શું સોનાના ભાવ ₹૧ લાખથી નીચે જશે? નિષ્ણાતોએ રજૂ કર્યા સોનાની કિંમતો તૂટવાના ૩ મુખ્ય કારણો
ભારતીય બુિલયન માર્કેટમાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના અંતમાં સોનાના ભાવોમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. વિતેલા કેટલાક મહિનાઓ સુધી રેકોર્ડ ઊંચાઈએ ટ્રેડ કર્યા બાદ હવે સોનાની ચમક ધીમે ધીમે ઓછી થઈ રહી છે. હાલમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧.૪૮ લાખ થી ₹૧.૫૨ લાખની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બર વાયદાના ભાવો ઘટીને ₹૧.૪૭ લાખની સપાટી આસપાસ આવી ગયા છે. સોમવારે બજારમાં એક જ દિવસમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૪,૦૦૦ સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાનો ભાવ (XAU/USD) તૂટીને $૪,૧૪૨.૩૨ પ્રતિ ઔંસની આસપાસ પહોંચી ગયો છે, અને મોટાભાગના ટ્રેડર્સ અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે કે કિંમતો ટૂંક સમયમાં $૪,૦૦૦ ની સપાટી તરફ ઘટી શકે છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે સામાન્ય રોકાણકારો અને ગ્રાહકોના મનમાં મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થયો છે કે શું સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧ લાખથી પણ નીચે સરકી જશે? બજાર નિષ્ણાતોના મતે નજીકના ભવિષ્યમાં આ શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ સોનામાં આ ઘટાડા પાછળ ૩ મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે.
૧. યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અને યુએસ ફેડનો મજબૂત વલણ
સોનાના ભાવ ઘટાડાનું સૌથી પહેલું અને મુખ્ય કારણ યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજ દર નીતિ છે. યુએસમાં ૧૦ વર્ષના બોન્ડ યીલ્ડ વધીને અંદાજે ૫.૨ ટકા પર પહોંચી ગયા છે, જે વિતેલા કેટલાક વર્ષોનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો ચાલુ રાખવાની શક્યતાઓને કારણે બોન્ડ યીલ્ડમાં આ ઉછાળો આવ્યો છે.
જેમ કે સોનું એક એવી અસ્કયામત છે જેના પર કોઈ વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ મળતું નથી, તેથી જ્યારે યુએસ બોન્ડ્સ પર વધુ વ્યાજ મળે છે ત્યારે રોકાણકારો સોનામાંથી નાણાં ખેંચીને બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરે છે. આ ઉપરાંત, મજબૂત થઈ રહેલો યુએસ ડોલર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનાની કિંમતો પર ભારે દબાણ બનાવી રહ્યો છે.
૨. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલ સાથેનો વિપરીત સંબંધ
સામાન્ય રીતે સોનાને ફુગાવા સામે રક્ષણ આપતી સુરક્ષિત સંપત્તિ ગણવામાં આવે છે અને મોટાભાગે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધવાની સાથે સોનું પણ વધતું હોય છે. પરંતુ હાલના તબક્કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય મડાગાંઠના કારણે સોના અને ક્રૂડ ઓઇલ વચ્ચે વિપરીત (Negative) સંબંધ જોવા મળી રહ્યો છે.
હાલમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ વધીને $૧૧૦ પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. તેલના ઊંચા ભાવ ફુગાવામાં વધારો કરે છે, જેના કારણે ફેડરલ રિઝર્વને કડક નાણાકીય નીતિ અપનાવવાની ફરજ પડે છે. વ્યાજદરો ઊંચા રહેવાની આ આશંકા સોના અને ચાંદી બંને માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહી છે.
૩. ઇટીએફ આઉટફ્લો અને રોકાણકારોની નબળી માગ
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે હાજર સોનું હાલમાં સાત સપ્તાહની નીચલી સપાટી એટલે કે $૪,૧૩૦ થી $૪,૧૫૦ પ્રતિ ઔંસ ની નજીક કારોબાર કરી રહ્યું છે. ગોલ્ડ ઇટીએફ (Gold ETF) માંથી સતત નાણાં પાછા ખેંચાઈ રહ્યા છે અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે. વૈશ્વિક સ્તરે માગ નબળી પડવાને કારણે સ્થાનિક ભારતીય બજારમાં પણ વેચવાલીનું દબાણ સતત વધી રહ્યું છે.
શું ભાવ ₹૧ લાખથી નીચે જશે? નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય
મોતીલાલ ઓસ્વાલના નિષ્ણાત નવીન દામાણી સહિતના અગ્રણી વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, ભારતીય બજારમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧.૩૦ લાખ થી ₹૧.૩૨ લાખ સુધી નીચે આવી શકે છે, જેને લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ખરીદી કરવાનો ઉત્તમ અવસર માનવામાં આવશે.
ટેકનિકલ ચાર્ટ પર સોનાને હાલમાં ₹૧.૪૫ લાખ થી ₹૧.૪૮ લાખ અને ત્યારબાદ ₹૧.૪૨ લાખ થી ₹૧.૪૬ લાખ વચ્ચે મજબૂત સપોર્ટ મળી રહ્યો છે. મોટાભાગની બ્રોકરેજ હાઉસિસનું માનવું છે કે વર્ષ ૨૦૨૬ ના બાકીના સમયગાળા દરમિયાન સ્થાનિક સોનાનો ભાવ ₹૧.૪૦ લાખ થી ₹૧.૬૦ લાખની રેન્જમાં જ જળવાઈ રહેશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઘટીને $૩,૮૦૦ થી $૪,૦૦૦ સુધી ન પહોંચે અને ભારતીય રૂપિયો અત્યંત મજબૂત ન થાય ત્યાં સુધી સોનાનો ભાવ ₹૧ લાખથી નીચે જવાની શક્યતા નહિવત છે.
