Trump: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ત્યાંની ન્યાયપાલિકા વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે માત્ર અમેરિકા પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતા એક વૈશ્વિક આર્થિક કટોકટી જેવો વળાંક લઈ રહ્યો છે. અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે જ્યારે ટ્રમ્પના વ્યાપક ટેરિફ (આયાત જકાત) લાદવાના નિર્ણયને ગેરબંધારણીય ગણાવીને મોટો ન્યાયિક ઝટકો આપ્યો, ત્યારે તેના વળતા જવાબમાં ટ્રમ્પે વધુ આક્રમકતા બતાવી છે. કોર્ટના આદેશના ગણતરીના કલાકોમાં જ ટ્રમ્પે આયાત જકાત ૧૦% થી વધારીને સીધી ૧૫% કરવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. ટ્રમ્પના આ જિદ્દી વલણને કારણે ભારત જેવા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારો પર શું અસર પડશે, તે અત્યારે સૌથી મોટો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
ભારત માટે આ સમાચાર મિશ્ર અને જટિલ છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો સંપૂર્ણપણે અમલી બન્યો હોત, તો ભારત માટે ટેરિફ દર ઘટીને ૩.૫% જેટલો નીચો આવી ગયો હોત, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે એક મોટી લોટરી સમાન ગણાય. પરંતુ ટ્રમ્પના નવા ૧૫% વૈશ્વિક ટેરિફને કારણે ગણિત બદલાઈ ગયું છે. વાસ્તવમાં, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક વચગાળાની સમજૂતી થઈ હતી, જેના હેઠળ ટેરિફ ૧૮% નક્કી કરાયો હતો. હવે ટ્રમ્પના નવા ૧૫% ટેરિફ લાદવાના આદેશ બાદ ભારત પર અસરકારક ટેરિફ દર ૧૮.૫% ની આસપાસ રહેવાની શક્યતા છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારત પર અગાઉના કરારની સરખામણીએ માત્ર ૦.૫% જેટલો જ નજીવો વધારાનો બોજ પડશે, જે જોખમી હોવા છતાં અગાઉના ૨૫% કે ૫૦% ના તોતિંગ દરો કરતા ઘણો ઓછો છે.
ટ્રમ્પનો આ નવો આદેશ હાલ પૂરતો ૧૫૦ દિવસ માટે માન્ય છે. જો તેને કાયમી ધોરણે આગળ વધારવો હશે, તો ટ્રમ્પ પ્રશાસને અમેરિકી કોંગ્રેસ (સંસદ) માંથી નવો કાયદો પસાર કરાવવો પડશે. ટ્રમ્પે પોતાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં સુપ્રીમ કોર્ટના જજોની આકરી ટીકા કરી છે અને આ ચુકાદાને ‘અમેરિકા વિરોધી’ ગણાવ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓ તરફથી મળતા સંકેતો મુજબ, ભારત જેવા દેશો જેમની સાથે અમેરિકાએ વ્યાપારિક સમજૂતીઓ કરી છે, તેમને આ નવા વૈશ્વિક ટેરિફના દાયરામાં બને તેટલી રાહત આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
ટૂંકમાં, અમેરિકામાં ન્યાયપાલિકા અને કાર્યપાલિકા વચ્ચેની આ લડાઈને કારણે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. ભારત માટે રાહતની વાત એ છે કે ટ્રમ્પની ભારત સાથેની તાજેતરની ડીલને કારણે આપણે આ નવા ફેરફારોમાં મોટા નુકસાનથી બચી શકીએ તેમ છીએ. છતાં, જો વૈશ્વિક સ્તરે ટ્રેડ વોર વધુ વકરે તો તેની આડઅસર ભારતીય બજાર અને રૂપિયો બંને પર જોવા મળી શકે છે.
