ભારતનું નવું ઈમિગ્રેશન પોલિસી અપડેટ: વિદેશીઓ માટે બદલાઈ ગઈ આખી સિસ્ટમ!
ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલયે વિદેશી નાગરિકો માટેના ‘ઇમિગ્રેશન એન્ડ ફોરેનર્સ રૂલ્સ, ૨૦૨૫’માં મહત્વના સુધારા કર્યા છે. આ ફેરફારો મુખ્યત્વે એવા વિદેશી નાગરિકો માટે છે જેઓ ભારતમાં લાંબા સમય સુધી રહેવા માંગે છે. સરકારના આ નવા નોટિફિકેશન મુજબ, હવે રજીસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયા વધુ કડક અને સ્પષ્ટ બનાવવામાં આવી છે. આ સાથે જ, ભારતમાં જન્મેલા વિદેશી માતા-પિતાના બાળકો માટે પણ રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે.
૧૮૦ દિવસનો નિયમ: હવે રજીસ્ટ્રેશન માટે સમય બદલાયો
નવા નિયમો મુજબ, જે વિદેશી નાગરિકો ૧૮૦ દિવસ કે તેથી ઓછા સમયના વિઝા પર ભારત આવ્યા છે, પરંતુ જો તેઓ આ સમયગાળાથી વધુ સમય માટે ભારતમાં રહેવા માંગતા હોય, તો તેમણે હવે ૧૮૦ દિવસ પૂરા થાય તે પહેલાં જ રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે.
અગાઉના નિયમમાં એવી જોગવાઈ હતી કે વિદેશી નાગરિકો ૧૮૦ દિવસ પૂરા થયાના ૧૪ દિવસની અંદર રજીસ્ટ્રેશન કરાવી શકતા હતા. પરંતુ હવે સરકારે આ સમયમર્યાદા બદલી નાખી છે. હવે તેમણે ૧૮૦ દિવસની સમયસીમા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં કોઈપણ સમયે રજીસ્ટ્રેશન માટે અરજી કરવાની રહેશે. આ નિયમ એવા વિદેશીઓ માટે પણ લાગુ પડશે જેમના વિઝા ૧૮૦ દિવસથી વધુના છે, પરંતુ જેમાં શરત મૂકવામાં આવી છે કે “દરેક રોકાણ ૧૮૦ દિવસથી વધુ ન હોવું જોઈએ.” જો આવા વ્યક્તિઓ પોતાની મુલાકાત દરમિયાન અથવા કેલેન્ડર વર્ષમાં કુલ સમયગાળામાં ૧૮૦ દિવસથી વધુ રોકાવા માંગતા હોય, તો તેમને ૧૮૦ દિવસ પૂરા થાય તે પહેલાં રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું અનિવાર્ય છે.
રજીસ્ટ્રેશનની મંજૂરી હવે માત્ર ‘કટોકટીના સંજોગોમાં’
સરકારે આ નિયમોમાં એક મોટી સ્પષ્ટતા કરી છે. ૧૮૦ દિવસની સમયમર્યાદા પછી જો કોઈને રહેવાની મંજૂરી જોઈએ છે, તો તે હવે અત્યંત મર્યાદિત અને ‘કટોકટીના સંજોગો’ (Emergent Circumstances) માં જ આપવામાં આવશે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે, સામાન્ય કારણોસર હવે ભારતમાં વિઝા લંબાવવા કે રજીસ્ટ્રેશન મેળવવું મુશ્કેલ બની શકે છે. સરકારે નિયમોને વધુ શિસ્તબદ્ધ બનાવ્યા છે જેથી વિદેશી નાગરિકોના ભારતમાં રોકાણ પર વધુ સારી રીતે દેખરેખ રાખી શકાય.
ભારતમાં જન્મેલા બાળકો માટે મોટી રાહત
આ નવા સુધારામાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એવા બાળકો માટે છે જેઓ ભારતમાં જન્મ્યા છે અને જેમના માતા-પિતા વિદેશી નાગરિકો છે. અગાઉના નિયમ મુજબ, બાળકનો જન્મ થયાના ૩૦ દિવસની અંદર માતા-પિતાએ ઓનલાઇન પોર્ટલ કે એપ્લિકેશન દ્વારા રજીસ્ટ્રેશન ઓફિસરને જાણ કરવી ફરજિયાત હતી. આ પ્રક્રિયા બાદ જ બાળક માટે વિઝા કે બહાર નીકળવાની પરવાનગી (exit permission) મેળવવી શક્ય બનતી હતી.
પરંતુ નવા સુધારા હેઠળ, જો બાળકનો જન્મ ભારતમાં થયો હોય અને માતા-પિતામાંથી કોઈ એક ભારતીય નાગરિક હોય, તો બાળકને ભારતીય નાગરિકત્વ જાળવી રાખવા માટે આ ૩૦ દિવસની રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. આ એક ખૂબ જ માનવીય અભિગમ છે, જે ભારતીય મૂળના લોકો અથવા ભારતીય નાગરિક સાથે લગ્ન કરનાર વિદેશીઓને મોટી રાહત આપશે.
આ ફેરફારો પાછળનો હેતુ
સરકારના આ પગલાં પાછળનો મુખ્ય હેતુ ભારતની આંતરિક સુરક્ષા અને ઇમિગ્રેશન પ્રણાલીને વધુ સુદ્રઢ બનાવવાનો છે. સરહદ સુરક્ષા અને દેશમાં રહેતા વિદેશીઓની સંપૂર્ણ માહિતી રાખવા માટે સરકાર સતત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહી છે. નવા રૂલ્સ, ૨૦૨૫ મુજબ, વિદેશીઓનું રજીસ્ટ્રેશન અને તેમના રોકાણની વિગતો હવે વધુ પારદર્શક બનશે.
વિદેશી પ્રવાસીઓએ શું ધ્યાન રાખવું?
જે લોકો હાલમાં ભારતમાં વિઝા પર રહે છે, તેમણે નવા નિયમોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
૧. તમારા વિઝાની શરતો ફરીથી ચેક કરો, ખાસ કરીને ૧૮૦ દિવસની મર્યાદા.
૨. જો ૧૮૦ દિવસ પછી રોકાવાનો ઈરાદો હોય, તો છેલ્લી ઘડીની રાહ જોવાને બદલે સમય રહેતા રજીસ્ટ્રેશન કરાવી લો.
૩. કટોકટી સિવાયના રોકાણ માટે હવે મંજૂરી મળવી મુશ્કેલ હોવાથી સમયસર પ્લાનિંગ કરવું હિતાવહ છે.
