ્રાહકો સાથે થતી છેતરપિંડી અટકાવવા અને સોનાના આભૂષણોની વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે જૂન 2021 માં જ સોનાનું હોલમાર્કિંગ દેશભરમાં ફરજિયાત કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
જોકે, તમારે હંમેશા હોલમાર્ક વાળા સોનાના અસલી દાગીના જ ખરીદવા જોઈએ, પરંતુ તાજેતરમાં થયેલા આ ભાવ વધારાને ધ્યાનમાં રાખતા, આ ધનતેરસ પર તમને હોલમાર્કિંગ માટે પહેલા કરતા થોડો વધુ ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે.
ક્યારથી અમલમાં આવ્યા નવા નિયમો?
સોનાની હોલમાર્કિંગ ફીસમાં થયેલા આ ફેરફારની માહિતી ‘BIS (હોલમાર્કિંગ) એન્ડમેન્ડ રૂલ્સ, 2026’ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ નવા નિયમો અને શુલ્ક વધારાનો અમલ 14 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી દેશભરમાં લાગુ પણ થઈ ચૂક્યો છે.
આવા સમયે, જ્યારે તમે આ ધનતેરસ કે તહેવારોની સિઝનમાં સોનાની ખરીદી કરવા જાઓ, ત્યારે જ્વેલરીના મેકિંગ ચાર્જ અને ટેક્સ સિવાય હોલમાર્કિંગ પાછળ લાગતા આ નવા વધારાના ચાર્જ વિશે પણ અગાઉથી જાણી લેવું તમારા માટે ફાયદાકારક રહેશે, જેથી બિલ બનતી વખતે કોઈ અણધારી આશ્ચર્યજનક રકમ ન જોવી પડે.
