પગારદાર કર્મચારીઓ માટે લોટરી: હવે ફૂડ અને એજ્યુકેશન એલાઉન્સમાં મળશે મોટી છૂટ, જાણી લો નવા ફેરફારો
નાણાકીય વર્ષ 2026-27ની શરૂઆત સાથે જ ભારતના કરોડો પગારદાર કર્મચારીઓ માટે ફરી એકવાર એ જ મૂંઝવણ ઉભી થઈ છે: “જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) પસંદ કરવી કે નવી (New Tax Regime)?” આ નિર્ણય માત્ર કાગળ પરની ગણતરી નથી, પણ તમારી માસિક બચત, રોકાણની શક્તિ અને ટેક-હોમ સેલરી પર સીધી અસર કરે છે. આ વર્ષે આવકવેરાના સ્લેબમાં કોઈ ધરખમ ફેરફાર ભલે ન થયા હોય, પરંતુ કેટલાક નવા અપડેટ્સ અને રાહતોએ આ ગણિતને થોડું જટિલ અને રસપ્રદ બનાવી દીધું છે.
જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા: બચત અને રોકાણ કરનારાઓ માટે વરદાન
જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા એ લોકો માટે છે જેઓ લાંબા ગાળાનું આયોજન અને રોકાણ કરવામાં માને છે. આ સિસ્ટમમાં ટેક્સના દરો ઊંચા છે, પરંતુ તે કપાત (Deductions) અને મુક્તિ (Exemptions) નો મોટો ખજાનો આપે છે.
મહત્વની રાહતો: કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીનું રોકાણ (LIC, PPF, ELSS), હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ (80D), હોમ લોનનું વ્યાજ, HRA (હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ) અને LTA.
ટેક્સ સ્લેબ: ₹2.5 લાખ સુધી શૂન્ય ટેક્સ, ₹2.5 થી ₹5 લાખ પર 5%, ₹5 થી ₹10 લાખ પર 20% અને ₹10 લાખથી ઉપર 30% ટેક્સ લાગે છે.
કોના માટે શ્રેષ્ઠ? જો તમે વર્ષે ₹4 થી ₹5 લાખ સુધીનું રોકાણ કે ખર્ચ ડિડક્શન તરીકે દર્શાવી શકતા હોવ, તો જૂની વ્યવસ્થા તમારા માટે હજુ પણ ફાયદાકારક છે.
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા: ઓછી ઝંઝટ અને વધુ રોકડ
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા સરકાર દ્વારા એવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવી છે કે જેમાં તમારે રોકાણના પુરાવા આપવાની જરૂર નથી અને ટેક્સના દરો પણ નીચા રાખવામાં આવ્યા છે.
નવા સ્લેબ (2026-27): હવે ₹4 લાખ સુધીની આવક ટેક્સ ફ્રી છે. ત્યારબાદ ₹4-8 લાખ પર 5%, ₹8-12 લાખ પર 10%, ₹12-16 લાખ પર 15%, ₹16-20 લાખ પર 20%, ₹20-24 લાખ પર 25% અને ₹24 લાખથી વધુ આવક પર 30% ટેક્સ લાગે છે.
લાભ: જો તમારી વાર્ષિક આવક ₹12.75 લાખ સુધી હોય, તો સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન અને સેક્શન 87A ની રિબેટના કારણે તમારો ટેક્સ ‘ઝીરો’ થઈ શકે છે. જે લોકો ટેક્સ બચાવવા માટે ક્યાંય રોકાણ કરવા માંગતા નથી અને હાથમાં વધુ પગાર ઈચ્છે છે, તેમના માટે આ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.
એપ્રિલ 2026 થી અમલમાં આવેલા મહત્વના ફેરફારો
1 એપ્રિલ 2026 થી સરકારે પગારદાર વર્ગને કેટલીક વધારાની રાહતો આપી છે, જે જૂની વ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર ફેરફાર લાવશે:
ફૂડ એલાઉન્સ: અગાઉ જમવા માટે મળતું ₹50 સુધીનું એલાઉન્સ ટેક્સ ફ્રી હતું, જે હવે વધારીને ₹200 કરવામાં આવ્યું છે.
ગિફ્ટ વાઉચર: કંપની તરફથી મળતા ગિફ્ટ વાઉચર હવે વાર્ષિક ₹15,000 સુધી ટેક્સ ફ્રી રહેશે.
બાળકોનું શિક્ષણ: ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન એલાઉન્સ જે માત્ર ₹100 પ્રતિ માસ હતું, તેને વધારીને ₹3,000 અને હોસ્ટેલ ખર્ચને ₹300 થી વધારીને ₹9,000 પ્રતિ માસ કરવામાં આવ્યો છે.
નવા શહેરોનો HRA માં સમાવેશ: અમદાવાદ, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને પુણે જેવા શહેરોને હવે ‘હાઈ HRA’ કેટેગરીમાં સામેલ કરાયા છે, જેથી અહીં રહેતા કર્મચારીઓને ભાડામાં વધુ ટેક્સ મુક્તિ મળશે.
કઈ વ્યવસ્થા પસંદ કરવી? એક સરળ સરખામણી
તમારા માટે કયો વિકલ્પ સાચો છે તે નક્કી કરવા માટે તમારે તમારી કુલ આવક અને તમારા કુલ રોકાણ (Deductions) ને જોવા પડશે.
| વિગત | જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા | નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા |
| કર મુક્તિ | અનેક (80C, 80D, HRA, વગેરે) | મર્યાદિત (માત્ર સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન) |
| ટેક્સના દર | ઊંચા | નીચા અને વધુ સ્લેબ |
| રોકાણની ફરજ | ટેક્સ બચાવવા રોકાણ જરૂરી | રોકાણ વગર પણ ઓછો ટેક્સ |
| ટેક-હોમ સેલરી | ઓછી (રોકાણને કારણે) | વધુ (રોકડ હાથમાં વધુ રહેશે) |
રિટર્ન ભરવાની તારીખમાં ફેરફાર
બજેટ 2026 માં કરદાતાઓને મોટી રાહત આપતા ITR-3 અને ITR-4 ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ વધારીને 31 ઓગસ્ટ કરી દેવામાં આવી છે. જોકે, આ બદલાયેલા નિયમોની અસર જૂન-જુલાઈ 2027 માં જ્યારે તમે રિટર્ન ફાઈલ કરશો ત્યારે જોવા મળશે. પરંતુ, કંપનીમાં અત્યારથી જ તમારે ડિક્લેરેશન આપવું પડશે કે તમે કઈ સિસ્ટમમાં રહેવા માંગો છો.
