અમેરિકી વિદેશ સચિવ માર્કો રુબિયોની તાજમહેલ મુલાકાત પર ઈરાનનો કટાક્ષ
ભારતની ચાર દિવસની સત્તાવાર મુલાકાતે આવેલા અમેરિકાના વિદેશ સચિવ (Secretary of State) માર્કો રુબિયો સોમવારે (૨૫ મે ૨૦૨૬) કડક સુરક્ષા ઘેરા વચ્ચે વિશ્વની સાત અજાયબીઓમાંથી એક એવા પ્રખ્યાત સ્મારક તાજમહેલની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા. તેમની સાથે તેમની પત્ની જેનેટ રુબિયો પણ હાજર હતી. વ્હાઇટ હાઉસના આ ઉચ્ચ અધિકારીએ આ મુઘલકાલીન સ્મારકની ભવ્યતા નિહાળીને તેને “વિશ્વના પ્રેમના સૌથી સુંદર પ્રતીકોમાંનું એક” ગણાવ્યું હતું અને સુંદર તસવીરો પણ ખેંચાવી હતી. જોકે, આ રોમેન્ટિક અને સાંસ્કૃતિક મુલાકાત મિનિટોમાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદનું કેન્દ્ર બની ગઈ, જ્યારે ભારતમાં સ્થિત હૈદરાબાદના ઈરાની કોન્સ્યુલેટે (Iranian Consulate) સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર રુબિયોની આ તસવીર શેર કરીને અમેરિકી સરકાર અને તેની નીતિઓ પર અત્યંત તીખો અને સનસનાટીભર્યો પ્રહાર કર્યો.
‘જો તમને ઇતિહાસની સમજ હોત…’ – ઈરાનનો ધારદાર વાર
ઈરાની કોન્સ્યુલેટે સોશિયલ મીડિયા પર માર્કો રુબિયોની મુલાકાતની ટીકા કરતા લખ્યું, “જો રુબિયો ઇતિહાસ કે સ્થાપત્યની સાચી સમજ ધરાવતા હોત, તો તે કદાચ અહીં ઊભા રહીને આ રીતે ફોટો પડાવત જ નહીં. આ અદભુત સ્મારક મુઘલ સમ્રાટ શાહજહાં દ્વારા તેમની ઈરાની મૂળની પત્ની (મુમતાઝ મહલ) પ્રત્યેના અમર પ્રેમની યાદમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. એટલું જ નહીં, આ આખી ઈમારત ઈરાનના અજોડ અને પ્રતિભાશાળી સ્થપતિઓ (Architects) ની કલાત્મકતા અને બુદ્ધિનો જીવંત પુરાવો છે.”
કોન્સ્યુલેટે આગળ લખ્યું કે, આ એક વિરોધાભાસ છે કે જે સંસ્કૃતિના પ્રતીક સામે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી ખુશ થઈને ફોટા પડાવી રહ્યા છે, તેમની જ વોશિંગ્ટન સ્થિત સરકાર (ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન) આજે ઈરાની સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાનો નાશ કરવાની સરેઆમ ધમકીઓ આપી રહી છે અને અન્ય દેશોની વિરાસતનું અપમાન કરી રહી છે.
If Rubio knew the history or architecture, he wouldn't have posed for a picture here. This monument was built out for the love of emperor's Iranian wife, crafted by the genius of Iranian architects — meanwhile his government today threatens to wipe out Iranian civilization,… pic.twitter.com/zi4CNU3u7U
— Iran In Hyderabad (@IraninHyderabad) May 25, 2026
અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને તાજમહેલ વિવાદનું સમગ્ર પૃષ્ઠભૂમિ વિશ્લેષણ
| મુખ્ય ઘટનાક્રમ (Timeline) | અમેરિકા અને માર્કો રુબિયોનું વલણ | ઈરાની દૂતાવાસ અને સેનાનો વળતો જવાબ | વર્તમાન રાજદ્વારી અસર |
| ૨૫ મે: તાજમહેલ પ્રવાસ | માર્કો રુબિયોએ તાજમહેલને ‘વિશ્વના પ્રેમના સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રતીકોમાંનું એક’ ગણાવ્યું. | રુબિયોની મજાક ઉડાવી, સ્મારકના નિર્માણમાં ઈરાની આર્કિટેક્ટ્સના યોગદાનને રેખાંકિત કર્યું. | ભારતની ધરતી પરથી બે વિદેશી સત્તાઓ વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા વોર શરૂ થયું. |
| ૨૮ ફેબ્રુઆરી: યુએસ-ઇઝરાયેલ હુમલો | ઈરાનના પરમાણુ મથકો અને લશ્કરી અડ્ડાઓ પર સંયુક્ત સૈન્ય કાર્યવાહી. | ઈરાને પણ વળતો બદલો લીધો, જોકે ત્યારબાદ યુદ્ધવિરામ પર સહમતિ બની. | યુદ્ધવિરામ છતાં બંને દેશો વચ્ચે અવિશ્વાસની ખાઈ ખૂબ ઊંડી થઈ. |
| ટ્રમ્પનું તાજેતરનું નિવેદન | ‘જો પરમાણુ કરાર પર ઈરાન શરણાગતિ નહીં સ્વીકારે, તો આખી સભ્યતાનો અંત લાવીશું.’ | ટ્રમ્પના આ ‘સભ્યતાના વિનાશ’ વાળા અહંકારી નિવેદનને તાજમહેલના ઈતિહાસ સાથે જોડીને વળતો જવાબ આપ્યો. | પશ્ચિમ એશિયાની શાંતિ મંત્રણા પર ફરી અનિશ્ચિતતાના વાદળો. |
ટ્રમ્પના ‘સભ્યતાના અંત’ વાળા નિવેદનથી ભભૂકી આગ
વાસ્તવમાં, ઈરાની કોન્સ્યુલેટનો આ ગુસ્સો અને આક્રોશ અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તાજેતરના વિવાદાસ્પદ નિવેદન સાથે સીધો જોડાયેલો છે. ચાલુ વર્ષે ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે સંયુક્ત રીતે ઈરાનના વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓ પર ભીષણ હુમલા કર્યા હતા, જેના જવાબમાં ઈરાને પણ મિસાઈલ એટેક કર્યા હતા. જોકે, હાલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) ચાલુ છે, પરંતુ પડદા પાછળનો રાજદ્વારી તણાવ ચરમસીમાએ છે.
હજુ ગઈકાલે જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને પરમાણુ મુદ્દે કડક ચેતવણી આપતા સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે, “જો સમયસર કોઈ કરાર નહીં થાય, તો આજે રાત્રે જ એક આખી પ્રાચીન સભ્યતાનો અંત આવી જશે.” ટ્રમ્પની આ ખુલ્લી ધમકીથી નારાજ ઈરાને હવે તેના જ વિદેશ મંત્રીને ભારતમાં ઘેરીને એ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે જેને અમેરિકા નષ્ટ કરવા માંગે છે, તે ઈરાની સભ્યતાના અંશો ભારતના આ વૈશ્વિક સ્મારકના મૂળમાં રહેલા છે.
માર્કો રુબિયોના ભારત પ્રવાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો છે, પરંતુ આગ્રાની આ ઘટનાએ બતાવી દીધું છે કે વૈશ્વિક રાજકારણના સમીકરણો કેટલા સંવેદનશીલ છે. પશ્ચિમ એશિયાનું યુદ્ધ ભલે ભૌગોલિક રીતે ભારતથી દૂર હોય, પરંતુ ડિજિટલ અને રાજદ્વારી પ્લેટફોર્મ પર ભારત તેનાથી અલિપ્ત રહી શકતું નથી. આ વિવાદ આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી શાંતિ મંત્રણા અને પરમાણુ ડીલની દિશા બદલવામાં કેટલી અસર કરે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
