લગ્ન, છૂટાછેડા અને વારસા હક્ક પર કેન્દ્રિત ચર્ચા, નવી દિલ્હીમાં ગુજરાત UCC ડ્રાફ્ટની પ્રગતિની સમીક્ષા
ગુજરાતમાં સમાન નાગરિક સંહિતા (Uniform Civil Code – UCC) ના અમલીકરણ માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા રચવામાં આવેલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની એક મહત્વની બેઠક ૧૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે મળી હતી. જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈના વડપણ હેઠળ યોજાયેલી આ બેઠકમાં UCC ડ્રાફ્ટની વર્તમાન પરિસ્થિતિ અને તેના વિવિધ કાયદાકીય પાસાઓ પર ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
સમાન અધિકાર અને સામાજિક સમરસતા
સમિતિના અધ્યક્ષ જસ્ટિસ રંજના દેસાઈએ આ કાયદાના મહત્વ વિશે જણાવ્યું કે:
-
પ્રગતિશીલ માળખું: UCC ના અમલથી રાજ્યમાં એક સમાનતા આધારિત કાયદાકીય માળખું બનશે, જે દરેક નાગરિકને સમાન ન્યાયની ખાતરી આપશે.
-
સર્વગ્રાહી અભિગમ: ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરતી વખતે તમામ સમુદાયોના હિતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે જેથી સામાજિક સમરસતા જળવાઈ રહે.
-
લોકશાહી પ્રક્રિયા: નાગરિકો પાસેથી મેળવેલા સૂચનો અને વિવિધ સામાજિક-ધાર્મિક સંગઠનો સાથેની ચર્ચાઓ બાદ જ અંતિમ તારણો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.
ડ્રાફ્ટના મુખ્ય પાસાઓ
આ બેઠકમાં ખાસ કરીને ચાર મુખ્ય વિષયો પર કેન્દ્રિત કાયદાના મુસદ્દાની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી:
૧. લગ્ન અને છૂટાછેડા: લગ્ન નોંધણી અને છૂટાછેડાની પ્રક્રિયામાં સમાનતા લાવવી.
૨. વારસા હક્ક: સંપત્તિના અધિકારોમાં સ્ત્રી અને પુરુષને સમાન હક્ક મળે તે સુનિશ્ચિત કરવું.
૩. દત્તક વિધાન: દત્તક લેવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને સર્વસમાવેશક બનાવવી.
૪. ભરણપોષણ: છૂટાછેડા પછી ભરણપોષણ મેળવવાના હક્કોમાં એકરૂપતા લાવવી.
આ બેઠકમાં નિવૃત્ત IAS અધિકારી શ્રી સી. એલ. મીના, એડવોકેટ શ્રી આર. સી. કોડેકર અને અન્ય નિષ્ણાત સભ્યોએ ડ્રાફ્ટને આખરી ઓપ આપવા માટે પોતાના મંતવ્યો રજૂ કર્યા હતા. આ કાયદો અમલી બનતા જ ગુજરાત સમાન નાગરિક સંહિતા ધરાવતા ભારતના અગ્રણી રાજ્યોમાં સ્થાન પામશે.
