રોકાણકારો તૈયાર થઈ જાઓ! NSE ના IPO નું વેલ્યુએશન ₹૫.૨૬ લાખ કરોડ પહોંચ્યું, જાણો ક્યારે આવશે ઓફર
ટ્રેડિંગ વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ વિશ્વના સૌથી મોટા ડેરિવેટિવ્ઝ એક્સચેન્જ, ‘નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ’ (NSE) એ તેના પ્રસ્તાવિત ઇનિશિયલ પબ્લિક ઓફરિંગ (IPO) માટે બજારમાંથી આશરે ₹૫.૨૬ લાખ કરોડ ($૫૫ અબજ) સુધીનું જંગી વેલ્યુએશન મેળવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. બજારના સૂત્રો અને આ બાબતની જાણકારી રાખતા લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, એક્સચેન્જે સંભવિત વૈશ્વિક રોકાણકારો સાથેની બેઠકોમાં પોતાના શેરની કિંમત ₹૨,૦૦૦ થી ₹૨,૧૦૦ પ્રતિ શેર હોવાનો સંકેત આપ્યો છે.

ડ્રાફ્ટ પ્રોસ્પેક્ટસ જમા, ૧૨૦ થી વધુ ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર્સ જોડાયા
આ ક્ષેત્રના વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, રોકાણકારો સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે અને ડીલની અંતિમ વિગતોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. એનએસઈના પ્રતિનિધિએ આ અંગે વધુ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને માત્ર એટલું જ પુનરાવર્તિત કર્યું હતું કે કંપનીએ ભારતીય બજારના નિયમનકાર સેબી (SEBI) સમક્ષ ડ્રાફ્ટ પ્રોસ્પેક્ટસ જમા કરાવી દીધું છે.
એનએસઈએ આઈપીઓ પહેલાં વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે બોસ્ટન, ન્યૂયોર્ક, સેન ફ્રાન્સિસ્કો, લંડન, સિંગાપુર અને હોંગકોંગ જેવા મોટા નાણાકીય કેન્દ્રોમાં શ્રેણીબદ્ધ બેઠકો યોજી હતી. આ બેઠકોમાં વિશ્વના આશરે ૧૨૦ થી વધુ દિગ્ગજ રોકાણકારોએ ભાગ લીધો હતો, જેમાં બ્લેકરોક (BlackRock Inc.), કેપિટલ ગ્રુપ (Capital Group), જીક્યુજી પાર્ટનર્સ (GQG Partners), જેનસ હેન્ડરસન ગ્રુપ અને ઓલસ્પ્રિંગ ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ જેવા મોટા નામો સામેલ છે.
આઈપીઓની સમયસીમા કેમ આગળ વધી?
અગાઉના અહેવાલો મુજબ, એનએસઈને ઓગસ્ટની શરૂઆત સુધીમાં તેના ડ્રાફ્ટ પ્રોસ્પેક્ટસ માટે ‘સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા’ (SEBI) તરફથી મંજૂરી મળવાની અપેક્ષા હતી. પરંતુ, ‘SBI Capital Markets Ltd.’ ના જોડાયા બાદ શેર વેચનારા શેરધારકોની યાદીમાં ફેરફાર થવાને કારણે આ સમયસીમા આશરે ત્રણ અઠવાડિયા જેટલી આગળ વધી ગઈ છે.
નિયમો અનુસાર, આઈપીઓ દસ્તાવેજોમાં ફેરફાર કર્યા પછી જાહેર જનતાના ફીડબેક માટે ૨૧ દિવસનો સમય આપવો ફરજિયાત હોય છે. આથી, હવે આ બહુપ્રતિક્ષિત આઈપીઓ સપ્ટેમ્બર મહિનાના બીજા પખવાડિયામાં (સપ્ટેમ્બરના ઉત્તરાધમાં) લોન્ચ થાય તેવી પ્રબળ શક્યતા જોવા મળી રહી છે.
વિશ્વના દિગ્ગજ એક્સચેન્જોમાં NSE નું સ્થાન ક્યાં હશે?
જો એનએસઈ તેની ઉપલી પ્રાઇસ બેન્ડ મુજબ વેલ્યુએશન મેળવવામાં સફળ રહે છે, તો માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (બજાર મૂલ્ય) ની દ્રષ્ટિએ તે ગ્લોબલ એક્સચેન્જ ઓપરેટર્સની યાદીમાં છઠ્ઠા સ્થાને પહોંચી જશે.
આ રેન્કિંગમાં તે લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જ ગ્રુપ (LSEG) થી સહેજ પાછળ અને અમેરિકાના નેસડેક (Nasdaq Inc.) થી આગળ નીકળી જશે. હાલમાં, આ વૈશ્વિક યાદીમાં સીએમઈ ગ્રુપ (CME Group Inc. – $૯૭ અબજ) અને ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ એક્સચેન્જ (ICE – $૮૬.૯ અબજ) અનુક્રમે પ્રથમ અને દ્વિતીય સ્થાને બિરાજમાન છે.

ઓફર ફોર સેલ (OFS): કેટલા શેર વેચવાની યોજના છે?
એનએસઈએ જૂન મહિનામાં આઈપીઓ માટે જે ડ્રાફ્ટ પ્રોસ્પેક્ટસ સબમિટ કર્યું હતું, તે સંપૂર્ણપણે ‘ઓફર ફોર સેલ’ (OFS) એટલે કે સેકન્ડરી શેર વેચાણ પર આધારિત હશે. આમાં કંપની દ્વારા કોઈ નવા શેર જારી કરવામાં નહીં આવે, પરંતુ વર્તમાન શેરધારકો જ પોતાના શેર વેચશે.
કુલ વેચાણ માટેના શેર: ૧૪૮.૯ મિલિયન (આશરે ૧૪.૮૯ કરોડ શેર)
કંપનીમાં હિસ્સેદારી: કુલ કંપનીનો આશરે ૬% હિસ્સો
મર્ચન્ટ બેંકર્સ: એનએસઈએ આ જંગી આઈપીઓ પ્રક્રિયાનું સંચાલન કરવા માટે ૨૦ જેટલી દિગ્ગજ બેંકોની નિમણૂક કરી છે, જેમાં કોટક મહિન્દ્રા કેપિટલ, જેએમ ફાઇનાન્શિયલ, મોર્ગન સ્ટેનલી, એચએસબીસી હોલ્ડિંગ્સ અને સિટીગ્રુપ જેવા નામો સામેલ છે.
લાંબા સમયથી રોકાણકારો જે આઈપીઓની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, તે હવે સપ્ટેમ્બરમાં ભારતીય પ્રાથમિક બજાર (Primary Market) માં નવો ઇતિહાસ રચવા માટે તૈયાર થઈ રહ્યો છે.
