ભારત બનશે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ હબ: ટેક જાયન્ટ્સ માટે ‘ટેક્સ હોલીડે’ અને યુવાનો માટે રોજગારીની સુનામી
ટેક્નોલોજી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે ઐતિહાસિક સાબિત થયું છે. ખાસ કરીને એપલ (Apple) જેવી વૈશ્વિક દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે સરકારે ‘૫ વર્ષની ટેક્સ છૂટ’ (Tax Holiday) અને અન્ય પ્રોત્સાહનોની જાહેરાત કરી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ ભારતને વિશ્વનું ‘ઈલેક્ટ્રોનિક્સ હબ’ બનાવવાનો અને લાખો નવી નોકરીઓનું સર્જન કરવાનો છે.
એપલ જેવી વૈશ્વિક કંપનીઓ માટે ૫ વર્ષની ટેક્સ મુક્તિનો માસ્ટર પ્લાન
કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૬માં નાણા મંત્રાલયે એક ક્રાંતિકારી જાહેરાત કરી છે, જેમાં વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા ભારતમાં તેમના કોન્ટ્રાક્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સને પૂરી પાડવામાં આવતી મશીનરી અને હાઈ-એન્ડ ઇક્વિપમેન્ટ પર ૫ વર્ષ માટે ટેક્સમાં સંપૂર્ણ છૂટ આપવામાં આવી છે. અગાઉ, આવી મશીનરીની માલિકી રાખવા બદલ વિદેશી કંપનીઓ પર ભારે ટેક્સ લાદવામાં આવતો હતો, જેને કારણે એપલ જેવી કંપનીઓ ભારતમાં મોટા પાયે રોકાણ કરતા ખચકાતી હતી. હવે, ૨૦૩૦-૩૧ સુધી અમલી આ નવી નીતિથી એપલ, સેમસંગ અને અન્ય ટેક જાયન્ટ્સ કોઈપણ ટેક્સના ડર વગર અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી ભારતમાં લાવી શકશે. આનાથી ઉત્પાદન ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે.
સ્માર્ટફોન અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ થશે સસ્તી: સામાન્ય જનતાને સીધો ફાયદો
સરકારના આ પ્રોત્સાહક પગલાંની સૌથી મોટી અસર કિંમતો પર જોવા મળશે. જ્યારે ઉત્પાદન ખર્ચ (Production Cost) ઘટે છે, ત્યારે તેનો સીધો લાભ ગ્રાહકોને મળે છે. બજેટમાં મોબાઈલ ફોનના પાર્ટ્સ, કેમેરા મોડ્યુલ્સ અને ડિસ્પ્લે પેનલ્સ પરની કસ્ટમ ડ્યુટીમાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ફેરફારોને કારણે ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ આઈફોન (iPhone) અને અન્ય પ્રીમિયમ સ્માર્ટફોનની કિંમતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. હવે મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો માટે પણ લેટેસ્ટ ટેક્નોલોજીવાળા ફોન ખરીદવા વધુ સરળ અને પરવડે તેવા બનશે.
રોજગારીનું સર્જન: લાખો યુવાનોને મળશે નવી તકો
સરકારના આ પ્લાનનો બીજો સૌથી મહત્વનો પાસા ‘રોજગારી’ છે. એપલના કોન્ટ્રાક્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ જેમ કે ફોક્સકોન (Foxconn) અને ટાટા (Tata) ભારતમાં તેમના પ્લાન્ટ્સનું વિસ્તરણ કરી રહ્યા છે. ૫ વર્ષની ટેક્સ છૂટ મળવાને કારણે આ કંપનીઓ હજારો કરોડનું નવું રોકાણ કરશે, જેનાથી એન્જિનિયરિંગથી લઈને એસેમ્બલી લાઈન સુધીના ક્ષેત્રોમાં લાખો નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે. સરકારે ૨૦૨૬ના બજેટમાં ‘એજ્યુકેશન-ટુ-એમ્પ્લોયમેન્ટ’ સમિતિની પણ રચના કરી છે, જે યુવાનોને આધુનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે તૈયાર કરવા કૌશલ્ય વર્ધન (Skilling) નું કામ કરશે.
નિકાસમાં ઉછાળો: ભારત બનશે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનનો હિસ્સો
ભારત અત્યારે ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગતા વૈશ્વિક બજારો માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ બની રહ્યું છે. બજેટ ૨૦૨૬ની આ જોગવાઈઓ મુખ્યત્વે નિકાસલક્ષી ઉત્પાદન (Export-oriented production) ને પ્રોત્સાહન આપે છે. કસ્ટમ્સ-બોન્ડેડ વિસ્તારોમાં સ્થાપવામાં આવતી ફેક્ટરીઓ માટેના નિયમો હળવા કરવામાં આવ્યા છે. ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૨ થી અત્યાર સુધીમાં વૈશ્વિક આઈફોન શિપમેન્ટમાં ભારતનો હિસ્સો ૪ ગણો વધીને ૨૫% થયો છે. નવા ટેક્સ બેનિફિટ્સ સાથે, આ આંકડો આગામી બે વર્ષમાં ૪૦% થી વધુ પહોંચવાની સંભાવના છે, જે ભારતની નિકાસ કમાણીમાં મોટો વધારો કરશે.
સેમિકન્ડક્ટર મિશન ૨.૦ અને ઈકોસિસ્ટમનો વિકાસ
માત્ર ટેક્સ છૂટ જ નહીં, પણ સરકારે ‘ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન ૨.૦’ (ISM 2.0) ની પણ જાહેરાત કરી છે. ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઈકોસિસ્ટમ માટે મજબૂત પાયો નાખવા માટે બજેટમાં હજારો કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. લિથિયમ-આયન બેટરી બનાવવા માટેના મશીનો પરની કસ્ટમ ડ્યુટી હટાવી દેવામાં આવી છે, જે ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) અને સ્માર્ટફોન બંને માટે ફાયદાકારક છે. આ બધી નીતિઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે, જેનો અંતિમ ઉદ્દેશ્ય ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાનો છે.
નિષ્કર્ષ: ‘વિકસિત ભારત’ તરફ મજબૂત ડગલું
૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬નું આ બજેટ સાબિત કરે છે કે ભારત હવે માત્ર ઉત્પાદનોનો વપરાશ કરનાર દેશ નથી, પરંતુ તે વિશ્વ માટે ઉત્પાદન કરનાર દેશ બની રહ્યો છે. એપલ જેવી કંપનીઓને આપવામાં આવેલી ૫ વર્ષની ટેક્સ છૂટ એ વિદેશી રોકાણકારો માટે વિશ્વાસનું પ્રતીક છે. આનાથી ન માત્ર ટેક્નોલોજી સસ્તી થશે, પરંતુ દેશના આર્થિક વિકાસને નવી ગતિ મળશે અને લાખો ભારતીય પરિવારો માટે રોજગારીના નવા દ્વાર ખુલશે.
