પુતિનના નિવાસસ્થાન પર ભીષણ ડ્રોન હુમલાનો દાવો: રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે વાકયુદ્ધ તેજ
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ દરમિયાન રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના નિવાસસ્થાનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાના દાવાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. રશિયાએ તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે યુક્રેને રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના વાલ્દાઈ (Valdai) સ્થિત નિવાસસ્થાન પર 91 ડ્રોનથી હુમલો કર્યો હતો, જેને રશિયાએ ‘હત્યાનો પ્રયાસ’ ગણાવ્યો છે. જોકે, અમેરિકન ગુપ્તચર સંસ્થાઓએ આ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યા છે.
રશિયાનો આરોપ અને વળતા પ્રહારની ધમકી
રશિયન વિદેશ મંત્રી સેર્ગેઈ લાવરોવે જાહેરાત કરી હતી કે યુક્રેને રવિવાર રાત અને સોમવાર સવારની વચ્ચે ઉત્તર-પશ્ચિમ રશિયાના નોવગોરોડ ક્ષેત્રમાં પુતિનના તળાવ કિનારે આવેલા નિવાસસ્થાનને નિશાન બનાવ્યું હતું. લાવરોવના જણાવ્યા અનુસાર, રશિયન વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓએ તમામ 91 ડ્રોનને તોડી પાડ્યા હતા અને કોઈ નુકસાન થયું નથી. તેમણે આને “આતંકવાદી હુમલો” ગણાવતા ચેતવણી આપી હતી કે રશિયા આનો જડબાતોડ જવાબ આપશે અને જવાબી હુમલાના લક્ષ્યો અગાઉથી જ નક્કી કરી લેવામાં આવ્યા છે.
અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સી (CIA) એ દાવાઓને નકાર્યા
રશિયાના આ દાવાઓથી વિપરીત, અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સી (CIA) એ એક મૂલ્યાંકનમાં જાણ્યું કે એવા કોઈ પુરાવા નથી કે યુક્રેને પુતિન અથવા તેમના નિવાસસ્થાનને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. અમેરિકન અધિકારીઓનું માનવું છે કે યુક્રેન તે જ વિસ્તારમાં સ્થિત એક લશ્કરી લક્ષ્ય પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું હતું, પરંતુ તે પુતિનના નિવાસસ્થાનની નજીક નહોતું.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શરૂઆતમાં પુતિન સાથે ફોન પર વાત કર્યા પછી નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ પાછળથી તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર એવા લેખો શેર કર્યા જે રશિયાના દાવાઓ પર શંકા પેદા કરે છે. ટ્રમ્પે ત્યાં સુધી સંકેત આપ્યો કે રશિયા શાંતિ વાર્તામાં અવરોધ ઊભો કરવા માટે “વધારી-ચઢાવીને” દાવા કરી રહ્યું છે.
યુક્રેનનો પક્ષ: “શાંતિ વાર્તાને રોકવાનું કાવતરું”
યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સકીએ રશિયન આરોપોને “સદંતર જૂઠ” અને શાંતિ વાર્તાને પાટા પરથી ઉતારવાનું એક બહાનું ગણાવ્યું છે. યુક્રેનિયન અધિકારીઓનું કહેવું છે કે મોસ્કો આવા મનઘડંત દાવાઓનો ઉપયોગ નવા હુમલાઓને યોગ્ય ઠેરવવા અને અમેરિકા તથા યુક્રેનના સંબંધોમાં તિરાડ પાડવા માટે કરી રહ્યું છે.
જૂની યાદો: 2023નો ક્રેમલિન હુમલો
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે પુતિનના નિવાસસ્થાન પર હુમલાના સમાચાર આવ્યા હોય. આ પહેલા 3 મે 2023 ના રોજ ક્રેમલિનના સેનેટ પેલેસની છત પર બે ડ્રોન વિસ્ફોટ થયા હતા. તે સમયે પણ રશિયાએ તેને પુતિનની હત્યાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો, જ્યારે યુક્રેને તેમાં પોતાની ભૂમિકાનો ઈનકાર કર્યો હતો. અમેરિકન અધિકારીઓએ ત્યારે “ઓછા વિશ્વાસ” સાથે કહ્યું હતું કે આની પાછળ કોઈ યુક્રેનિયન ગુપ્તચર યુનિટ હોઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય અને નૈતિક પ્રશ્નો
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રશિયામાં પ્રતીકાત્મક કેન્દ્રો પર ડ્રોન હુમલા “મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ” (Psychological Warfare) નો ભાગ હોઈ શકે છે. જોકે, નૈતિક દૃષ્ટિકોણથી, બિન-લશ્કરી લક્ષ્યો અથવા વસ્તીવાળા વિસ્તારો પર હુમલો કરવાથી યુક્રેનના આત્મરક્ષણના અધિકાર અને તેની નૈતિક સ્થિતિ પર સવાલો ઊભા થઈ શકે છે.
