દેવું ચૂકવ્યા બાદ પાકિસ્તાન ‘એક્શન’ મોડમાં: દુબઈના અબજોપતિ મલિક રિયાઝને પકડવા ઈન્ટરપોલની મદદ માંગી
પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ અને વિદેશ નીતિમાં અત્યારે મોટો વળાંક જોવા મળી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી જે UAE પાકિસ્તાનનું સંકટમોચન ગણાતું હતું, તેની સાથે જ હવે પાકિસ્તાને સીધી ટક્કર લેવાનું શરૂ કર્યું છે. પાકિસ્તાન પોલીસે દુબઈના પ્રખ્યાત બિઝનેસમેન મલિક રિયાઝ વિરુદ્ધ મોરચો ખોલ્યો છે. મલિક રિયાઝ પર ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપો છે અને પાકિસ્તાન તેમને કોઈપણ ભોગે પાછા લાવવા માંગે છે.
શું છે અલ-કાદિર ટ્રસ્ટ કેસ?
મલિક રિયાઝની મુશ્કેલીઓનું મુખ્ય કારણ ‘અલ-કાદિર ટ્રસ્ટ’ મામલો છે. આ એ જ કેસ છે જેમાં પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન ઈમરાન ખાન અત્યારે જેલમાં બંધ છે. આરોપ છે કે મલિક રિયાઝે રિયલ એસ્ટેટના કામોમાં ફાયદો મેળવવા માટે આ ટ્રસ્ટને મોંઘી જમીન અને મોટી રકમ આપી હતી. પાકિસ્તાનની કોર્ટે તેમની વિરુદ્ધ બિન-જામીનપાત્ર વોરંટ જારી કરેલું છે, પરંતુ મલિક રિયાઝ લાંબા સમયથી દુબઈમાં આશરો લઈ રહ્યા છે.
UAE સાથે વધતું જતું ઘર્ષણ
પાકિસ્તાન સરકારે અગાઉ અનેકવાર UAE સરકારનો સંપર્ક કરીને મલિક રિયાઝને સોંપવા વિનંતી કરી હતી, પરંતુ દુબઈએ પાકિસ્તાનની આ માંગને ફગાવી દીધી હતી. દુબઈની નાગરિકતા ધરાવતા અને ત્યાંના અર્થતંત્રમાં મોટું યોગદાન આપતા અબજોપતિને સોંપવામાં UAEએ કોઈ રસ દાખવ્યો નથી. આ બાબતથી પાકિસ્તાન સરકાર છંછેડાઈ છે અને હવે તેમણે સીધો ‘ઈન્ટરપોલ’ (Interpol) નો સંપર્ક સાધ્યો છે. ઈન્ટરપોલની મદદ લેવાનો અર્થ એ છે કે પાકિસ્તાન હવે આ મામલાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉછાળીને UAE પર દબાણ લાવવા માંગે છે.
દેવું ચૂકવ્યું અને સંબંધોમાં ખટાશ આવી
પાકિસ્તાન અને UAE વચ્ચેના સંબંધો બગડવાની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે પાકિસ્તાને સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કી સાથે મળીને ‘ઈસ્લામિક નાટો’ જેવું ગઠબંધન બનાવવાની કોશિશ કરી. આનાથી UAE નારાજ થયું હતું. ત્યારબાદ ઈરાન સાથેના યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં જ્યારે પાકિસ્તાનને મધ્યસ્થી કરવાની જવાબદારી મળી, ત્યારે તેણે UAEને વિશ્વાસમાં લીધું નહોતું.
પરિણામે, UAE એ પાકિસ્તાન પાસે તાત્કાલિક પોતાનું દેવું પાછું માંગ્યું હતું. ઘણી આનાકાની અને મુશ્કેલીઓ બાદ પાકિસ્તાને UAE ના પૈસા તો ચૂકવી દીધા, પરંતુ આ વ્યવહારથી બંને દેશો વચ્ચેના વર્ષો જૂના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોમાં તિરાડ પડી ગઈ. હવે પાકિસ્તાન જે રીતે મલિક રિયાઝની પાછળ પડ્યું છે, તેને જોતા લાગે છે કે તે UAE ને તેની ‘જીદ’ નો જવાબ આપી રહ્યું છે.
મલિક રિયાઝ: પાકિસ્તાનના સૌથી શક્તિશાળી બિઝનેસમેન
મલિક રિયાઝ પાકિસ્તાનના રિયલ એસ્ટેટ ટાયકૂન ગણાય છે. ‘બહરિયા ટાઉન’ નામના તેમના પ્રોજેક્ટ્સ પાકિસ્તાનના દરેક મોટા શહેરમાં ફેલાયેલા છે. એવું કહેવાય છે કે પાકિસ્તાનની સેના અને રાજકારણીઓ સાથે તેમના ખૂબ જ ગાઢ સંબંધો રહ્યા છે. પરંતુ બદલાતા રાજકીય સમીકરણોમાં તેઓ હવે સરકારના નિશાના પર છે. દુબઈમાં તેમની ધરપકડ કરાવવી એ પાકિસ્તાન માટે માત્ર કાયદાકીય જ નહીં પણ પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અસરો
જો ઈન્ટરપોલ પાકિસ્તાનની વિનંતી સ્વીકારીને રેડ કોર્નર નોટિસ જારી કરે છે, તો UAE માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. પરંતુ બીજી તરફ, UAE પણ પાકિસ્તાન પર અનેક પ્રકારના આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જેમાં પાકિસ્તાની કામદારોના વિઝા રોકવા જેવા પગલાં સામેલ હોઈ શકે છે.
