મેકડોવેલ્સ અને રોયલ ચેલેન્જ પીનારાઓ ખાસ વાંચે! FSSAI ની કાર્યવાહી બાદ કંપનીએ લીધો આ મોટો નિર્ણય
ભારતમાં ખાદ્ય અને પીણાંની ગુણવત્તા પર નજર રાખતી સંસ્થા ‘ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા’ (FSSAI) ની કડક કાર્યવાહી બાદ વૈશ્વિક દારૂ ઉત્પાદક કંપની ડિયાજિયો (Diageo) એ ભારતમાં વેચાતી તેની કેટલીક પ્રખ્યાત વ્હિસ્કી અને રમ બ્રાન્ડ્સના ફોર્મ્યુલેશન (બનાવટની પદ્ધતિ) માં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
FSSAI દ્વારા આલ્કોહોલિક પીણાંમાં ચોક્કસ પ્રકારના ફ્લેવરિંગ એજન્ટ્સ (સ્વાદ ઉમેરતા પદાર્થો) ના ઉપયોગ સામે ગંભીર વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. રેગ્યુલેટરી સંસ્થાનું કહેવું હતું કે આ ઉત્પાદનોમાં વપરાતા કૃત્રિમ કે ઉમેરેલા ફ્લેવર્સ દેશના ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આ વિવાદ બાદ કંપનીએ હવે પોતાના ઉત્પાદનોની રેસિપીમાં સુધારો કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
કઈ-કઈ દારૂની બ્રાન્ડ્સ પર થશે અસર?
રોઇટર્સ (Reuters) ના અહેવાલ મુજબ, FSSAI ના આ વાંધાથી ડિયાજિયોની ભારતમાં સૌથી વધુ વેચાતી કેટલીક લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સ પ્રભાવિત થઈ છે, જેમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબની બ્રાન્ડ્સ સામેલ છે:
એન્ટિક્વિટી બ્લુ (Antiquity Blue)
રોયલ ચેલેન્જ વ્હિસ્કી (Royal Challenge Whisky)
મેકડોવેલ્સ નંબર ૧ સિલેબ્રેશન મેચ્યોર્ડ XXX રમ (McDowell’s No. 1 Celebration Matured XXX Rum)
નિયમનકારી સંસ્થાને જાણવા મળ્યું હતું કે આ ઉત્પાદનોમાં ઉમેરવામાં આવેલી વ્હિસ્કી અને રમ ફ્લેવરિંગ્સ આલ્કોહોલિક પીણાં માટે નક્કી કરવામાં આવેલા નિયત માપદંડો સાથે મેળ ખાતી ન હતી. આથી, FSSAI એ કેટલાક રાજ્યોમાં આ ચોક્કસ પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ અને વિતરણ પર અસ્થાયી રોક લગાવી દીધી હતી.
FSSAI સાથે કરાર: રેસિપી અને લેબલ બંને બદલાશે
FSSAI સાથે થયેલી સહમતિ અને કરાર મુજબ, ડિયાજિયો પોતાના આ ઉત્પાદનોમાંથી વિવાદિત ફ્લેવરિંગ ઘટકોને સંપૂર્ણપણે દૂર કરશે. કંપની ભારતભરમાં આવેલા તેના તમામ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સમાં નવી અને સુધારેલી ફોર્મ્યુલેશન પદ્ધતિ લાગુ કરશે.
આ ઉપરાંત, આ ટ્રાન્ઝિશન (બદલાવ) ના સમયગાળા દરમિયાન કંપનીએ પોતાની તમામ પ્રોડક્ટ્સના પેકિંગ અને લેબલ પણ અપડેટ કરવા પડશે, જેથી કરીને નવા કાયદાકીય નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરી શકાય. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કંપની અને રેગ્યુલેટર વચ્ચે થયેલી આ સકારાત્મક ચર્ચા બાદ હવે આ બ્રાન્ડ્સ પર મૂકાયેલા પ્રતિબંધો ટૂંક સમયમાં હટાવી લેવામાં આવે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.
કાનૂની લડાઈના બદલે રસ્તો શોધવા પર ભાર
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે તેના થોડા જ દિવસો પહેલા ડિયાજિયોની ભારતીય સબસિડીયરી કંપની ‘યુનાઈટેડ સ્પિરિટ્સ લિમિટેડ’ (United Spirits Ltd.) એ મેકડોવેલ્સ નંબર ૧ રમ પર મુકાયેલા બેન સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટના દરવાજા ખટખટાવ્યા હતા. કંપનીએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે યોગ્ય પ્રક્રિયા અને સુનાવણી વિના જ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
જોકે, હવે થયેલા કરાર પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કંપનીએ લાંબી અને જટિલ કોર્ટ કચેરીની લડાઈમાં પડવાને બદલે પ્રોડક્ટનું ફોર્મ્યુલેશન બદલીને મામલો થાળે પાડવાનો યોગ્ય અને વ્યાવહારિક રસ્તો પસંદ કર્યો છે.
FSSAI ની કડક નજર અને પ્લાસ્ટિક વિવાદ
આલ્કોહોલમાં ઉમેરાતા ફ્લેવરિંગ સંબંધિત આ મુદ્દો FSSAI ના એક મોટા અને વ્યાપક અભિયાનનો ભાગ છે. હાલના દિવસોમાં ઓથોરિટી ભારતમાં વેચાતા તમામ પ્રકારના આલ્કોહોલિક પીણાંની ગુણવત્તા, તેમની બનાવટ અને લેબલ પર લખેલી વિગતોની ખૂબ જ ઝીણવટપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે.
ડિયાજિયો માટે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયા નિયમનકારી પડકારોથી ભરેલા રહ્યા છે. આ ફ્લેવરિંગ વિવાદ ઉપરાંત, તાજેતરમાં જ અધિકારીઓએ પેકેજિંગ નિયમોના કથિત અનાદર બદલ (જેમ કે રિસાયકલ કરેલા પ્લાસ્ટિકના માર્કિંગ ન હોવા) ડિયાજિયોની દારૂની આશરે ૧૮,૦૦૦ પેટીઓ (Cases) જપ્ત કરી હતી. જોકે, આ પ્લાસ્ટિક માર્કિંગનો કેસ ફ્લેવરિંગ વિવાદથી અલગ છે, પરંતુ તે દર્શાવે છે કે સરકાર હવે આલ્કોહોલ ઇન્ડસ્ટ્રી પર કડક દેખરેખ રાખી રહી છે.
ભારતીય બજાર ડિયાજિયો માટે કેમ મહત્વનું છે?
સમગ્ર વિશ્વમાં ડિયાજિયો માટે ભારત સૌથી મોટા અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ બજારોમાંથી એક છે. તેની ભારતીય કંપની યુનાઈટેડ સ્પિરિટ્સ પાસે દેશના દારૂ બજારનો મોટો હિસ્સો છે.
પોતાની સૌથી વધુ વેચાતી વ્હિસ્કી અને રમ બ્રાન્ડ્સની રેસિપીમાં સુધારો કરીને, કંપની આશા રાખી રહી છે કે તે કાનૂની માપદંડોનું પાલન પુનઃસ્થાપિત કરશે અને ભારતીય ગ્રાહકો માટે તેની શ્રેષ્ઠ બ્રાન્ડ્સનું વેચાણ કોઈપણ અડચણ વિના સતત ચાલુ રાખી શકશે.
