IPO ભૂલી જાવ! હવે ફ્લિપકાર્ટ 10 મિનિટમાં ડિલિવરી આપવા પાછળ ખર્ચશે કરોડો રૂપિયા, જાણો CEO નો નવો પ્લાન
ફ્લિપકાર્ટના આઈપીઓ (IPO) ની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહેલા રોકાણકારો માટે તાજેતરમાં એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની ફ્લિપકાર્ટે તેની પબ્લિક લિસ્ટિંગની યોજના હાલ પૂરતી મુલતવી રાખી છે. અમેરિકન રિટેલ જાયન્ટ વોલમાર્ટે નિર્ણય લીધો છે કે અત્યારે પ્રાથમિકતા શેરબજારમાં પ્રવેશવાને બદલે કંપનીની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવા પર હોવી જોઈએ.
ફ્લિપકાર્ટ IPO પર બ્રેક: રોકાણકારોમાં નિરાશા
લાખો નાના-મોટા રોકાણકારો એવી આશા રાખીને બેઠા હતા કે ફ્લિપકાર્ટ ટૂંક સમયમાં દલાલ સ્ટ્રીટ પર ધમાકેદાર એન્ટ્રી કરશે. જોકે, વોલમાર્ટે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે કંપની અત્યારે પબ્લિક ઈશ્યૂ લાવવા માટે ઉતાવળમાં નથી. આ સમાચારથી બજારમાં થોડી નિરાશા જોવા મળી છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કંપનીનો આ નિર્ણય લાંબા ગાળે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
વોલમાર્ટ હવે ફ્લિપકાર્ટને આઈપીઓ માટે તૈયાર કરતા પહેલા તેને આર્થિક રીતે ‘સ્વનિર્ભર’ બનાવવા માંગે છે. જ્યારે કોઈ કંપની શેરબજારમાં આવે છે, ત્યારે તેના નફા અને આર્થિક ગણિત પર રોકાણકારોની કડક નજર હોય છે. કદાચ એટલે જ કંપની અત્યારે કાચા પાયા પર લિસ્ટિંગ કરવા માંગતી નથી.
EBITDA બ્રેક-ઈવન: નફાકારકતા તરફ ડગલાં
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ફ્લિપકાર્ટનું મુખ્ય લક્ષ્ય હવે નાણાકીય વર્ષ 2027 ના અંત સુધીમાં EBITDA બ્રેક-ઈવન હાંસલ કરવાનું છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, કંપની એવી સ્થિતિમાં પહોંચવા માંગે છે જ્યાં તેનો ખર્ચ અને આવક સમાન થઈ જાય અને તે નફા તરફ આગળ વધે.
EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization) એ કોઈપણ કંપનીની ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા માપવા માટેનો એક મહત્વપૂર્ણ માપદંડ છે. વોલમાર્ટ ઈચ્છે છે કે ફ્લિપકાર્ટ બહારથી મૂડી લેવાને બદલે પોતાના આંતરિક સ્ત્રોતો અને બિઝનેસ મોડલ દ્વારા નાણાં ઉભા કરે.
CEO જોન ફર્નરનો માસ્ટર પ્લાન
વોલમાર્ટના સીઈઓ અને પ્રેસિડેન્ટ જોન ફર્નર તાજેતરમાં જ બેંગલુરુની મુલાકાતે આવ્યા હતા. ફેબ્રુઆરીમાં પદભાર સંભાળ્યા પછી તેમની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ફ્લિપકાર્ટની લીડરશિપ ટીમ સાથે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરી અને પ્રોફિટેબિલિટી (નફાકારકતા) ને સર્વોચ્ચ અગ્રતા આપવાનો નિર્ણય લીધો.
ફર્નરનો પ્લાન સ્પષ્ટ છે: અત્યારે માર્કેટમાંથી નવી મૂડી એકઠી કરવાને બદલે, ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને કંપનીને નફાકારક બનાવવી. તેમણે ટીમને સંદેશ આપ્યો છે કે ફ્લિપકાર્ટે હવે માત્ર વેચાણ વધારવા પર જ નહીં, પરંતુ ખર્ચ ઘટાડવા અને કાર્યક્ષમતા વધારવા પર પણ ધ્યાન આપવું પડશે.
ક્વિક કોમર્સમાં વધતી સ્પર્ધા અને ‘ફ્લિપકાર્ટ મિનિટ્સ’
ભારતીય બજારમાં અત્યારે ‘ક્વિક કોમર્સ’ એટલે કે 10-15 મિનિટમાં ડિલિવરી આપવાનો ક્રેઝ વધ્યો છે. ફ્લિપકાર્ટે પણ આ રેસમાં ટકી રહેવા માટે પોતાની નવી સેવા ‘મિનિટ્સ’ (Minutes) લોન્ચ કરી છે. આ સેવાનો વિસ્તાર કરવા માટે કંપનીને મોટા પાયે ભંડોળની જરૂર પડશે.
બજારમાં અત્યારે સ્પર્ધા ખૂબ જ તીવ્ર છે:
-
ઝેપ્ટો (Zepto), બ્લિંકિટ (Blinkit) અને ઇન્સ્ટામાર્ટ (Instamart) જેવી કંપનીઓ ક્વિક કોમર્સમાં મજબૂત પકડ ધરાવે છે.
-
એમેઝોન નાઉ, જિયોમાર્ટ અને બિગબાસ્કેટ પણ ગ્રોસરી સેગમેન્ટમાં આક્રમક રીતે આગળ વધી રહ્યા છે.
આવા સંજોગોમાં, ફ્લિપકાર્ટે પોતાની નવી સેવાઓને સફળ બનાવવા માટે વ્યૂહાત્મક રોકાણ કરવું પડશે. આ જ કારણ છે કે કંપની અત્યારે IPO ના આયોજનમાં પડવાને બદલે ગ્રાહકોને ઝડપી અને સસ્તી સેવા આપીને બજાર હિસ્સો જાળવી રાખવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.
આગામી માર્ગ: પડકારો અને તકો
ફ્લિપકાર્ટ માટે આગામી બે વર્ષ ખૂબ જ મહત્વના રહેવાના છે. કંપનીએ એક તરફ તેના જૂના ઇ-કોમર્સ મોડલને નફાકારક બનાવવાનું છે અને બીજી તરફ ક્વિક કોમર્સ જેવા નવા ક્ષેત્રોમાં પોતાની જગ્યા બનાવવાની છે.
જો ફ્લિપકાર્ટ 2027 સુધીમાં EBITDA બ્રેક-ઈવન હાંસલ કરવામાં સફળ રહે છે, તો જ્યારે પણ તેનો IPO આવશે, ત્યારે તેની વેલ્યુએશન ઘણી વધારે હોઈ શકે છે. રોકાણકારો માટે ભલે અત્યારે ‘માયૂસ’ કરનારા સમાચાર હોય, પણ મજબૂત ફાઇનાન્શિયલ બેઝ ધરાવતી કંપનીમાં રોકાણ કરવું હંમેશા સુરક્ષિત અને ફાયદાકારક હોય છે.
