નોકરી પક્કી કરવી છે? તો ‘સ્માર્ટ સાયલન્સ’ અપનાવીને છુપાવી લો આ 10 રહસ્યો
જોબ ઇન્ટરવ્યુ (Job Interview) નું નામ સાંભળતા જ ઘણા ઉમેદવારોના માથા પર પરસેવો વળવા લાગે છે. આ એક એવો મહત્વનો તબક્કો છે જ્યાં તમારી વ્યાવસાયિક યોગ્યતા, સ્કિલ્સ, કોન્ફિડન્સ અને પર્સનાલિટીની કડી પરીક્ષા લેવામાં આવે છે. ઇન્ટરવ્યુ લેનાર એચઆર (HR) કે મેનેજર સામે પોતાની જાતને સૌથી શ્રેષ્ઠ ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કરવી એ દરેક જોબ સીકરની ઇચ્છા હોય છે. આપણે અવારનવાર એવું વિચારીએ છીએ કે ઇન્ટરવ્યુ એટલે આપણી જિંદગી અને કરિયરનો કાચો-ચિટ્ઠો સામેવાળાની સમક્ષ ખોલીને મૂકી દેવો. આપણને એવું લાગે છે કે જો આપણે દરેક વાત એકદમ સાચી અને પૂરી પારદર્શિતા સાથે જણાવી દઈશું, તો એમ્પ્લોયર આપણા પર વધુ ભરોસો કરશે.
પરંતુ, વિશ્વાસ રાખો કે ઇન્ટરવ્યુની દુનિયા આ સીધા સૂત્ર પર કામ કરતી નથી. નોકરી મેળવવા માટે કેટલાક મામલાઓમાં ‘સ્માર્ટ સાયલન્સ’ (Smart Silence) એટલે કે કેટલીક બાબતોને સમજદારીપૂર્વક છુપાવવી અત્યંત જરૂરી હોય છે. આનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે તમે જૂઠ્ઠું બોલી રહ્યા છો, પરંતુ તેનો અર્થ એ છે કે તમે જાણો છો કે વ્યાવસાયિક મંચ પર કઈ વાત બોલવી અને કઈ વાતને પોતાના સુધી જ સીમિત રાખવી. ઉત્સાહમાં આવીને અથવા વધુ પડતી ઈમાનદારી બતાવવાના ચક્કરમાં ઘણીવાર ઉમેદવારો એવી વાતો બોલી જાય છે જે તેમની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દે છે.
ચાલો વિગતવાર જાણીએ તે 10 અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બાબતો વિશે, જેને તમારે જોબ ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન ક્યારેય પણ શેર કરવાથી બચવું જોઈએ, જેથી તમારી નોકરી પક્કી થવાના ચાન્સ સૌથી વધુ રહે.
1. પાછલા બોસ કે જૂની કંપનીની બુરાઈ ક્યારેય ન કરો
આ સૌથી મોટી અને સામાન્ય ભૂલ છે જે લોકો ઇન્ટરવ્યુમાં કરે છે. ભલે તમારો પાછલો બોસ ખૂબ ખરાબ રહ્યો હોય કે તમારી જૂની કંપનીનું વર્ક કલ્ચર ઝેરીલું રહ્યું હોય, તમારે ઇન્ટરવ્યુમાં તેની ફરિયાદ બિલકુલ ન કરવી જોઈએ. એચઆર સામે જૂની કંપનીની બુરાઈ કરવાથી તમારી નેગેટિવ ઇમ્પ્રેશન પડે છે. તેમને એ ડર સતાવવા લાગે છે કે કાલે જો તમે આ કંપની છોડશો, તો અહીંની બુરાઈ પણ બહાર જઈને કરશો. હંમેશાં એવું જ કહો કે તમે તમારા કરિયરમાં આગળ વધવા માંગો છો અને નવી તકોની શોધમાં છો.
2. તમારી પર્સનલ અને પારિવારિક સમસ્યાઓ
ઇન્ટરવ્યુ પ્રોફેશનલ જગ્યા છે, ઇમોશનલ ડ્રામા બતાવવાની જગ્યા નથી. ઘરની કલહ, પતિ-પત્નીના ઝઘડા, બાળકોની બીમારી કે પારિવારિક તણાવ જેવી પર્સનલ બાબતો એચઆર સાથે શેર ન કરો. તેને શેર કરવાથી ઇન્ટરવ્યુઅરના મનમાં એવી છબી બની જાય છે કે તમે તમારા પર્સનલ જીવન અને પ્રોફેશનલ જીવનમાં તાલમેલ નહીં બેસાડી શકો, જેનાથી તમારું ધ્યાન કામ પરથી ભટકી શકે છે.
3. રાજકારણ, ધર્મ કે જાતિ સાથે જોડાયેલા વિચારો
જ્યાં સુધી તમે કોઈ પોલિટિકલ પાર્ટી, જર્નાલિઝમ અથવા સોશિયલ એક્ટિવિઝમ સાથે જોડાયેલી પ્રોફાઇલ માટે ઇન્ટરવ્યુ નથી આપી રહ્યા, ત્યાં સુધી ભૂલથી પણ રાજકારણ, ધર્મ કે જાતિગત મુદ્દાઓ પર તમારો વ્યક્તિગત અભિપ્રાય ન આપો. દરેક માનવીની પોતાની રાજકીય કે ધાર્મિક માન્યતાઓ હોઈ શકે છે, પરંતુ ઇન્ટરવ્યુઅરની વિચારધારા તમારાથી અલગ હોઈ શકે છે. આવા સંજોગોમાં ન્યૂટ્રલ રહેવું જ સૌથી સમજદારીભર્યું પગલું છે.
4. તમારી કોઈપણ પ્રકારની હેલ્થ પ્રોબ્લેમ
જો તમને કોઈ ગંભીર બીમારી છે, માનસિક તણાવ (Depression કે Anxiety) છે અથવા કોઈ એવી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા છે જે તમારા રોજિંદા કામને પ્રભાવિત નથી કરતી, તો તેનો ઉલ્લેખ ઇન્ટરવ્યુમાં કરવાની કોઈ જરૂર નથી. આ જણાવવાથી કંપનીના મનમાં તમારી પ્રોડક્ટિવિટીને લઈને બિનજરૂરી શંકા પેદા થઈ શકે છે. હા, જો કોઈ શારીરિક વિકલાંગતા અથવા મોટી મેડિકલ કંડિશન છે જે કામ માટે જરૂરી છે, તો જ સમજી-વિચારીને વાત કરો.
5. સેલેરી કે પૈસાને લઈને વધુ પડતો ઉત્સાહ
ભલે તમને પૈસાની સખત જરૂર હોય અને તમે માત્ર સારી સેલેરી માટે જ તે નોકરી બદલવા માંગતા હોવ, પરંતુ ઇન્ટરવ્યુની શરૂઆતમાં જ પૈસાનું રોદડું ન રડો. જો તમે વારંવાર માત્ર સેલેરી, બોનસ, ઓવરટાઇમ અને રજાઓની જ વાત કરશો, તો ઇન્ટરવ્યુઅરને લાગશે કે તમને કંપનીના કામ કે પ્રોફાઇલ સાથે કોઈ મતલબ નથી, તમને ફક્ત પૈસાથી મતલબ છે. સેલેરી પર વાત કરવા માટે અંતિમ રાઉન્ડ્સ અથવા ઓફર લેટરની રાહ જુઓ.
6. તમારી નબળાઈઓમાં તમારી ‘અક્ષમતા’ ન ગણાવો
અવારનવાર ઇન્ટરવ્યુમાં પૂછવામાં આવે છે કે તમારી સૌથી મોટી નબળાઈ (Weakness) શું છે? લોકો આ સવાલના જવાબમાં એવી વાતો બોલી દે છે જે સીધી રીતે તેમની ક્ષમતા પર સવાલ ખડા કરી દે છે, જેમ કે- “હું ખૂબ આળસુ છું,” “મને સવારે ઉઠવામાં તક પડે છે” કે “હું ગુસ્સા પર કાબૂ નથી રાખી શકતો.” તમારી એવી નબળાઈઓ જણાવો જેને તમે સુધારી રહ્યા છો અથવા જે કામમાં પોઝિટિવ રૂપથી મેનેજ થઈ શકે, જેમ કે- “હું ઘણીવાર એક સાથે અનેક કામ કરવાની કોશિશમાં પરફેક્શન શોધવા લાગું છું.”
7. ભવિષ્યમાં કંપની છોડવાના પ્લાન્સ
જો તમારા મનમાં આ વાત ચાલી રહી છે કે તમે આ કંપનીમાં બસ એક-બે વર્ષ કામ કરીને એમબીએ (MBA) કરવા જતા રહેશો, અથવા તો વિદેશ શિફ્ટ થઈ જશો, તો તેને ભૂલથી પણ ઇન્ટરવ્યુમાં જીભ પર ન લાવતા. કોઈ પણ કંપની કોઈ એવા ઉમેદવાર પર પોતાનો સમય, પૈસા અને ટ્રેનિંગ ઇન્વેસ્ટ કરવા નથી ઈચ્છતી જે તુરંત ભાગવાની ફિરાકમાં હોય. હંમેશાં એવું બતાવો કે તમે લાંબા ગાળા (Long-term) માટે જોડવા માંગો છો.
8. તમારી સોશિયલ મીડિયા લાઈફ અને ડ્રિંકિંગ હેબિટ્સ
તમે વીકેન્ડ પર પાર્ટી કરો છો, ક્લબ જાઓ છો કે કયા પ્રકારની લાઇફસ્ટાઇલ જીવો છો, આ સંપૂર્ણપણે તમારો અંગત મામલો છે. તેને ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાની ‘કૂલ’ ઇમેજ બતાવવા માટે શેર ન કરો. ઘણીવાર કોર્પોરેટ પ્રોફેશનલ્સ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની અનફિલ્ટર્ડ તસવીરો દેખાડી દે છે અથવા ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાની પાર્ટીની આદતો જણાવી દે છે, જેનાથી પ્રોફેશનલ ગરિમાને ઠેસ પહોંચે છે.
9. નોકરી છોડવાનું અસલી કારણ (જો તે અપમાનજનક હોય)
જો તમને જૂની કંપનીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા છે (Fired) અથવા તમારું પર્ફોર્મન્સ ખરાબ થવાને કારણે વિવાદ થયો હતો, તો તે કડવી વાસ્તવિકતાને જેની તીએ રજૂ કરવાથી બચો. તેને ખૂબ જ પ્રોફેશનલ રીતે મોલ્ડ કરીને જણાવો, જેમ કે- “કંપનીનું સ્ટ્રક્ચર બદલાઈ રહ્યું હતું” કે “રોલ મારી સ્કિલ સાથે મેચ નહોતો થઈ રહ્યો.” જૂઠું બોલવું યોગ્ય નથી, પરંતુ સાત્યને આ રીતે રજૂ કરવું કે તે નેગેટિવ ન લાગે, તે એક ઉત્તમ સ્કિલ છે.
10. ઓવર-કોન્ફિડન્સ અને ઘમંડ ભરેલી વાતો
તમારી સફળતાઓ વિશે જણાવવું સારું છે, પરંતુ પોતાની જાતને સર્વજ્ઞાની (Know-it-all) સાબિત કરવી ઇન્ટરવ્યુઅરને ચીડવી શકે છે. આ ક્યારેય ન કહો કે “હું આ કામ ચપટી વગાડતા કરી દઈશ” કે “મને આ ફિલ્ડમાં બધું જ આવડે છે.” આ વલણ તમારા અહંકારને દર્શાવે છે, જેનાથી એ સાબિત થાય છે કે તમે શીખવાની ઇચ્છા (Eagerness to learn) ખોઈ ચૂક્યા છો.
જોબ ઇન્ટરવ્યુ કોઈ ખુલ્લું પુસ્તક નથી, પરંતુ તે એક સધાયેલી રણનીતિ છે જ્યાં તમારે તમારી ખૂબીઓને ચમકાવવાની છે અને તે અનિચ્છનીય પાસાઓને પડદા પાછળ રાખવાના છે જે તમારા સિલેક્શનમાં અડચણરૂપ બની શકે છે. આ 10 બાબતોનું ધ્યાન રાખીને તમે ચોક્કસપણે તમારા ઇન્ટરવ્યુને સફળ બનાવી શકો છો અને મનપસંદ નોકરી મેળવી શકો છો.
