કોઈ ધ્યાન આપતું નહોતું સાહેબ, મેં શરૂ કર્યું…’: SIR અને મતદાર યાદી મુદ્દે મમતા બેનર્જીનો ચૂંટણી પંચ પર પ્રહાર; રાજીનામાની માંગ સાથે આંદોલનની ચેતવણી
પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને તૃણમૂળ કોંગ્રેસ (TMC) ના સુપ્રીમો મમતા બેનર્જીએ સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SIR) અને મતદાર યાદીમાંથી નામો દૂર કરવાના મુદ્દે કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર સામે ભારે આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે દેશમાં જ્યારે SIR પ્રક્રિયાને લઈને કોઈ ચર્ચા નહોતી થઈ રહી, ત્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં ટીએમસીએ જ સૌથી પહેલાં નાગરિકોના મતદાનના અધિકારોના રક્ષણ માટે લડાઈ શરૂ કરી હતી અને ત્યારબાદ જ આ વિષય સમગ્ર દેશમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને કહ્યા ‘વનિશ કુમાર’
મમતા બેનર્જીએ દિલ્હી ખાતે યોજાયેલી ઈન્ડિયા (INDIA) ગઠબંધનની બેઠક દરમિયાન તેમજ પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર પર ગંભીર આરોપો લગાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, “શરૂઆતથી જ અમે સામાન્ય નાગરિકોના લોકશાહી અધિકારો અને તેમના વોટિંગ રાઈટ્સની સુરક્ષા માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છીએ. પરંતુ વર્તમાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને દેશભરના મતદારોના અધિકારો આયોજનબદ્ધ રીતે છીનવી લેવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. તેથી હું તેમને ‘જ્ઞાનેશ કુમાર’ કહેવાને બદલે ‘વનિશ કુમાર’ કહું છું, કારણ કે જે અધિકારી દેશના લોકોને તેમના બંધારણીય અધિકારોથી વંચિત રાખે છે તેમને હું ક્યારેય માફ કરી શકતી નથી.”
પીડિતોનું અપમાન અને બિહારના ઉદાહરણનો ઉલ્લેખ
પોતાના સંબોધનમાં મમતા બેનર્જીએ ચૂંટણી પંચના વલણ પ્રત્યે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “અમે મતદાર યાદીમાંથી અન્યાયી રીતે નામો કાઢી નંખાયા હોવાના પુરાવા અને પીડિતોને સાથે રાખીને આયોગની ઓફિસે પહોંચ્યા હતા, પરંતુ ત્યાં અમારું અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં પશ્ચિમ બંગાળમાં પરિસ્થિતિ એવી બનાવી દેવામાં આવી હતી કે જાણે રાજ્યમાં અઘોષિત રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવામાં આવ્યું હોય. જ્યારે બિહારમાં પણ SIR પ્રક્રિયા પૂરી થઈ ગઈ, ત્યારે કોંગ્રેસ અને આરજેડી (RJD) જેવા પક્ષોએ મતદાર યાદીમાંથી નામો ગાયબ થવાનો વિષય ઉઠાવ્યો હતો, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં ઘણું મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. SIR જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દામાં દરેક બાબતને ખૂબ જ બારીકાઈથી તપાસવી જરૂરી હતી.”
ચૂંટણી દરમિયાન મતદારોને ધમકાવવાનો આરોપ
બંગાળની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલો ઉઠાવતા તૃણમૂળ કોંગ્રેસના પ્રમુખે દાવો કર્યો હતો કે સુરક્ષા દળો અને કર્મચારીઓ ઘરે ઘરે જઈને લોકોને ખુલ્લેઆમ ધમકી આપતા હતા કે તેઓ બંગાળની ચૂંટણીમાં ટીએમસીને વોટ ન આપે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે જે વિસ્તારો અને બેઠકો પર ટીએમસીની મજબૂત પકડ હતી અથવા જ્યાં ટીએમસી ઉમેદવારો વિજેતા બન્યા હતા, તે વિસ્તારોમાંથી જ આયોજનબદ્ધ રીતે મોટા પ્રમાણમાં મતદારોના નામો યાદીમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા. આ સાથે જ તેમણે ૨૦૨૩માં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય કમિશનરો માટે લાગુ કરવામાં આવેલા કાનૂની સંરક્ષણ અને પ્રતિરક્ષાની જોગવાઈઓ સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.
મોટા આંદોલનની ચેતવણી અને ઈવીએમ મુદ્દે સવાલ
ઈન્ડિયા ગઠબંધનની બેઠકમાં મમતા બેનર્જીનો આક્રમક અંદાજ જોવા મળ્યો હતો. તેમણે સીઈસી જ્ઞાનેશ કુમારના તાત્કાલિક રાજીનામાની માંગ કરી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ મતોની ગડબડ છુપાવવા અને પુરાવાનો નાશ કરવા માટે ઈવીએમ (EVM) ને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પોતાના પદ પરથી રાજીનામું નહીં આપે, તો આગામી દિવસોમાં દેશવ્યાપી આંદોલન અને વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ કરવામાં આવશે તેવી સ્પષ્ટ ચેતવણી પણ તેમણે આપી હતી.
