પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક તણાવ વચ્ચે ઇઝરાયલી પીએમ નેતન્યાહૂ પહોંચ્યા અબુ ધાબી: UAE રાષ્ટ્રપતિ સાથે ગુપ્ત બેઠકના અહેવાલથી ખળભળાટ
પશ્ચિમ એશિયામાં સતત વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને સુરક્ષાના પડકારો વચ્ચે ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ રવિવારે એક ખાનગી વિમાન દ્વારા અચાનક સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના પાટનગર અબુ ધાબી પહોંચ્યા હોવાના અહેવાલોથી વૈશ્વિક રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. ઇઝરાયલી મીડિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સંસ્થાઓના જણાવ્યા અનુસાર, નેતન્યાહૂએ અબુ ધાબીમાં UAE ના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહ્યાન સાથે ગુપ્ત રીતે મુલાકાત કરી હતી. જોકે, આ ચર્ચિત મુલાકાત અંગે ઇઝરાયલ કે અમીરાત પ્રશાસન તરફથી અત્યાર સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી અને બંને પક્ષોએ મૌન જાળવી રાખ્યું છે.
ઇઝરાયલની ચૅનલ ૧૨ અને જાહેર પ્રસારણકર્તા ‘કાન’ (KAN) ના રિપોર્ટ મુજબ, નેતન્યાહૂ એક ખાસ ચાર્ટર્ડ વિમાન દ્વારા બપોરના સમયે અબુ ધાબી પહોંચ્યા હતા અને ત્યાં લગભગ ચાર કલાક જેટલો સમય વિતાવ્યા બાદ તેલ અવીવ પરત ફર્યા હતા. આ બેઠક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં સુરક્ષાની પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બનેલી છે અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે વિવિધ દેશો વચ્ચે ગુપ્ત સ્તરે સંવાદ ચાલુ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
૭ ઓક્ટોબરની ગુપ્ત ચેતવણીનો વિવાદ
નેતન્યાહૂની આ અચાનક મુલાકાત એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે તાજેતરમાં જ ઇઝરાયલી અને આંતરરાષ્ટ્રીય અખબારોમાં જારી થયેલા રિપોર્ટને કારણે મોટો રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ ના રોજ હમાસ દ્વારા ઇઝરાયલ પર કરવામાં આવેલા ભીષણ હુમલાના આશરે દસ દિવસ પહેલા જ UAE ના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદે નેતન્યાહૂને વ્યક્તિગત રીતે ચેતવણી આપી હતી કે હમાસ એક મોટા ઓપરેશનની યોજના બનાવી રહ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર, વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ અમીરાત તરફથી મળેલી આ ગુપ્ત માહિતીને ઇઝરાયલની સૈન્ય કે ગુપ્તચર એજન્સીઓ (મોસાદ અને શિન બેત) સાથે શેર કરી ન હતી. જોકે, નેતન્યાહૂ અને તેમના કાર્યાલયે આ તમામ અહેવાલોને સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણા અને ખોટા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે તેમજ અખબારો સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની ધમકી પણ આપી છે.
ઇઝરાયલમાં રાજકીય ઘમાસાણ અને વિપક્ષના પ્રહારો
ઇઝરાયલમાં આગામી સમયમાં યોજાનારી ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ વિવાદ સ્થાનિક રાજકારણમાં મોટો મુદ્દો બની ગયો છે. દેશના વિપક્ષી નેતાઓએ ૭ ઓક્ટોબરના હુમલા પહેલા થયેલી ગંભીર સુરક્ષા ખામીઓ અને ગુપ્તચર નિષ્ફળતા માટે સીધા વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂને જવાબદાર ઠેરવીને તેમના રાજીનામાની માંગ તીવ્ર બનાવી છે.
બીજી તરફ, UAE એ પણ આ વિવાદ પર સીધી ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પરંતુ અમીરાતના વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વર્ષ ૨૦૨૦ માં અમેરિકાની મધ્યસ્થતામાં થયેલા ‘અબ્રાહમ એકોર્ડ્સ’ (Abraham Accords) પછી ઇઝરાયલ અને UAE વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો સામાન્ય છે અને બંને દેશો વચ્ચે તમામ સ્તરે ખુલ્લી અને સત્તાવાર વાટાઘાટો થતી રહે છે. આથી કોઈપણ બિન-સત્તાવાર કે ગુપ્ત બેઠકોના અહેવાલોને પુષ્ટિ વગર સ્વીકારવા જોઈએ નહીં તેવો સૂર અમીરાત તરફથી વ્યક્ત કરાયો છે.
વૈશ્વિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈરાન સાથેની તંગદિલી, પ્રાદેશિક સુરક્ષા માળખું અને મુત્સદ્દીગીરીના ભાગરૂપે બેક-ચેનલ ડિપ્લોમસી અંતર્ગત આવી બેઠકો યોજાવી અશક્ય નથી, પરંતુ વર્તમાન રાજકીય સંજોગોમાં આ મુલાકાત પશ્ચિમ એશિયાના રાજકારણ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
