ગુજરાતમાં કાળઝાળ ગરમીનો પ્રકોપ: તાપમાન 44 ડિગ્રીને પાર, જાણો ક્યારે મળશે રાહત અને ચોમાસું ક્યારે બેસશે
હાલ સમગ્ર ગુજરાત કાળઝાળ ગરમીની લપેટમાં છે. આકાશમાંથી જાણે અગનગોળા વરસી રહ્યા હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. બપોરના સમયે રસ્તાઓ સુમસામ ભાસી રહ્યા છે અને લોકો ગરમીથી બચવા માટે વિવિધ ઉપાયો કરી રહ્યા છે. રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પારો સતત ઊંચે જઈ રહ્યો છે અને મહત્તમ તાપમાન 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે. જો કે, આ અસહ્ય ગરમી વચ્ચે હવામાન વિભાગે રાહતના સમાચાર પણ આપ્યા છે. હવામાન વિભાગના પૂર્વાનુમાન મુજબ, આગામી 16 મેથી લોકોને આ આકરી ગરમીમાંથી થોડી રાહત મળવાની આશા છે.
કયા શહેરોમાં તાપમાનનો પારો કેટલે પહોંચ્યો? જુઓ આંકડા
ગુજરાતના લગભગ તમામ મુખ્ય શહેરો અને જિલ્લાઓમાં તાપમાન 42 ડિગ્રીથી ઉપર નોંધાઈ રહ્યું છે. રાજકોટ, અમરેલી, સુરેન્દ્રનગર, જૂનાગઢ, વડોદરા, ખેડા, આણંદ, તાપી અને સુરત જેવા વિસ્તારોમાં સૂર્યદેવનો પ્રકોપ સૌથી વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગના તાજેતરના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો વિવિધ શહેરોની સ્થિતિ આ મુજબ છે:
અમદાવાદ: 44.1 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર)
ગાંધીનગર: 43.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
અમરેલી: 43.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
સુરેન્દ્રનગર: 43.4 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
કંડલા પોર્ટ: 43.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
ડીસા: 42.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
ભાવનગર: 40.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
કેશોદ: 40.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
આ આંકડા દર્શાવે છે કે સમગ્ર ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર હાલમાં ભયંકર હીટવેવનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ઓરેન્જ અને યલો એલર્ટની આગાહી: હજુ બે દિવસ સાવચેત રહેવું પડશે
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 17 મે સુધી રાજ્યમાં હવામાન સંપૂર્ણપણે શુષ્ક રહેશે. આગામી બે દિવસ સુધી મહત્તમ તાપમાનમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી, એટલે કે હજુ બે દિવસ હીટવેવની સ્થિતિ યથાવત રહેશે.
સ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા હવામાન વિભાગે રાજ્યના 3 જિલ્લાઓમાં ‘ઓરેન્જ એલર્ટ’ અને 8 જિલ્લાઓમાં ‘યલો એલર્ટ’ જાહેર કર્યું છે:
ઓરેન્જ એલર્ટ: કચ્છ, સુરેન્દ્રનગર અને વડોદરા જિલ્લામાં તીવ્ર હીટવેવની આશંકાને પગલે ઓરેન્જ એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. અહીંના લોકોને બપોરના સમયે બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવાની સલાહ અપાઈ છે.
યલો એલર્ટ: દ્વારકા, રાજકોટ, અમરેલી, બોટાદ તેમજ અમદાવાદ, ગાંધીનગર, પાટણ અને બનાસકાંઠા જિલ્લા માટે યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
જો કે, આગામી 48 કલાક બાદ એટલે કે બે દિવસ પછી પવનની દિશા બદલાતા તાપમાનમાં 2 થી 3 ડિગ્રીનો ઘટાડો નોંધાશે, જેથી લોકોને મોટી રાહત મળશે. આ ઉપરાંત, દક્ષિણ ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં 15 થી 20 નોટ્સની ગતિએ પવન ફૂંકાવાની પણ શક્યતા છે.
રાહતના સમાચાર: અંદમાનમાં ચોમાસાનું વહેલું આગમન
ભીષણ ગરમીની વચ્ચે એક સારા સમાચાર એ આવ્યા છે કે આ વર્ષે ચોમાસું વહેલું બેસી શકે છે. સામાન્ય રીતે અંદમાનમાં ચોમાસું 18 મેની આસપાસ શરૂ થતું હોય છે, પરંતુ આ વખતે સાનુકૂળ વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે તે બે દિવસ વહેલું એટલે કે 16 મેના રોજ જ અંદમાનના દરિયાકાંઠે પહોંચી જશે.
અંદમાનમાં સમય કરતાં વહેલા ચોમાસાની શરૂઆત થયા બાદ, ચોમાસું આગળ વધશે અને 1 જૂનની આસપાસ કેરળમાં દસ્તક દેશે. ત્યારબાદ પશ્ચિમ કિનારા તરફ આગળ વધીને 15 જૂનની આસપાસ ગુજરાતમાં ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન થાય તેવી પ્રબળ શક્યતા હવામાન વિભાગે વ્યક્ત કરી છે.
વર્ષ 2026 ના ચોમાસાની રાષ્ટ્રીય તસવીર: કેવું રહેશે આ વર્ષનું ચોમાસું?
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને પ્રારંભિક હવામાન મોડેલો અનુસાર, વર્ષ 2026નું ચોમાસું “સામાન્ય” શ્રેણીમાં રહેવાનો અંદાજ છે. આ ખેડૂતો અને દેશના અર્થતંત્ર માટે ખૂબ જ સારા સંકેત છે. જો કે, દેશભરમાં વરસાદનું વિતરણ અસમાન હોઈ શકે છે. કેટલાક રાજ્યોમાં સરેરાશ કરતાં વધુ વરસાદ પડી શકે છે, તો કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની સંભાવના છે.
વચ્ચેના ગાળામાં કેટલાક વિસ્તારોમાં “બ્રેક મોનસૂન” એટલે કે વરસાદમાં લાંબો વિરામ આવે તેવી પરિસ્થિતિ પણ સર્જાઈ શકે છે. આ બદલાતા હવામાનની સીધી અસર કૃષિ પ્રવૃત્તિઓ પર પડશે, તેથી ખેડૂતોએ તે મુજબ આયોજન કરવું પડશે. દેશભરમાં ચોમાસું 28 મે થી 31 મેની વચ્ચે કેરળ પહોંચશે અને જૂનના મધ્યથી જુલાઈની શરૂઆત સુધીમાં ઉત્તર ભારતમાં સક્રિય થઈ જશે.
દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં ચોમાસું ક્યારે પહોંચશે? (રાજ્યવાર સમયપત્રક)
ભારતના અલગ-અલગ રાજ્યોની ભૌગોલિક સ્થિતિ અનુસાર ચોમાસું અલગ-અલગ સમયે પ્રવેશે છે. વર્ષ 2026 માટે વિવિધ રાજ્યોમાં વરસાદના આગમનની સંભવિત તારીખો નીચે મુજબ છે:
1. કેરળ
ભારતમાં ચોમાસાનો પ્રવેશદ્વાર ગણાતા કેરળમાં આ વર્ષે 28 મે થી 31 મેની વચ્ચે ચોમાસું આવી પહોંચશે, જે તેની સામાન્ય શરૂઆતની તારીખની ખૂબ જ નજીક છે.
2. ગુજરાત
ગુજરાતના નસીબમાં આ વખતે સમયસર વરસાદ દેખાઈ રહ્યો છે. રાજ્યમાં 15 જૂનની આસપાસ ચોમાસું સક્રિય થાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે, જેનાથી કાળઝાળ ગરમીનો અંત આવશે.
3. બિહાર
બિહારમાં ચોમાસું સામાન્ય રીતે પૂર્વીય જિલ્લાઓમાંથી પ્રવેશે છે. આ વર્ષે 12 જૂન થી 15 જૂનની વચ્ચે બિહારના વિસ્તારોમાં ચોમાસાનો પ્રથમ વરસાદ પડવાની ધારણા છે.
4. ઉત્તર પ્રદેશ (UP)
ઉત્તર પ્રદેશ મોટું રાજ્ય હોવાથી તેના પૂર્વ અને પશ્ચિમ ભાગોમાં ચોમાસાના આગમનમાં તફાવત જોવા મળશે:
પૂર્વીય ઉત્તર પ્રદેશ (વારાણસી, ગોરખપુર વગેરે): 1 જૂન થી 20 જૂન દરમિયાન વરસાદ વહેલો શરૂ થઈ શકે છે.
પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ: 22 જૂન થી 25 જૂનની વચ્ચે ચોમાસું પહોંચશે.
5. દિલ્હી-NCR
દેશની રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં 27 જૂન થી 30 જૂન દરમિયાન ચોમાસું સક્રિય થશે. જો કે, તે પહેલાં પ્રી-મોનસૂન એક્ટિવિટી (ચોમાસા પહેલાનો વરસાદ) ને કારણે લોકોને ગરમીથી થોડી રાહત મળી જશે.
6. હરિયાણા
દિલ્હીની સરહદને અડીને આવેલા હરિયાણામાં પણ બે તબક્કામાં ચોમાસું આગળ વધશે:
પૂર્વીય હરિયાણા: 27 જૂન થી 29 જૂન
પશ્ચિમ હરિયાણા: જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહમાં વરસાદની આશા છે.
7. પંજાબ
પંજાબ દેશના એવા રાજ્યોમાં આવે છે જ્યાં ચોમાસું સૌથી છેલ્લે પહોંચે છે. આ વર્ષે પંજાબમાં 1 જુલાઈ થી 5 જુલાઈની વચ્ચે ચોમાસાનો વિધિવત પ્રારંભ થવાનો અંદાજ છે.
8. રાજસ્થાન
રણ પ્રદેશ ગણાતા રાજસ્થાનમાં ચોમાસાની અસર ધીમે-ધીમે વધે છે:
દક્ષિણ રાજસ્થાન: 25 જૂનની આસપાસ ચોમાસું પ્રવેશી જશે.
પશ્ચિમ રાજસ્થાન: જુલાઈના બીજા સપ્તાહમાં છેક છેવાડાના વિસ્તારો સુધી ચોમાસું પહોંચશે.
આમ, આગામી બે દિવસ ભલે ગુજરાત માટે ભારે ગરમીના છે, પણ જૂન મહિનાની શરૂઆત સાથે જ દેશભરમાં ઠંડક પ્રસરી જશે અને પ્રકૃતિ સોળે કળાએ ખીલી ઉઠશે.
