શું તમે પણ વારંવાર હાથ ધોઓ છો? આ આદત માનસિક વિકારનો સંકેત હોઈ શકે છે, જાણો 3 મુખ્ય લક્ષણો
હાથ ધોવા એ સારી બાબત છે, પરંતુ જરૂર કરતાં વધુ પડતા હાથ ધોવા યોગ્ય નથી. જો તમારામાં પણ આ આદત હોય તો તેને અવગણવી ન જોઈએ. કારણ કે ડૉ. પ્રવીણ ત્રિપાઠીના મતે આ OCDની બીમારીનું એક લક્ષણ હોઈ શકે છે.
ઘણા લોકોને સ્વચ્છતા ખૂબ પસંદ હોય છે. તેઓ ઘરની સાથે પોતાને પણ સ્વચ્છ રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે. રોજ નહાવું, કપડાં બદલવા કે બહારથી આવીને હાથ ધોવા જેવી બાબતો પર ધ્યાન આપે છે. પરંતુ જો તમારી આ આદત એક બીમારી બની જાય તો મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. હા, જો તમને વારંવાર હાથ ધોવાની આદત હોય તો બની શકે કે તમને OCDની ફરિયાદ હોય. આવી સ્થિતિમાં, એ જાણવું જરૂરી છે કે શું ખરેખર તમારામાં OCDના અન્ય લક્ષણો જોવા મળી રહ્યા છે? ચાલો મનોચિકિત્સક ડૉ. પ્રવીણ ત્રિપાઠી પાસેથી OCDના ૩ સંકેતો જાણીએ.
OCD કોને કહેવાય?
વારંવાર હાથ ધોવાને મેડિકલ ભાષામાં OCD (Obsessive-Compulsive Disorder) કહેવામાં આવે છે. OCDની બીમારીમાં એક જ કામ વારંવાર કરવાનું મન થાય છે. વારંવાર હાથ ધોવા અથવા ગંદકીનો અહેસાસ થવો એ પણ OCDનું એક લક્ષણ છે. જોકે, ઘણા લોકો માટે આ સામાન્ય બાબત હોઈ શકે છે, પરંતુ સમયસર OCDની ઓળખ કરવી જરૂરી છે.
આ ૩ લક્ષણોથી કરો OCDની ઓળખ
-
ગંદકીનો સતત અહેસાસ: સફાઈ કર્યા પછી પણ જો તમને ગંદકીનો અહેસાસ થઈ રહ્યો હોય અથવા જંતુઓ લાગવાનો ડર હોય તો તમને OCDની બીમારી હોઈ શકે છે.
-
બીમાર થવાનો ડર: OCDથી પીડિત વ્યક્તિના મનમાં વારંવાર એવો વિચાર આવે છે કે તેના હાથ ગંદા થઈ ગયા છે અને જો તે હાથ નહીં ધોવે તો તે બીમાર પડી શકે છે.
-
નિશ્ચિત રીતે હાથ ધોવા: દર વખતે હાથ ધોવાની પદ્ધતિ એકસરખી હોવી પણ OCD હોવાનું લક્ષણ છે. જો તમે સતત ૧૦ મિનિટ સુધી એક જ રીતે હાથ સાફ કરતા હોવ, તો તમારે એકવાર ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી જોઈએ.
આ ક્યારે એક સમસ્યા બની જાય છે?
આ આદત નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં સમસ્યા બની જાય છે:
-
જ્યારે હાથ ધોવામાં ખૂબ જ વધુ સમય લાગે છે.
-
જો આ આદત તમારા કામની વચ્ચે અવરોધ બની રહી હોય.
-
જ્યારે વ્યક્તિ એ જાણે છે કે તેની આ આદત યોગ્ય નથી, તેમ છતાં તે આ કામ કરી રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત, જો તમને વારંવાર તાળાઓ ચેક કરવા અથવા શંકાના વિચારો આવી રહ્યા હોય, તો હવે તમારે ડૉક્ટર પાસે જવાની જરૂર છે.
