શું તમે પણ કરો છો આ ભૂલ? ૮૦% ફોનની બેટરી આ એક કારણથી જલ્દી બગડી જાય છે!
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણી જિંદગીનો અવિભાજ્ય અંગ બની ગયો છે. સવારે ઊઠવાથી લઈને રાત્રે સૂવા સુધી આપણે સતત ફોનનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. પરંતુ, દિવસ દરમિયાન આપણને સૌથી વધુ ચિંતા કોની સતાવે છે? ફોનની બેટરીની! મોટાભાગના લોકોના મનમાં એક જ મૂંઝવણ રહે છે કે – “ફોનને દિવસમાં કેટલી વાર ચાર્જ કરવો જોઈએ? શું વારંવાર ચાર્જર લગાવવાથી બેટરી બગડી જાય?”
ચાલો, આ સવાલનો કોઈ સીધો ‘હા’ કે ‘ના’માં જવાબ નથી, કારણ કે તે તમારા વપરાશ અને ફોનના મોડેલ પર નિર્ભર કરે છે. પરંતુ સારી વાત એ છે કે જરૂર પડે ત્યારે દિવસમાં એકથી વધુ વાર ફોન ચાર્જ કરવો તદ્દન સુરક્ષિત છે!
વારંવાર ચાર્જ કરવાથી બેટરી ખરાબ થાય? જાણો શું કહે છે નિષ્ણાતો
ઘણા લોકો એવા ભ્રમમાં રહે છે કે ફોનની બેટરી પૂરી પૂરી ખાલી થાય ત્યારે જ તેને ચાર્જિંગમાં મૂકવો જોઈએ અને દિવસમાં એક જ વાર ૧૦૦% સુધી ચાર્જ કરવો જોઈએ. પરંતુ ટેકનોલોજી એક્સપર્ટ્સના મતે આ ખ્યાલ બિલકુલ ખોટો છે.
આજના આધુનિક સ્માર્ટફોન્સમાં ‘લિથિયમ-આયન’ (Lithium-ion) બેટરીનો ઉપયોગ થાય છે. આ બેટરીની આયુષ્ય (Life) તમે કેટલી વાર ચાર્જર પ્લગ-ઈન કરો છો તેના પર નહીં, પરંતુ ‘ચાર્જ સાયકલ’ (Charge Cycle) પર આધાર રાખે છે.
શું છે આ ‘ચાર્જ સાયકલ’? (Charge Cycle નો સાચો અર્થ)
બેટરીની ચાર્જ સાયકલ કોઈ ફિક્સ નંબર કે આંકડો નથી.
૧ ચાર્જ સાયકલ ત્યારે પૂરી થઈ ગણાય જ્યારે તમે બેટરીની કુલ ૧૦૦% ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરી લો.
ઉદાહરણ તરીકે: જો તમે આજે ૫૦% બેટરી વાપરી અને ફોન ચાર્જ કરી લીધો, અને પછીના દિવસે ફરી ૫૦% બેટરી વાપરી, તો બે દિવસ મળીને તમારી ૧ ચાર્જ સાયકલ (૫૦% + ૫૦% = ૧૦૦%) પૂરી ગણાશે.
જો તમે દિવસમાં ૩ થી ૪ વાર ફોનને થોડો-થોડો (જેમ કે ૧૫-૨૦ ટકા) ચાર્જ કરો છો, તો તેનાથી બેટરીને સહેજ પણ નુકસાન થતું નથી. તેથી વારંવાર થોડું ચાર્જિંગ કરવું એ પૂરી બેટરી ખાલી કરવા કરતાં વધારે સારું છે.
બેટરી સાચવવાનો ‘૨૦-૮૦ નો ગોલ્ડન રુલ’ (The 20-80 Golden Rule)
જો તમે ઈચ્છો છો કે તમારા ફોનની બેટરી વર્ષો સુધી નવી જેવી રહે અને ઝડપથી ઉતરી ન જાય, તો ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને નિષ્ણાતો દ્વારા આપવામાં આવેલો ‘૨૦-૮૦ નો ગોલ્ડન રુલ’ અપનાવવો જોઈએ.
૧. ફોન ૦% સુધી ડિસ્ચાર્જ ન થવા દો: બેટરીને વારંવાર સાવ ખાલી (૦%) થવા દેવાથી તેના કેમિકલ સ્ટ્રક્ચર પર દબાણ આવે છે. તેથી જ્યારે બેટરી ૨૦% ની આસપાસ પહોંચે, ત્યારે તેને ચાર્જિંગમાં મૂકી દો.
૨. ૧૦૦% ચાર્જ કરવાનું ટાળો: ફોનને હંમેશા ૧૦૦% સુધી ચાર્જ કરવાની જરૂર નથી. જ્યારે બેટરી ૮૦% થી ૮૫% ની આસપાસ પહોંચી જાય, ત્યારે ચાર્જર કાઢી લેવું જોઈએ.
લિથિયમ-આયન બેટરી સૌથી વધુ હળવાશ અને કાર્યક્ષમતા ત્યારે જ અનુભવે છે જ્યારે તેનું ચાર્જિંગ ૨૦% થી ૮૦% ની વચ્ચે જાળવી રાખવામાં આવે.
ચાર્જિંગ વખતે સૌથી મોટો દુશ્મન: ગરમી (Temperature)
તમે ફોનને દિવસમાં કેટલી વાર ચાર્જ કરો છો તેના કરતાં પણ વધુ મહત્વની બાબત એ છે કે ચાર્જિંગ કરતી વખતે ફોનનું તાપમાન કેટલું છે!
અતિશય ગરમી બેટરીને કાયમી (Permanent) નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ચાર્જિંગ દરમિયાન આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
સીધા તડકામાં ચાર્જ ન કરો: ફોનને ક્યારેય બારી પાસે, તડકામાં કે ગાડીના ડેશબોર્ડ પર મૂકીને ચાર્જ ન કરવો.
ચાર્જિંગ વખતે ગેમિંગ કે હેવી યુઝ ટાળો: જ્યારે ફોન ચાર્જ થઈ રહ્યો હોય ત્યારે ગેમ રમવી અથવા ભારે એપ્સ વાપરવાથી પ્રોસેસર અને બેટરી બંને ગરમ થાય છે, જે ખૂબ જોખમી છે.
કવર કાઢી નાખો: જો તમારો ફોન ચાર્જિંગ વખતે ખૂબ ગરમ થતો હોય, તો ચાર્જ કરતી વખતે તેનું બેક કવર કાઢી નાખવું હિતાવહ છે.
બેટરી લાઈફ વધારવા માટેની કેટલીક ઉપયોગી ટીપ્સ
ઓરિજિનલ ચાર્જરનો જ ઉપયોગ કરો: હંમેશા ફોન સાથે આવેલા અથવા કંપની દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત (Original) ચાર્જર અને કેબલનો જ ઉપયોગ કરો. સસ્તા ચાર્જર બેટરીને નુકસાન પહોંચાડે છે.
આખી રાત ચાર્જિંગમાં મૂકી રાખવું: આજના સ્માર્ટફોન સ્માર્ટ હોય છે અને ૧૦૦% થતાં જ પાવર કટ કરી દે છે, છતાં પણ સલામતી ખાતર આખી રાત ફોન ચાર્જિંગમાં મૂકી રાખવાનું ટાળવું જોઈએ.
ડાર્ક મોડ (Dark Mode) નો ઉપયોગ કરો: જો તમારા ફોનમાં AMOLED કે OLED ડિસ્પ્લે હોય, તો ડાર્ક મોડ ઓન રાખવાથી બેટરીનો વપરાશ ખૂબ ઘટી જાય છે.
