મોઢામાં ચાંદાં પડવાથી ખાવા-પીવામાં થાય છે તકલીફ? આ 5 ઘરેલુ ઉપાયો અપનાવો, દુખાવામાં મળી શકે છે રાહત
મોઢામાં ચાંદાં પડવાની સમસ્યા સામાન્ય છે, પરંતુ જ્યારે આ સમસ્યા થાય છે ત્યારે વ્યક્તિને ઘણી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. જીભ, હોઠની અંદરની બાજુ, ગાલ અથવા પેઢાં પર નાનાં સફેદ કે લાલ ચાંદાં થઈ જાય છે. તેના કારણે જમતી વખતે, પાણી પીતી વખતે અને ક્યારેક બોલતી વખતે પણ દુખાવો થાય છે. ખાસ કરીને તીખું, ખાટું કે ગરમ ખાવાનું ખાવાથી બળતરા વધી શકે છે.
સામાન્ય રીતે મોઢામાં પડતાં ચાંદાં થોડા દિવસોમાં જાતે જ મટી જાય છે. જોકે, યોગ્ય કાળજી રાખવાથી દુખાવો અને બળતરા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. કેટલાક સરળ ઘરેલુ ઉપાયો પણ આ સમસ્યામાં રાહત આપી શકે છે.
1. મીઠાના પાણીથી કોગળા કરો
મોઢામાં ચાંદાં પડ્યાં હોય ત્યારે મીઠાના પાણીથી કોગળા કરવા એક સરળ ઉપાય છે. એક ગ્લાસ હૂંફાળા પાણીમાં અડધી નાની ચમચી મીઠું ભેળવો. ત્યારબાદ આ પાણીથી ધીમે ધીમે કોગળા કરો અને પાણી થૂંકી દો.
દિવસમાં બે વખત આ પ્રક્રિયા કરી શકાય છે. મીઠાનું પાણી મોઢાની સ્વચ્છતા જાળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, ચાંદાં પર સીધું મીઠું ન લગાવવું, કારણ કે તેનાથી બળતરા વધી શકે છે.

2. મધનો ઉપયોગ કરો
મધમાં કુદરતી એન્ટિમાઇક્રોબિયલ ગુણધર્મો હોય છે. કેટલાક લોકોને ચાંદાં પર થોડું મધ લગાવવાથી બળતરા અને અસ્વસ્થતામાં રાહત અનુભવાય છે.
આ માટે સ્વચ્છ આંગળી અથવા કોટન બડની મદદથી ચાંદાં પર થોડું મધ લગાવી શકાય છે. જોકે, મધથી દરેક વ્યક્તિને સમાન ફાયદો થાય તે જરૂરી નથી. એક વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને મધ આપવું નહીં.
3. નાળિયેર તેલથી મેળવો રાહત
નાળિયેર તેલનો ઉપયોગ પણ મોઢામાં પડતાં ચાંદાંની સંભાળ માટે કરી શકાય છે. તેમાં રહેલા કેટલાક ઘટકોને કારણે તે મોઢામાં થતી શુષ્કતા અને ઘર્ષણ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
શુદ્ધ અને ખાદ્ય ગુણવત્તાવાળું નાળિયેર તેલ થોડા પ્રમાણમાં ચાંદાં પર લગાવી શકાય છે. તેનાથી મોઢાની અંદર ભેજ જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે.
4. ઠંડું પાણી અને બરફનો ઉપયોગ કરો
ચાંદાંના કારણે વધારે બળતરા થતી હોય તો ઠંડું પાણી પીવાથી અથવા બરફનો નાનો ટુકડો મોઢામાં ધીમે ધીમે ઓગાળવાથી થોડા સમય માટે રાહત મળી શકે છે. ઠંડકને કારણે દુખાવાની તીવ્રતા ઘટી શકે છે.
જોકે, બરફને સીધો ચાંદા પર લાંબા સમય સુધી દબાવી રાખવો નહીં. આ ઉપાયથી માત્ર કામચલાઉ રાહત મળે છે, ચાંદાં મટાડવાની ખાતરી નથી.
5. દહીં અને નરમ ખોરાક ખાઓ
મોઢામાં ચાંદાં હોય ત્યારે ખોરાકની પસંદગી પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. સાદું દહીં, ખીચડી, નરમ ભાત અને હળવું સૂપ જેવા ખોરાક ખાવાથી ચાંદાં પર ઓછું ઘર્ષણ થાય છે. દહીંમાં રહેલા પ્રોબાયોટિક્સ પાચનતંત્ર માટે ઉપયોગી હોઈ શકે છે, પરંતુ તે મોઢાનાં ચાંદાંની સાબિત સારવાર નથી.
આ સમય દરમિયાન મરચાંવાળો, ખાટો, વધારે ગરમ અને કડક ખોરાક ટાળવો જોઈએ. પૂરતું પાણી પીવું અને મોઢાની સ્વચ્છતા જાળવવી પણ જરૂરી છે.

વારંવાર ચાંદાં પડતાં હોય તો અવગણશો નહીં
મોઢામાં ચાંદાં પડવા પાછળ વિટામિન B12, આયર્ન અથવા ફોલેટની ઊણપ, તણાવ, ઊંઘની કમી, મોઢામાં થતી ઈજા અને કેટલીક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ જવાબદાર હોઈ શકે છે. જો વારંવાર ચાંદાં પડતાં હોય તો તેનું મૂળ કારણ જાણવું જરૂરી છે.
સામાન્ય રીતે ચાંદાં એકથી બે અઠવાડિયામાં મટી જાય છે. પરંતુ ચાંદાં ત્રણ અઠવાડિયા કરતાં વધુ સમય રહે, વારંવાર થાય, ખૂબ મોટાં હોય અથવા તેની સાથે તાવ અને ગળવામાં તકલીફ થાય તો ડૉક્ટર અથવા ડેન્ટિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ.
યાદ રાખો, ઘરેલુ ઉપાયો માત્ર સામાન્ય રાહત માટે છે, તબીબી સારવારનો વિકલ્પ નથી. યોગ્ય કાળજી અને સમયસર નિદાન દ્વારા આ સમસ્યાથી છુટકારો મેળવવામાં મદદ મળી શકે છે.
