નેપાળના PM બાલેન્દ્ર શાહ 22 નવેમ્બરે ભારતની મુલાકાતે આવશે, PM મોદી સાથે કરશે મહત્વપૂર્ણ બેઠક; અનેક મોટા કરારો પર રહેશે નજર
ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના સંબંધોને નવી દિશા આપવાના હેતુથી નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ ટૂંક સમયમાં ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. નેપાળના વડાપ્રધાન તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યા બાદ આ તેમની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય ભારત મુલાકાત હશે. તેઓ 22થી 23 નવેમ્બર દરમિયાન ભારતના પ્રવાસે રહેશે. આ દરમિયાન તેઓ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે. બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, ઊર્જા, પરિવહન, હવાઈ જોડાણ અને વિકાસ યોજનાઓ અંગે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
નેપાળના વિદેશ સચિવ અમૃત બહાદુર રાયે 20 નવેમ્બરે આ મુલાકાતની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર બાલેન્દ્ર શાહ ભારત આવી રહ્યા છે. તેમની સાથે 34 સભ્યોનું ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ પણ નવી દિલ્હી પહોંચશે.
PM મોદી સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક, અનેક કરારો પર થશે હસ્તાક્ષર
મુલાકાતના બીજા દિવસે એટલે કે 23 નવેમ્બરે બાલેન્દ્ર શાહ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાશે. આ બેઠકમાં બંને દેશોના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

બેઠક બાદ બંને વડાપ્રધાન ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કેટલીક યોજનાઓનું સંયુક્ત ઉદ્ઘાટન કરશે. આ ઉપરાંત બંને દેશો વચ્ચે સહયોગના વિવિધ ક્ષેત્રોને આવરી લેતા કરારો અને સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ બંને નેતાઓ સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધિત કરશે. વડાપ્રધાન મોદી નેપાળના વડાપ્રધાનના સન્માનમાં ભોજન સમારંભનું પણ આયોજન કરશે.
અયોધ્યા-જનકપુર રેલવે જોડાણ બનશે ખાસ આકર્ષણ
આ મુલાકાત દરમિયાન અયોધ્યા અને નેપાળના જનકપુર વચ્ચેની સીધી રેલવે સેવા પણ ખાસ ચર્ચામાં રહેશે. આ બંને સ્થળો ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિએ ભારત તથા નેપાળ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અયોધ્યા ભગવાન શ્રીરામની જન્મભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે જનકપુર માતા સીતાની જન્મભૂમિ માનવામાં આવે છે.
આ રેલવે જોડાણ શરૂ થવાથી બંને દેશોના શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓને મુસાફરીમાં સરળતા મળશે. ધાર્મિક પ્રવાસનને પણ પ્રોત્સાહન મળવાની આશા છે.
હવાઈ માર્ગ અને કનેક્ટિવિટી પર રહેશે ખાસ ધ્યાન
બંને દેશો વચ્ચેની હવાઈ કનેક્ટિવિટી આ મુલાકાતનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની શકે છે. નેપાળ લાંબા સમયથી ભારતના હવાઈ ક્ષેત્રમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનો માટે નવા પ્રવેશ માર્ગો ખોલવાની માંગ કરી રહ્યું છે.
ખાસ કરીને મહેન્દ્રનગર, ભૈરહવા, નેપાળગંજ અને જનકપુર જેવા વિસ્તારોમાંથી હવાઈ માર્ગો ઉપલબ્ધ થાય તો નેપાળના આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સને મોટો ફાયદો થઈ શકે છે. આ મુદ્દે બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય તેવી શક્યતા છે.
નેપાળને ₹18 હજાર કરોડની આર્થિક સહાયની આશા
આ મુલાકાત દરમિયાન નેપાળ ભારત પાસેથી આશરે 2 અબજ ડોલર એટલે કે લગભગ 18 હજાર કરોડ રૂપિયાના આર્થિક સહાય પેકેજની માંગ કરી શકે છે. નેપાળમાં પૂર અને કુદરતી આફતોને કારણે નુકસાન પામેલા રસ્તાઓ, પુલો અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓનું પુનર્નિર્માણ કરવા માટે આર્થિક મદદની જરૂર છે.
આ ઉપરાંત બંને દેશો વચ્ચે રેલવે, રસ્તા, પેટ્રોલિયમ પાઇપલાઇન, વીજળી અને સરહદી માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસ અંગે પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. નેપાળ ભારતને હાઇડ્રોપાવર ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા પણ પ્રસ્તાવ આપી શકે છે.
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે પણ કરશે મુલાકાત
ભારતના સત્તાવાર પ્રવાસ દરમિયાન નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે પણ મુલાકાત કરશે. આ ઉપરાંત તેઓ નવી દિલ્હીમાં આવેલા રાજઘાટ ખાતે મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરશે.
તેમના પ્રવાસમાં ભારત-નેપાળ બિઝનેસ ફોરમમાં ભાગ લેવાનો કાર્યક્રમ પણ સામેલ છે. આ ફોરમમાં બંને દેશોના ઉદ્યોગપતિઓ અને વેપારી પ્રતિનિધિઓ સાથે આર્થિક સહયોગ અને રોકાણની તકો અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.
ભારત-નેપાળ સંબંધોમાં આવી શકે છે નવો વળાંક
ભારત અને નેપાળ વચ્ચે વર્ષોથી ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને ભૌગોલિક સંબંધો રહ્યા છે. બંને દેશો વચ્ચે ખુલ્લી સરહદ અને લોકો વચ્ચેના પારિવારિક સંબંધોને કારણે વિશેષ મિત્રતા જોવા મળે છે.
બાલેન્દ્ર શાહની આ મુલાકાત માત્ર રાજકીય ઔપચારિકતા પૂરતી મર્યાદિત નથી. બંને દેશો વેપાર, ઊર્જા, પરિવહન અને વિકાસના ક્ષેત્રોમાં લાંબા ગાળાના સહયોગને આગળ વધારવા માગે છે.
હવે સૌની નજર 23 નવેમ્બરે યોજાનારી મોદી અને બાલેન્દ્ર શાહની બેઠક પર છે. આ બેઠકમાંથી કયા નવા કરારો અને આર્થિક જાહેરાતો થાય છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો બંને દેશો વચ્ચે પ્રસ્તાવિત યોજનાઓને લીલી ઝંડી મળે તો ભારત અને નેપાળના સંબંધોમાં સહયોગનું નવું પ્રકરણ શરૂ થઈ શકે છે.

