ઓફિસથી લઈને AI કંપનીઓ સુધી હાહાકાર! Microsoftના આઉટેજથી દુનિયા પરેશાન
ટેકનોલોજીની દુનિયાની દિગ્ગજ કંપની માઈક્રોસોફ્ટ (Microsoft) ની વિવિધ સેવાઓમાં ગુરુવારે અચાનક મોટી ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા અમેરિકા સહિત વિશ્વના હજારો યુઝર્સનું કામકાજ ઠપ્પ થઈ ગયું હતું. આ ટેકનિકલ આઉટેજને કારણે કંપનીની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સેવાઓ જેવી કે Outlook, Microsoft Teams અને કંપનીની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત સર્વિસ Copilot નો ઉપયોગ કરવામાં લોકોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
આ ટેકનિકલ ખામી શરૂ થયાના લગભગ પાંચ કલાક બાદ પણ કંપની પોતાની સેવાઓને સંપૂર્ણપણે પૂર્વવત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. માઈક્રોસોફ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક વિસ્તારોમાં આંશિક સુધારો જરૂર જોવા મળ્યો હતો અને યુઝર્સ ધીમે-ધીમે ફરીથી કનેક્ટ થવા લાગ્યા હતા, પરંતુ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થઈ શકી ન હતી. બ્લૂમબર્ગ (Bloomberg) ના એક અહેવાલ મુજબ, આ ટેકનિકલ અવરોધની અસર અમેરિકાના વર્કિંગ ડે એટલે કે કામકાજના દિવસના મોટા હિસ્સા સુધી રહી હતી.
માઈક્રોસોફ્ટના પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ મોટા કોર્પોરેટ ગૃહો, સરકારી એજન્સીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વ્યાપકપણે થાય છે. આવા સંજોગોમાં અચાનક સર્વિસ ડાઉન થવાથી અનેક મોટી સંસ્થાઓની દૈનિક કામગીરી ખોરવાઈ ગઈ હતી અને ઓફિસોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ કલાકો સુધી અટવાઈ પડ્યા હતા.
ડાઉનડિટેક્ટર પર ફરિયાદોનું ઘોડાપૂર, 1.38 લાખથી વધુ યુઝર્સ પરેશાન
ઓનલાઈન સેવાઓ પર નજર રાખતી વેબસાઈટ ‘ડાઉનડિટેક્ટર’ (Downdetector) ના આંકડા આ આઉટેજની ગંભીરતા દર્શાવે છે. અમેરિકન સમય અનુસાર બપોરે લગભગ 1 વાગ્યે (ET) માત્ર Outlook સંબંધિત સમસ્યાઓની ફરિયાદોનો આંકડો 1,38,058 સુધી પહોંચી ગયો હતો.
જોકે, માઈક્રોસોફ્ટની ટેકનિકલ ટીમે સમારકામ શરૂ કર્યા બાદ સાંજ સુધીમાં ફરિયાદોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો હતો અને તે ઘટીને લગભગ 34,490 પર આવી ગઈ હતી. તેમ છતાં, હજારો યુઝર્સ માટે ઈમેલ મોકલવા, મીટિંગ્સમાં જોડાવું અને ફાઈલો એક્સેસ કરવી મુશ્કેલ બની રહી હતી, જે દર્શાવે છે કે સેવાઓ સંપૂર્ણપણે પાટા પર ચડી ન હતી.
આઉટેજ પાછળનું અસલી કારણ શું હતું? માઈક્રોસોફ્ટે કરી સ્પષ્ટતા
શરૂઆતમાં જ્યારે આ સમસ્યા સામે આવી, ત્યારે માઈક્રોસોફ્ટે જણાવ્યું હતું કે વધતા લોડ વચ્ચે તેના ઘણા સર્વર અચાનક અનુપલબ્ધ (unavailable) થઈ ગયા હતા. જોકે, કંપનીએ એ વાતની સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ ખામી ટ્રાફિકમાં અચાનક થયેલા વધારાને કારણે નથી સર્જાઈ. કંપનીના એક પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે Microsoft 365 સેવાઓમાં, ખાસ કરીને Exchange Online માં આવી રહેલી મુશ્કેલીઓની ગંભીરતાથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
બાદમાં થયેલી ઊંડાણપૂર્વકની ટેકનિકલ તપાસમાં ચોંકાવનારી વિગત બહાર આવી હતી. જાણવા મળ્યું હતું કે પ્રભાવિત સર્વર પર ચાલતી એક મુખ્ય આંતરિક પ્રક્રિયા (core process) પર જરૂરિયાત કરતા ઘણું વધારે દબાણ આવી રહ્યું હતું. આ અતિશય ભારણને કારણે સર્વરોએ પ્રતિસાદ આપવાનું બંધ કરી દીધું હતું અને તેમની કામ કરવાની ક્ષમતામાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
કંપનીએ સાંજે 5:11 વાગ્યે (ET) જાહેર કરેલા એક સત્તાવાર અપડેટમાં સ્વીકાર્યું હતું કે અત્યાર સુધી લેવામાં આવેલા સુધારાત્મક પગલાંથી અપેક્ષા મુજબની રાહત મળી નથી. માઈક્રોસોફ્ટની એન્જિનિયરિંગ ટીમ પ્રભાવિત સર્વરોને ફરીથી કાર્યરત કરવા અને યુઝર્સના ટ્રાફિકને વૈકલ્પિક રૂટ પર ડાયવર્ટ કરવા માટે સતત મહેનત કરી રહી હતી. કંપનીએ દાવો કર્યો હતો કે જે સર્વરોને રી-સ્ટાર્ટ કરવામાં આવ્યા છે, તે હવે સ્થિર રીતે કામ કરી રહ્યા છે.
OpenAI અને Anthropic જેવી AI કંપનીઓ પર પણ પડી અસર
માઈક્રોસોફ્ટના આ આઉટેજની અસર માત્ર તેના પોતાના યુઝર્સ પૂરતી મર્યાદિત નહોતી રહી, પરંતુ અન્ય અગ્રણી ટેક અને AI કંપનીઓની સેવાઓ પણ તેનાથી પ્રભાવિત થઈ હતી. વિશ્વની અગ્રણી AI કંપની OpenAI એ જણાવ્યું હતું કે તેને માઈક્રોસોફ્ટ કનેક્ટર્સ સંબંધિત સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે અને તેની તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, યુઝર્સ નવા કનેક્શન સ્થાપિત કરી શકતા ન હતા અને ઘણા મહત્વના ટૂલ્સ અપેક્ષા મુજબ કામ કરી રહ્યા ન હતા.
આ ઉપરાંત, અન્ય એક જાણીતી AI કંપની Anthropic એ પણ પોતાના એક અપસ્ટ્રીમ પ્રોવાઈડરમાં આવેલી ખામીની માહિતી આપી હતી, જેના કારણે તેનું Microsoft 365 કનેક્ટર ખોરવાઈ ગયું હતું. આ ઘટના ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે આજના ડિજિટલ યુગમાં મોટી ટેક કંપનીઓનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એકબીજા સાથે કેટલું ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલું છે.
કોર્પોરેટ જગતને મોટો ફટકો, કંપનીઓએ બદલવા પડ્યા પોતાના નિર્ણયો
આ ટેકનિકલ ખામીની સીધી અસર કોર્પોરેટ જગતના મહત્વના નિર્ણયો પર પણ જોવા મળી હતી. અમેરિકાની જાણીતી ઈલેક્ટ્રિક ટ્રક નિર્માતા કંપની ‘વર્કહોર્સ ગ્રુપ’ (Workhorse Group) એ સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી હતી કે માઈક્રોસોફ્ટના આઉટેજને કારણે તેમનું આંતરિક કામકાજ ખોરવાઈ ગયું છે. પરિણામે, કંપનીએ પોતાના ત્રીજા ક્વાર્ટરના નાણાકીય પરિણામો (Q3 results) જાહેર કરવાની તારીખ 12 નવેમ્બરથી લંબાવીને 16 નવેમ્બર કરવાની ફરજ પડી હતી.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને ટેકનોલોજી પરની વધતી જતી નિર્ભરતા સામે સવાલો ઊભા કર્યા છે. જ્યારે કોઈ એક મોટી ટેક કંપનીની સિસ્ટમમાં ખામી સર્જાય છે, ત્યારે તેની અસર વૈશ્વિક સ્તરે વેપાર, નાણાકીય બજારો અને સામાન્ય લોકોના રોજિંદા કામકાજ પર કેવી રીતે પડે છે તેનું આ એક જીવંત ઉદાહરણ છે.
