કેન્સર વિરુદ્ધના યુદ્ધમાં રશિયાનો મોટો દાવો: ‘EnteroMix’ અને પર્સનલાઇઝ્ડ mRNA વેક્સિનથી જગી નવી આશા
વિશ્વભરમાં કેન્સરના વધી રહેલા કેસો વચ્ચે રશિયા તરફથી એક મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. રશિયન વૈજ્ઞાનિકોએ દાવો કર્યો છે કે તેઓએ કેન્સરની સારવાર માટે ક્રાંતિકારી mRNA ટેકનોલોજી અને ઓન્કોલિટિક વાયરસ પર આધારિત નવી રસી વિકસાવી છે. રશિયન ફેડરલ મેડિકલ-બાયોલોજિકલ એજન્સી (FMBA) ના વડા વેરોનિકા સ્કોવર્ત્સોવા અનુસાર, તેમની નવી રસી ‘એન્ટેરોમિક્સ’ (EnteroMix) એ પ્રી-ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં 100% અસરકારકતા અને સુરક્ષાનું પ્રદર્શન કર્યું છે.
AI અને જેનેટિક્સનો અનોખો સંગમ
આ રસી પરંપરાગત રસીઓથી અલગ છે. તે એક પર્સનલાઇઝ્ડ (Personalized) રસી છે, જે દરેક દર્દીના ટ્યુમરની વિશિષ્ટ આનુવંશિક રચનાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અલ્ગોરિધમની મદદથી દર્દીના ટ્યુમરના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરી માત્ર 30 થી 60 મિનિટમાં રસીની બ્લુ પ્રિન્ટ તૈયાર કરી શકાય છે. આ ટેકનોલોજી શરીરની ઇમ્યુન સિસ્ટમ (Killer T-cells) ને કેન્સરના કોષોને ઓળખીને તેનો નાશ કરવાની તાલીમ આપે છે.
કયા કેન્સર પર થશે સૌથી પહેલો પ્રહાર?
અહેવાલો અનુસાર, આ રસીનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય કોલોરેક્ટલ કેન્સર (કરડની નીચેના ભાગનું કેન્સર) હશે. આ ઉપરાંત, સંશોધકોએ અત્યંત આક્રમક માનવામાં આવતા બ્રેઈન કેન્સર ‘ગ્લિયોબ્લાસ્ટોમા’ અને ત્વચાના કેન્સર ‘મેલેનોમા’ની સારવારમાં પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. પરીક્ષણોમાં ટ્યુમરના કદમાં ઘટાડો અને તેમની વૃદ્ધિની ગતિમાં 60% થી 80% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
શું છે ‘EnteroMix’ અને ‘Rakurs 223Ra’?
- EnteroMix: આ ચાર બિનહાનિકારક વાયરસનું મિશ્રણ છે જે સીધા ટ્યુમર કોષો પર હુમલો કરે છે અને શરીરની કેન્સર વિરોધી પ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે.
- Rakurs 223Ra: રશિયામાં વિકસિત આ એક રેડિયોફાર્માસ્યુટિકલ દવા છે. તે ખાસ કરીને એવા દર્દીઓ માટે છે જેમનું પ્રોસ્ટેટ કેન્સર હાડકાં સુધી ફેલાઈ ગયું છે. તે કેલ્શિયમની જેમ હાડકાંમાં જઈને રેડિયેશન દ્વારા કેન્સરના કોષોનો નાશ કરે છે અને દર્દીના દુખાવામાં રાહત આપે છે.
નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય અને પડકારો
જોકે રશિયાના દાવા મોટા છે, પરંતુ વૈશ્વિક તબીબી જગતમાં તેને લઈને શંકાઓ પણ છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હજુ સુધી ક્લિનિકલ ટ્રાયલનો વિગતવાર ડેટા સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ નથી. લંડનના ઓન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. ડેવિડ જેમ્સ પિનાટોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાણીઓ પર મળેલી 100% સફળતા હંમેશા મનુષ્યો પર લાગુ પડતી નથી, તેથી વ્યાપક માનવ પરીક્ષણોના પરિણામોની રાહ જોવી પડશે.
ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે?
ગાલેયા સેન્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, આ રસીના માનવ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર 2025 ની આસપાસ શરૂ થવાની સંભાવના છે. જો તેને નિયમનકારી મંજૂરી મળી જાય, તો તે વિશ્વની પ્રથમ સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ પર્સનલાઇઝ્ડ mRNA કેન્સર રસી બની શકે છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને પણ સંકેત આપ્યો છે કે રશિયામાં આ રસી દર્દીઓને મફત ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી શકે છે.
