શું કાચા ઈંડા ખાવા સુરક્ષિત છે? જાણો વિજ્ઞાન શું કહે છે અને તેનાથી થતી આડઅસરો

સાવધાન! શું તમે પણ તાકાત માટે કાચા ઇંડા ખાઓ છો? સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન નહીં, બની શકે છે જીવલેણ બીમારીનું કારણ

ભારતમાં ઘણા લોકો, ખાસ કરીને જીમમાં જતા યુવાનો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માતા-પિતા, એવું માનીને કાચા ઇંડાનું સેવન કરે છે કે તેમાં વધુ પ્રોટીન અને તાકાત હોય છે. પરંતુ તબીબી નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો અનુસાર, કાચા ઇંડા ખાવાની આ રીત માત્ર પોષણની દ્રષ્ટિએ ઓછી અસરકારક છે એટલું જ નહીં, પણ તે શરીર માટે ગંભીર જોખમો પણ ઉભા કરી શકે છે.

1. પ્રોટીનનું ઓછું શોષણ: રાંધેલું ઇંડું છે વધુ શક્તિશાળી

અવારનવાર જીમમાં જતા લોકો સ્નાયુઓના વિકાસ માટે કાચા ઇંડા પીવે છે, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આપણું શરીર રાંધેલા ઇંડામાંથી 90% પ્રોટીન શોષી લે છે, જ્યારે કાચા ઇંડામાંથી માત્ર 50% થી 51% પ્રોટીન જ મળી શકે છે. ગરમી (Heat) ઇંડાના પ્રોટીન અણુઓને તોડવામાં અને તેમને પચાવવામાં મદદ કરે છે. તેથી, કાચા ઇંડા ખાવાથી તમે અડધા પ્રોટીનનો લાભ ગુમાવો છો.

2. ‘એગ વ્હાઇટ ઇન્જરી’ અને બાયોટિનની ઉણપ

કાચા ઇંડાની સફેદીમાં ‘એવિડિન’ (Avidin) નામનું પ્રોટીન હોય છે, જે શરીરમાં બાયોટિન (વિટામિન B7) ના શોષણને સંપૂર્ણપણે અટકાવે છે. લાંબા સમય સુધી કાચા ઇંડા ખાવાથી બાયોટિનની ઉણપ થઈ શકે છે, જેને ‘એગ વ્હાઇટ ઇન્જરી’ કહેવામાં આવે છે. તેના લક્ષણોમાં વાળ ખરવા, ત્વચા પર લાલ ચકામા (Rashes), આંખોમાં સોજો (Conjunctivitis) અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં ખેંચ આવવી (Seizures) વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

3. એક ચોંકાવનારો કેસ સ્ટડી: 16 મહિના સુધી કાચા ઇંડા અને પછી ખેંચની સમસ્યા

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, એક 23 વર્ષીય યુવાનનો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે જેણે 16 મહિના સુધી દરરોજ 5-8 કાચા ઇંડા ખાધા હતા. પરિણામે તેને વાળ ખરવા, સાંભળવાની શક્તિ ગુમાવવી અને ક્લાસમાં અચાનક ખેંચ આવવા જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો. જ્યારે તેણે કાચા ઇંડા ખાવાનું બંધ કર્યું અને બાયોટિન સપ્લીમેન્ટ્સ લીધા, ત્યારે માત્ર 4 અઠવાડિયામાં તે સંપૂર્ણ સ્વસ્થ થઈ ગયો.

4. સાલ્મોનેલા બેક્ટેરિયાનું જોખમ

કાચા કે અધકચરા રાંધેલા ઇંડા સાલ્મોનેલા (Salmonella) નામના બેક્ટેરિયાથી સંક્રમિત હોઈ શકે છે, જે ગંભીર ‘ફૂડ પોઈઝનિંગ’ નું કારણ બને છે. તેના કારણે ઝાડા, તાવ, પેટમાં દુખાવો અને ઉલ્ટી જેવા લક્ષણો થઈ શકે છે. FDA ના આંકડા મુજબ, અમેરિકામાં દર વર્ષે અંદાજે 79,000 લોકો આનાથી બીમાર પડે છે અને 30 લોકોના મૃત્યુ થાય છે.

નિષ્ણાતોનો મત: ઇંડા ખાવાની સાચી રીત કઈ છે?

ડાયેટિશિયન ભાવેશ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, ઇંડાનો મહત્તમ લાભ લેવા માટે તેને હંમેશા રાંધીને જ ખાવા જોઈએ. રાંધવાથી એવિડિન નાશ પામે છે અને બાયોટિન સુરક્ષિત રહે છે.

• બાફેલા ઇંડા: પોષણ સુરક્ષિત રાખવા માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ.
• પોચ્ડ એગ્સ (Poached Eggs): ઓછા તેલમાં રાંધવાની તંદુરસ્ત રીત.
• આમલેટ કે ભુરજી: શાકભાજી ઉમેરીને વિટામિન અને ફાઈબરનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે.

જો તમે પણ “રોકી” ફિલ્મના પાત્રની જેમ કાચા ઇંડા ગટગટાવી રહ્યા હોવ, તો થોભી જાવ. વિજ્ઞાન કહે છે કે રાંધેલું ઇંડું સ્વાદ, સુરક્ષા અને પોષણ ત્રણેય બાબતોમાં વિજેતા છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધોએ તો કાચા ઇંડાના સેવનથી સંપૂર્ણપણે બચવું જોઈએ.