શિયાળામાં ટ્રાય કરો આ ટેસ્ટી અને હેલ્ધી મેથીના મુઠિયા, જાણો બનાવવાની સિક્રેટ ટિપ્સ

ઉપરથી ક્રિસ્પી અને અંદરથી સોફ્ટ, જાણો સિક્રેટ ટિપ્સ સાથેની મેથીના મુઠિયાની રેસીપી

શિયાળાની ઋતુ પોતાની સાથે તાજી લીલી શાકભાજીની બહાર લઈને આવે છે, અને આ શાકભાજીમાં સૌથી ખાસ છે— મેથી. મેથી માત્ર ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર નથી, પરંતુ તેનો સ્વાદ પણ લાજવાબ હોય છે. જ્યારે વાત ગુજરાતી ખાન-પાનની હોય, ત્યારે ‘મેથીના મુઠિયા’નો ઉલ્લેખ ચોક્કસ થાય જ. આ એક એવો નાસ્તો છે જે ઉપરથી કકરો (ક્રિસ્પી) અને અંદરથી પોચો હોય છે. ભલે ચા સાથે સાંજનો નાસ્તો હોય કે ઊંધિયું જેવી પરંપરાગત સબ્જીમાં નાખવાના મુઠિયા, તેનો સ્વાદ દરેક જગ્યાએ જાદુ પાથરે છે.

આ લેખમાં આપણે મેથીના મુઠિયા બનાવવાની પરંપરાગત રીત, તેની સામગ્રી અને તેને પરફેક્ટ બનાવવાની ટિપ્સ વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.

મેથીના મુઠિયા કેમ છે આટલા ખાસ?

મુઠિયાનું નામ ‘મુઠ્ઠી’ શબ્દ પરથી આવ્યું છે, કારણ કે તેને હથેળીઓ વચ્ચે દબાવીને મુઠ્ઠીના આકારમાં બનાવવામાં આવે છે. આ વાનગી બે રીતે બનાવી શકાય છે— તળેલા (Fried) અને બાફેલા (Steamed). તળેલા મુઠિયા લાંબા સમય સુધી ચાલે છે અને ચા સાથે ખૂબ જ ટેસ્ટી લાગે છે, જ્યારે બાફેલા મુઠિયા તે લોકો માટે શ્રેષ્ઠ છે જેઓ ઓછું તેલ ખાવાનું પસંદ કરે છે.

જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)

મેથીના મુઠિયા બનાવવા માટે રસોડામાં હાજર સાદી વસ્તુઓની જ જરૂર પડે છે:

ORS બનાવવામાં ન કરો આ મોટી ભૂલ! પાણી, મીઠું અને ખાંડનું આ છે એકદમ સાચું માપ

વજન વધવાનો ડર થઈ જશે ગાયબ! નોંધી લો સીતાફળની આ હેલ્ધી રબડી બનાવવાની એકદમ સરળ રીત

• શાકભાજી: તાજી સમારેલી મેથીની ભાજી – 2 કપ

• મસાલા પેસ્ટ: લીલા મરચાં (4), આદુ (2 ઇંચ), તાજી લીલી હળદર (2 ઇંચ – ઓપ્શનલ)

• લોટ: ઘઉંનો કરકરો લોટ – 1 કપ

  • ઘઉંનો ઝીણો લોટ – 1/2 કપ

  • ચણાનો લોટ (બેસન) – 1/2 કપ

• સ્વાદ માટે:

  • તાજું દહીં – 4 ચમચી

  • લાલ મરચું પાવડર – 1 ચમચી

  • હળદર પાવડર – 1/2 ચમચી

  • હિંગ – 1/2 ચમચી

  • સફેદ તલ – 3 ચમચી

  • ખાંડ – 2 ચમચી (ખાટા-મીઠા સ્વાદ માટે)

  • વરિયાળી – 1 ચમચી

  • તેલ (મોણ માટે) – 2 ચમચી

  • મીઠું – સ્વાદાનુસાર

• અન્ય: તળવા માટે તેલ અને જરૂર મુજબ પાણી.

બનાવવાની રીત (Step-by-Step Method)

1. મેથી અને મસાલાની તૈયારી: સૌથી પહેલા મેથીની ભાજીને સાફ કરી પાણીથી 2-3 વાર ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેને ઝીણી સમારી લો. એક મિક્સર જારમાં આદુ, લીલા મરચાં અને લીલી હળદર નાખી તેને કરકરું પીસી લો (પેસ્ટ એકદમ ઝીણી ન કરવી).

2. મિશ્રણ તૈયાર કરવું: એક મોટા વાસણમાં દહીં લો. તેમાં મીઠું, આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, હિંગ, લાલ મરચું, ખાંડ, વરિયાળી અને સફેદ તલ ઉમેરો. સાથે 2 ચમચી તેલ પણ નાખો. હવે તેમાં સમારેલી મેથી ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરો જેથી મેથી પોતાનું પાણી છોડે.

3. લોટ બાંધવો: હવે આ મિશ્રણમાં ઘઉંનો કરકરો લોટ, ઝીણો લોટ અને બેસન ઉમેરો. તેને હાથથી બરાબર મસળો. મેથીના પાણી અને દહીંથી જ લોટ બંધાવા લાગશે. જો જરૂર જણાય તો જ 1-2 ચમચી પાણી ઉમેરવું. લોટ થોડો કઠણ રાખવો, જો લોટ ઢીલો હશે તો મુઠિયા તેલ વધારે પીશે.

4. મુઠિયાનો આકાર આપવો: હથેળી પર થોડું તેલ લગાવો. લોટનો નાનો ભાગ લઈ તેને મુઠ્ઠીમાં દબાવીને નળાકાર અથવા લંબગોળ આકાર આપો.

5. તળવાની પ્રક્રિયા: કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેલ મધ્યમ ગરમ થાય એટલે મુઠિયા તેમાં નાખો. તેને ધીમા થી મધ્યમ તાપે જ તળવા. જો ગેસ ફાસ્ટ હશે તો મુઠિયા ઉપરથી લાલ થઈ જશે પણ અંદરથી કાચા રહેશે. તેને ગોલ્ડન બ્રાઉન અને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી તળો.

હેલ્ધી ટ્વિસ્ટ: બાફેલા મુઠિયા

જો તમે હેલ્થ કોન્શિયસ હોવ, તો મુઠિયાને તળવાને બદલે સ્ટીમરમાં 15-20 મિનિટ માટે બાફી લો. ઠંડા થયા પછી તેના ટુકડા કરી રાઈ, તલ, મીઠો લીમડો અને હિંગનો વઘાર કરો.

પરફેક્ટ મુઠિયા માટે પ્રો-ટિપ્સ

• ક્રિસ્પ: મુઠિયામાં કકરાશ લાવવા માટે હંમેશા કરકરા લોટનો ઉપયોગ કરો. જો કરકરો લોટ ન હોય તો થોડો રવો ઉમેરી શકાય.

• પોચા મુઠિયા: મુઠિયા અંદરથી પોચા રહે તે માટે મોણ અને દહીંનો ઉપયોગ મહત્વનો છે.

• સ્વાદનું સંતુલન: ખાંડ અને દહીંનું સંતુલન મુઠિયાને અસલી ગુજરાતી સ્વાદ આપશે.

નિષ્કર્ષ

મેથીના મુઠિયાને તમે બનાવીને 8 થી 10 દિવસ સુધી એરટાઈટ ડબ્બામાં સ્ટોર કરી શકો છો. પ્રવાસમાં લઈ જવા માટે પણ આ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. તો આ શિયાળે, તમારા રસોડામાં આ સ્વાદિષ્ટ મુઠિયા જરૂર બનાવજો.