શું માસિક ધર્મ (Periods) ચૂકી જવું એ અંડાશયના કેન્સર (Ovarian Cancer) નું સંકેત છે? જાણો નિષ્ણાતોનો મત
સ્ત્રીઓના શરીરમાં થતા હોર્મોનલ ફેરફારો ઘણીવાર તેમના સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર કરે છે. માસિક ધર્મ અથવા પીરિયડ્સમાં અનિયમિતતા આવવી એ આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. પરંતુ, જ્યારે પીરિયડ્સ વારંવાર મિસ થવા લાગે, ત્યારે મનમાં એક ડર પેદા થાય છે – શું આ સામાન્ય હોર્મોનલ અસંતુલન છે કે પછી કોઈ ગંભીર બીમારી જેમ કે ઓવેરિયન કેન્સર (અંડાશયનું કેન્સર) નું લક્ષણ? ચાલો, આ વિષય પર નિષ્ણાતો શું કહે છે તે ઊંડાણપૂર્વક સમજીએ.
પીરિયડ્સ મિસ થવા અને કેન્સર વચ્ચેનો સંબંધ
સામાન્ય રીતે, જો કોઈ સ્ત્રીને એકાદ મહિનો પીરિયડ્સ ન આવે, તો તેને તણાવ, ખાનપાનમાં ફેરફાર અથવા જીવનશૈલીના કારણે થતી સામાન્ય ઘટના માનવામાં આવે છે. પરંતુ જો આ સમસ્યા સતત બની રહે, તો ડૉક્ટરો તેને ગંભીરતાથી લેવાની સલાહ આપે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, પીરિયડ્સનું વારંવાર મિસ થવું એ અમુક કિસ્સાઓમાં ઓવેરિયન કેન્સરનો સંકેત હોઈ શકે છે. જોકે, દરેક કિસ્સામાં આવું હોતું નથી, છતાં સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે.
ઓવેરિયન કેન્સરમાં સામાન્ય રીતે પેટ ફૂલવું, પેડુના ભાગમાં (પેટના નીચેના ભાગમાં) સતત દુખાવો થવો અને પેશાબમાં વારંવાર જવાની ઈચ્છા થવી જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. જો આ લક્ષણો બે અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી ચાલુ રહે, તો તબીબી તપાસ કરાવવી અત્યંત જરૂરી છે.
ઓવ્યુલેશન અને ઓવેરિયન કેન્સરની કડી
સફદરજંગ હોસ્પિટલના ગાયનેકોલોજી વિભાગના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જે સ્ત્રીઓમાં પીરિયડ્સ સતત મિસ થાય છે, તે દર્શાવે છે કે તેમના ઓવ્યુલેશન (અંડકોષ મુક્ત થવાની પ્રક્રિયા) માં કંઈક ગરબડ છે. જો સ્ત્રી ગર્ભવતી ન હોય અને તેમ છતાં પીરિયડ્સ ન આવતા હોય, તો તે હોર્મોનલ ડિસઓર્ડર હોઈ શકે છે જે લાંબે ગાળે ઓવેરિયન કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે. જોકે આ ડરવાની વાત નથી, પરંતુ જાગૃત થવાની વાત છે. સમયસરની તપાસથી પીરિયડ્સ મિસ થવાનું સાચું કારણ જાણી શકાય છે અને સંભવિત જોખમને ટાળી શકાય છે.
શું પીરિયડ્સ બંધ થવાનો અર્થ કેન્સર જ છે?
ડૉક્ટરો સ્પષ્ટતા કરે છે કે પીરિયડ્સ ન આવવાનો સીધો સંબંધ હંમેશા ઓવેરિયન કેન્સર સાથે હોતો નથી. દાખલા તરીકે, મેનોપોઝ (રજોનિવૃત્તિ) પછી તો પીરિયડ્સ કાયમ માટે બંધ થઈ જાય છે, જે એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે. પરંતુ જો ૪૦ વર્ષની ઉંમર પહેલા જ પીરિયડ્સ બંધ થઈ જાય અથવા અનિયમિત થઈ જાય, તો તેની તપાસ અને સારવાર અનિવાર્ય છે.
શરૂઆતના તબક્કામાં, ડૉક્ટરો લોહીની તપાસ અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ દ્વારા સમસ્યાનું નિદાન કરે છે. જો તપાસમાં ઓવેરિયન કેન્સરની પુષ્ટિ થાય, તો આજના સમયમાં આધુનિક સર્જરી અને કીમોથેરાપી દ્વારા તેની અસરકારક સારવાર શક્ય છે. ઘણીવાર સર્જરી દ્વારા અંડાશય અથવા ગર્ભાશયને દૂર કરીને દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય છે.
ઓવેરિયન કેન્સરથી બચવા માટેના ઉપાયો
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો આ બીમારીથી બચવા માટે કેટલીક પાયાની બાબતો પર ભાર મૂકે છે:
- જીવનશૈલીમાં સુધારો: સંતુલિત આહાર લો અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડથી દૂર રહો. લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી અને ફળોનો ખોરાકમાં સમાવેશ કરો.
- નિયમિત વ્યાયામ: શારીરિક રીતે સક્રિય રહેવાથી હોર્મોન્સ સંતુલિત રહે છે અને કેન્સર જેવી બીમારીઓનું જોખમ ઘટે છે.
- પારિવારિક ઇતિહાસ (Family History): જો તમારા પરિવારમાં કોઈને અગાઉ કેન્સર થયું હોય, તો નિયમિત અંતરે હેલ્થ ચેકઅપ કરાવતા રહો.
- બેદરકારી ટાળો: પીરિયડ્સ મિસ થવાને ક્યારેય હળવાશથી ન લો. ઘરગથ્થુ ઉપચાર કરવાને બદલે નિષ્ણાત ગાયનેકોલોજિસ્ટની સલાહ લો.

