ઈરાન યુદ્ધ પર પેઝેશકિયાનનું મોટું નિવેદન: ‘અમે યુદ્ધ શરૂ નહોતું કર્યું, 48 કલાકમાં દેશ પર કબ્જાનું હતું કાવતરું’
પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ સાથેના વધતા જતા તણાવ વચ્ચે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સણસણતું નિવેદન આપ્યું છે. ઈરાની સરકારી ટેલિવિઝન પર પ્રસારિત એક વિશેષ ઈન્ટરવ્યુમાં રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશકિયાને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વર્તમાન ભયાનક યુદ્ધ ઈરાન દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું નહોતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાનના વિરોધીઓએ દેશને નબળો પાડવા અને સૈન્ય દબાણ હેઠળ તેને તોડી પાડવા માટે મોટું કાવતરું રચ્યું હતું, પરંતુ ઈરાનની જનતા અને સૈન્ય ક્ષમતાના કારણે વિરોધીઓની તમામ યોજનાઓ નિષ્ફળ ગઈ છે.
આ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે પણ ઈરાન એક મજબૂત અને અખંડ રાષ્ટ્ર તરીકે ઊભું છે અને ભવિષ્યમાં વધુ તાકાત સાથે આગળ વધશે તેવો આત્મવિશ્વાસ તેમણે વ્યક્ત કર્યો હતો.
‘અમે રાજદ્વારી ઉકેલ ઈચ્છતા હતા’: અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પર સીધો આરોપ
રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈરાન ક્યારેય યુદ્ધ કે હિંસાનો પક્ષધર રહ્યું નથી. સૈન્ય સંઘર્ષ શરૂ થયો તે પહેલાં તેમની સરકાર વિવાદોનો અંત લાવવા માટે કૂટનીતિક અને રાજદ્વારી વાટાઘાટોનો માર્ગ અપનાવી રહી હતી. ઈરાન ઈચ્છતું હતું કે શાંતિપૂર્ણ ચર્ચાઓ દ્વારા તમામ મુદ્દાઓનો ઉકેલ લાવવામાં આવે.
પરંતુ ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા દ્વારા સતત ઉશ્કેરણીજનક પગલાં લેવામાં આવ્યા અને તણાવને પરાકાષ્ઠાએ પહોંચાડવામાં આવ્યો. પેઝેશકિયાનના જણાવ્યા અનુસાર, વિરોધી સત્તાઓને આશા હતી કે ભારે આર્થિક પ્રતિબંધો, સૈન્ય દબાણ અને આંતરિક અશાંતિ ઊભી કરીને ઈરાનને ઘૂંટણિયે લાવી શકાશે. જોકે, ઈરાને આ તમામ પડકારોનો દૃઢતાપૂર્વક સામનો કરીને સાબિત કરી દીધું છે કે દેશની સાર્વભૌમત્વ સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
48 કલાકનું ષડયંત્ર: સીરિયા જેવી સ્થિતિ સર્જવાનો પ્રયાસ
ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશકિયાને એક ચોંકાવનારો દાવો કરતા કહ્યું કે ઈરાનના વિરોધીઓએ સીરિયાની તર્જ પર માત્ર 48 કલાકની અંદર ઈરાન પર સંપૂર્ણ કબ્જો જમાવવાની યોજના બનાવી હતી. આ કાવતરાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન કરવાનો અને દેશને આંતરિક ગૃહયુદ્ધની આગમાં ધકેલી દેવાનો હતો.
વિરોધીઓનું ગણિત એવું હતું કે અચાનક અને તીવ્ર હુમલાઓથી ઈરાનનું સંરક્ષણ તંત્ર ખોરવાઈ જશે. પરંતુ ઈરાની સૈન્ય અને ક્રાંતિકારી ગાર્ડ્સે તેમની પૂરતી તાકાત અને વ્યુહરચનાનો પરિચય આપીને આ યોજનાને ધૂળધાણી કરી દીધી. પેઝેશકિયાને ઉમેર્યું કે આ પરિસ્થિતિઓએ દુનિયા સામે સાબિત કરી દીધું છે કે ઈરાનને અસ્થિર કરવું કે સહેલાઈથી હરાવવું અશક્ય છે.
નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનેઈ અને સુરક્ષાના સવાલો
અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના તીવ્ર હુમલાઓ દરમિયાન ઈરાનના તત્કાલીન સર્વોચ્ચ નેતા અયાતોલ્લા અલી ખામેનેઈનું અકાળે અવસાન થયું હતું. આ ઘટના બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે ચૂંટી કાઢવામાં આવ્યા છે.
નવા સર્વોચ્ચ નેતા અંગે વાત કરતા રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશકિયાને સ્વીકાર્યું હતું કે વર્તમાન સંજોગોમાં મોજતબા ખામેનેઈ સાથે સીધી વાતચીત કરવી કે સંપર્ક સાધવો અત્યંત કઠિન બની ગયો છે. સુરક્ષાના ગંભીર કારણો અને આરોગ્ય સંબંધિત બાબતોને લીધે તેઓ જાહેરજીવનમાં બહુ ઓછા જોવા મળે છે.
આમ છતાં, પેઝેશકિયાને સ્પષ્ટ કર્યું કે મોજતબા ખામેનેઈની પદ પર હાજરી જ ઈરાન માટે સૌથી મોટી આત્મબળ અને તાકાતનો સ્ત્રોત છે. તેમની માર્ગદર્શિકા હેઠળ જ દેશ આ સંકટના સમયમાંથી બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ અને અમેરિકી સૈન્યની મર્યાદાઓ
એક તરફ ઈરાન પોતાના સંરક્ષણ અને સાર્વભૌમત્વનો દાવો કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ અમેરિકી રાજકારણમાં પણ આ યુદ્ધને લઈને મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં 6 ઓગસ્ટના રોજ આપેલા એક નિવેદનમાં આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલું આ યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થઈ શકે છે.
ટ્રમ્પના આ નિવેદનની પાછળ અમેરિકાની આંતરિક અને સૈન્ય મર્યાદાઓ પણ જવાબદાર માનવામાં આવી રહી છે. તેમણે પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે અમેરિકી સેનાને કેટલાક મહત્વપૂર્ણ શસ્ત્રો અને દારૂગોળાના પુરવઠામાં અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. લાંબા સમયથી ચાલતા સંઘર્ષના કારણે અમેરિકા પર પણ આર્થિક અને લશ્કરી દબાણ સતત વધી રહ્યું છે, જેને કારણે હવે યુદ્ધવિરામ કે વિરામની શક્યતાઓ પર ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
મુસ્લિમ દેશોની એકતા માટે હાકલ
પેઝેશકિયાને પોતાના સંબોધનમાં માત્ર ઈરાન પૂરતી વાત ન રાખતાં સમગ્ર ઈસ્લામિક જગતને એકજૂથ થવા અપીલ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમી દેશો અને બાહ્ય તાકાતો મુસ્લિમ રાષ્ટ્રોને વિભાજિત કરીને તેમના પર વર્ચસ્વ જમાવવા માંગે છે.
તેમણે કહ્યું કે જો તમામ મુસ્લિમ દેશો પોતાના મતભેદો ભૂલીને એક તાંતણે બંધાશે, તો કોઈ પણ બાહ્ય સત્તા તેમના પર પોતાનો એજન્ડા લાદી શકશે નહીં. મુસ્લિમ જગતની એકતા જ પશ્ચિમી ષડયંત્રો અને સૈન્ય પડકારો સામે સૌથી મોટું સંરક્ષણ કવચ બની શકે છે.
મુશ્કેલીઓ વચ્ચે મજબૂત બનતું ઈરાન
રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાનના આ તાજેતરના નિવેદનો એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયાનું ભૌગોલિક-રાજકીય વાતાવરણ અત્યંત નાજુક મોડ પર છે. આ નિવેદન દ્વારા ઈરાને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે સૈન્ય હુમલા, આર્થિક નાકાબંધી અને શીર્ષ નેતૃત્વમાં ફેરફાર છતાં ઈરાન પાછળ હટવાના મૂડમાં નથી.
ઈરાનનું વલણ દર્શાવે છે કે દેશ પોતાના આંતરિક માળખાને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યો છે. આવનારા દિવસોમાં આ સંઘર્ષ નવો મોડ લે છે કે પછી શાંતિ વાટાઘાટો તરફ આગળ વધે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે. પરંતુ પેઝેશકિયાને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ઈરાન પોતાની શરતો પર જ ભવિષ્યનો માર્ગ નક્કી કરશે.
