વાળ રંગવાની સલામતી: શું ગ્રે વાળ રંગવાથી લીવરને નુકસાન થઈ શકે છે? જાણો નિષ્ણાતોનો મત
આજે શનિવાર, ૧૮ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ ના રોજ બ્યુટી અને વેલનેસની દુનિયામાં એક મહત્વનો પ્રશ્ન ચર્ચાઈ રહ્યો છે: શું સુંદર દેખાવાની લ્હાયમાં આપણે આપણા લીવરને જોખમમાં મૂકી રહ્યા છીએ? ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ખાસ હેલ્થ રિપોર્ટમાં અમે હેર ડાઈ (વાળના રંગો) અને લીવરના સ્વાસ્થ્ય વચ્ચેના સંબંધ પરથી અફવાઓનો પડદો હટાવીશું.
આધુનિક જીવનશૈલીમાં વાળ રંગવા (Hair Dyeing) એ ફેશન અને જરૂરિયાત બંને બની ગઈ છે. પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલી સ્વાસ્થ્યની ચિંતાઓ, ખાસ કરીને લીવરને થતા નુકસાનની અફવાઓ ઘણીવાર રોકાણકારો અને સામાન્ય જનતાને ડરાવતી હોય છે. આજે ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ, તબીબી નિષ્ણાતોએ આ અંગે વૈજ્ઞાનિક સ્પષ્ટતા આપી છે જે દરેક હેર કલર વાપરનાર માટે જાણવી જરૂરી છે.
૧. શું કહે છે ક્લિનિકલ પુરાવા?
સૈફી હોસ્પિટલના હેપેટોલોજિસ્ટ ડૉ. ચેતન કલાલના જણાવ્યા મુજબ, ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીના કોઈ પણ મોટા ક્લિનિકલ અભ્યાસમાં એવું સાબિત થયું નથી કે કોસ્મેટિક હેર ડાઈનો સામાન્ય ઉપયોગ લીવરના ગંભીર રોગોનું કારણ બને છે. આપણી ખોપરી ઉપરની ચામડી (Scalp) કેમિકલ્સનું શોષણ એટલી ન્યૂનતમ માત્રામાં કરે છે કે તે લોહીના પ્રવાહ દ્વારા લીવર સુધી પહોંચીને તેને નુકસાન પહોંચાડી શકતા નથી.
૨. PPD અને એમોનિયાનું જોખમ ક્યારે?
ડૉ. હર્ષિલ એસ. શાહ સમજાવે છે કે વાળના રંગોમાં રહેલું પેરા-ફેનાઇલીન ડાયમાઇન (PPD) અને એમોનિયા ત્વચાની એલર્જી માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે. પરંતુ જો માથામાં કોઈ ઘા હોય અથવા ડાઈના ધુમાડા શ્વાસમાં લેવામાં આવે, તો જ આ રસાયણો શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે. ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ પણ એવા કિસ્સાઓ અત્યંત દુર્લભ (Rare) છે જેમાં હેર ડાઈને કારણે હેપેટાઇટિસ જેવી સમસ્યા જોવા મળી હોય. આ મોટાભાગે વ્યક્તિની શારીરિક સંવેદનશીલતા પર આધાર રાખે છે.
૩. અસલી જોખમ ક્યાં છે?
નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે હેર ડાઈ કરતા પણ વધુ નુકસાનકારક ‘ધૂમ્રપાન’ અને ‘મદ્યપાન’ છે. જો કોઈ વ્યક્તિને પહેલેથી જ ફેટી લીવરની સમસ્યા હોય અને તે ધૂમ્રપાન પણ કરતી હોય, તો ઓક્સિડેટીવ તણાવ અને બળતરા વધે છે. આવા કિસ્સામાં રાસાયણિક સંપર્ક લીવરની સ્થિતિ વધુ બગાડી શકે છે. ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના હેલ્થ બુલેટિન મુજબ, વાળનો રંગ બદલવા કરતા લીવરને બચાવવા માટે ધૂમ્રપાન છોડવું વધુ અનિવાર્ય છે.
૪. સાવચેતીના પગલાં
૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે:
-
હેર કલર કરતા પહેલા હંમેશા ‘પેચ ટેસ્ટ’ કરો.
-
બને ત્યાં સુધી એમોનિયા-ફ્રી અને નેચરલ હેર ડાઈ પસંદ કરો.
-
જો માથામાં ખંજવાળ, લાલ ચકામા કે સોજો આવે તો તરત જ ઉપયોગ બંધ કરી ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
આ અહેવાલનો સાર એ છે કે સામાન્ય જનતા માટે હેર ડાઈનો મર્યાદિત ઉપયોગ સુરક્ષિત છે. ડરવાને બદલે જાગૃત રહીને સારા ઉત્પાદનોની પસંદગી કરવી અને લીવરના સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવું વધુ હિતાવહ છે.
