બ્રશ કરતી વખતે કેટલી ટૂથપેસ્ટ લેવી જોઈએ? બધા માટે છે અલગ-અલગ માપ, અહીં જાણો
આપણે સવારે ઉઠીએ ત્યારથી લઈને રાત્રે સૂતા પહેલા સુધી દાંતની સફાઈ પ્રત્યે સજાગ હોઈએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમે જે ટૂથપેસ્ટ વાપરો છો તેની માત્રા તમારા દાંતને ફાયદો કરવાને બદલે નુકસાન પહોંચાડી રહી છે? મોટાભાગના લોકો બ્રશના આખા ઉપરના ભાગને ટૂથપેસ્ટથી ભરી દે છે, જે તદ્દન ખોટી પદ્ધતિ છે. ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ડેન્ટલ નિષ્ણાતોએ આ અંગે કેટલીક ચોંકાવનારી વિગતો શેર કરી છે.
૧. વધુ પડતી ટૂથપેસ્ટ વાપરવાના ગંભીર જોખમો
સંબદ્રા એડવાન્સ્ડ ડેન્ટિસ્ટ્રી સેન્ટરના સંસ્થાપક ડૉ. પ્રફુલ્લ સંબદ્રાના જણાવ્યા અનુસાર, ટૂથપેસ્ટમાં રહેલું ફ્લોરાઇડ દાંત માટે જરૂરી છે, પણ તેની અતિશયતા જોખમી છે:
-
ફ્લોરાઇડનો ઓવરડોઝ: વધુ પડતી ટૂથપેસ્ટના સેવનથી ઉબકા, ઉલટી અને લાંબા ગાળે પેટની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
-
એનેમલ રબિંગ: જો તમે વધુ પેસ્ટ લો છો અને સાથે સખત (Hard) બ્રશનો ઉપયોગ કરો છો, તો દાંતનું ઉપરનું કુદરતી પડ ‘એનેમલ’ ઘસાવવા લાગે છે. આનાથી દાંતમાં સેન્સિટિવિટી (ઝણઝણાટી) વધે છે.
૨. બાળકો માટે વિશેષ સાવધાની: ‘ડેન્ટલ ફ્લોરોસિસ’
બાળકોમાં દાંત વિકસિત થઈ રહ્યા હોય છે, ત્યારે જો તેઓ વધુ ફ્લોરાઇડવાળી પેસ્ટ વાપરે અથવા તે ગળી જાય, તો ‘ડેન્ટલ ફ્લોરોસિસ’ થવાનું જોખમ રહે છે. આ સ્થિતિમાં દાંત પર કાયમી સફેદ ફોલ્લીઓ પડી જાય છે અથવા દાંતનો રંગ પીળો-કથ્થઈ થઈ જાય છે.
૩. વય પ્રમાણે ટૂથપેસ્ટનું સાચું માપ (૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ અપડેટ)
નિષ્ણાતોએ ઉંમર મુજબ ટૂથપેસ્ટની માત્રા નક્કી કરી છે:
-
૩ વર્ષથી ઓછી ઉંમર: માત્ર એક ચોખાના દાણા જેટલી જ ટૂથપેસ્ટ પૂરતી છે.
-
૩ થી ૬ વર્ષના બાળકો: માત્ર એક વટાણાના દાણા જેટલી ટૂથપેસ્ટનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
-
પુખ્ત વયના લોકો: પુખ્ત વયના લોકો માટે પણ એક વટાણા જેટલી પેસ્ટ પૂરતી છે. આખા બ્રશને પેસ્ટથી ભરવાની કોઈ જરૂર નથી.
૪. ઓરલ હાઈજીન જાળવવાની ૩ ખાસ ટિપ્સ
૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ અહેવાલ મુજબ, માત્ર પેસ્ટની માત્રા જ નહીં, પણ રીત પણ મહત્વની છે:
-
થૂંકવું, ધોવું નહીં: બ્રશ કર્યા પછી વધારાની પેસ્ટ થૂંકી નાખો, પરંતુ તરત જ પાણીથી કોગળા કરીને મોઢું ન ધોવો. આ સાંભળવામાં વિચિત્ર લાગશે, પરંતુ તેનાથી ફ્લોરાઇડ દાંત પર લાંબો સમય રહે છે અને સડો અટકાવે છે.
-
માતા-પિતાની દેખરેખ: ૬ વર્ષથી નાનું બાળક જ્યાં સુધી જાતે થૂંકતા ન શીખે ત્યાં સુધી વાલીઓએ તેની સામે રહીને બ્રશ કરાવવું જોઈએ જેથી તે પેસ્ટ ગળી ન જાય.
-
દિવસમાં બે વાર: દિવસમાં બે વાર (સવારે અને રાત્રે) બ્રશ કરવું પૂરતું છે. તેનાથી વધુ વખત બ્રશ કરવાથી પેઢાને નુકસાન થઈ શકે છે.
૫. ડેન્ટિસ્ટની સલાહ અનિવાર્ય
જો તમને દાંતમાં દુખાવો, લોહી નીકળવું કે વધુ પડતી સેન્સિટિવિટી લાગતી હોય, તો ઘરેલુ ઉપચાર કરવાને બદલે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું બે વાર ડેન્ટિસ્ટ પાસે ચેકઅપ કરાવવું જોઈએ.
‘વધુ એટલે સારું’ એ સૂત્ર ટૂથપેસ્ટના કિસ્સામાં લાગુ પડતું નથી. તમારી અને તમારા બાળકની સુંદર સ્મિત જાળવી રાખવા માટે ટૂથપેસ્ટનો મર્યાદિત અને સાચો ઉપયોગ શરૂ કરો.
