ટ્રમ્પનો ‘પ્લાન બી’ તૈયાર: જો ઈરાન સાથેની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો અમેરિકા ફરી શરૂ કરશે પ્રચંડ સૈન્ય હુમલા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો સૈન્ય સરહદી તણાવ હવે અત્યંત કટોકટીપૂર્ણ અને નિર્ણાયક વળાંક પર આવી પહોંચ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે યોજાયેલી એક હાઈ-પ્રોફાઈલ પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે (JD Vance) આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું છે કે, ઈરાન સાથે હાલમાં ચાલી રહેલી શાંતિ વાટાઘાટો જો નિષ્ફળ જશે, તો યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાસે ‘પ્લાન બી’ (Plan B) સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. આ પ્લાન હેઠળ અમેરિકા ઈરાન વિરુદ્ધ પોતાનું અટકેલું સૈન્ય અભિયાન અને ઘાતક એરસ્ટ્રાઈક ગમે તે ઘડીએ ફરી શરૂ કરી શકે છે.
જો કે, વાન્સે એ વાત સ્વીકારી હતી કે પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી અનેક રાઉન્ડની બેઠકો બાદ શાંતિ વાટાઘાટોમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે અને બંને દેશો હાલમાં વાર્તાલાપની સારી સ્થિતિમાં છે. પરંતુ ઈરાન પર દબાણ વધારતા તેમણે આકરા શબ્દોમાં કહ્યું કે, “તાળી પાડવા માટે હંમેશા બે હાથની જરૂર પડે છે.” જેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે જો અમેરિકા શાંતિ ઈચ્છે છે, તો ઈરાને પણ પોતાના સારા ઈરાદા સાબિત કરવા પડશે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની બે અડગ શરતો અને ‘પ્લાન બી’ નું માળખું
ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ વૈશ્વિક વિવાદને ઉકેલવા માટે ઈરાન સમક્ષ બે એવી શરતો મૂકી છે, જેમાં અમેરિકા સહેજ પણ બાંધછોડ કરવા તૈયાર નથી:
૧. પરમાણુ હથિયારો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ: ઈરાનને કોઈપણ સંજોગોમાં ન્યુક્લિયર વેપન્સ (પરમાણુ શસ્ત્રો) વિકસાવવા દેવામાં આવશે નહીં. જો ઈરાન પરમાણુ શક્તિ બનશે, તો તે સમગ્ર વિશ્વની સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું કરશે અને મધ્ય પૂર્વમાં આર્થિક તથા રાજકીય દબાણ લાવવા આ હથિયારોનો દુરુપયોગ કરશે.
૨. લશ્કરી અભિયાનની પુનઃ શરૂઆત: જો શાંતિ વાટાઘાટો કોઈ સકારાત્મક નિષ્કર્ષ વિના પૂર્ણ થશે, તો અમેરિકાની સેના (US Military) જે અત્યારે હાઇ એલર્ટ (Locked and Loaded) પર છે, તે ઈરાન પર સીધો સૈન્ય હુમલો કરી દેશે.
અમેરિકા-ઈરાન કટોકટી: સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહીની સમયરેખા (Timeline):
વ્હાઇટ હાઉસના આદેશો અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના સત્તાવાર નિવેદન મુજબ, આગામી થોડા દિવસો સમગ્ર વિશ્વના શેરબજાર અને ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે ભારે અનિશ્ચિતતા લાવનારા સાબિત થઈ શકે છે:
-
વાટાઘાટોની અંતિમ તક: ઈરાન આ શાંતિ કરાર માટે ઉત્સુક દેખાઈ રહ્યું છે, પરંતુ અમેરિકા લાંબો સમય રાહ જોવાના મૂડમાં નથી.
-
ટ્રમ્પની છેલ્લી ચેતવણી: રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મીડિયા સમક્ષ સ્વીકાર્યું છે કે, “હું આશા રાખું છું કે આપણે પૂર્ણ કક્ષાના યુદ્ધમાં ન ઉતરવું પડે, પરંતુ જો જરૂર પડી તો અમેરિકા ઈરાનને એવો મોટો ફટકો આપશે જેની તેમણે કલ્પના પણ નહીં કરી હોય.”
-
સંભવિત હુમલાનો સમયગાળો: જ્યારે ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ ઈરાનને કેટલો સમય આપશે, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપતા કહ્યું કે, “મારી પાસે વધારે સમય નથી. આગામી બે કે ત્રણ દિવસ, કદાચ શુક્રવાર, શનિવાર કે રવિવાર અથવા તો આવતા અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં જ કંઈક મોટું થઈ શકે છે. આ સૈન્ય ઓપરેશન ખૂબ જ તીવ્ર અને મર્યાદિત સમય માટેનું હશે.”
ગ્લોબલ ડિફેન્સ સમીકરણ: વાટાઘાટો વિરુદ્ધ સૈન્ય શક્તિ (Strategic Matrix):
| અમેરિકાની વર્તમાન રાજદ્વારી વ્યૂહરચના | ઈરાન સામેનું લશ્કરી જોખમ | વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર સંભવિત અસરો |
| ઇસ્લામાબાદ વાટાઘાટો: તટસ્થ ભૂમિ પર ઈરાન સાથે ડિપ્લોમેટિક સુધારાની કોશિશ. | લોકેડ એન્ડ લોડેડ આર્મી: અખાતી દેશોમાં યુએસ નૌકાદળ અને એરફોર્સ હુમલા માટે તૈનાત. | ક્રૂડ ઓઇલ સંકટ: જો યુદ્ધ શરૂ થશે તો કાચા તેલના ભાવ વૈશ્વિક સ્તરે આકાશે આંબશે. |
| પરમાણુ નિષેધ નીતિ: ઈરાનના પરમાણુ પ્લાન્ટ્સને હંમેશા માટે સ્ક્રેપ કરાવવાની જીદ. | મર્યાદિત સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક: ઈરાનના મુખ્ય સૈન્ય મથકો અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓ પર શોર્ટ-ટર્મ બ્લાસ્ટ. | સપ્લાય ચેઈન બ્લોકેજ: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી એશિયા અને યુરોપનો વ્યાપાર ઠપ થવાનો ભય. |
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ ટકરાવ માત્ર બે દેશો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની સીધી અસર ભારત સહિત સમગ્ર એશિયાના દેશો પર પડી રહી છે. વ્હાઇટ હાઉસનું આ કડક વલણ દર્શાવે છે કે સુપરપાવર અમેરિકા હવે આરપારના મૂડમાં છે. હવે આખી દુનિયાની નજર આગામી શુક્રવાર અને શનિવાર પર ટકેલી છે કે ઈરાન અમેરિકાની શરતો સામે ઝૂકે છે કે પછી પશ્ચિમ એશિયા વધુ એક વિનાશક યુદ્ધની આગમાં હોમાય છે.
