શું રાજ્યસભા ચૂંટણી પહેલા જ કોંગ્રેસ મેદાન બહાર? મીનાક્ષી નટરાજનનું પત્તું કપાયું!
મધ્યપ્રદેશના રાજકારણમાં હાલમાં એક મોટો ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓ પહેલા કોંગ્રેસના ઉમેદવાર મીનાક્ષી નટરાજનનું નામાંકન પત્ર રદ થતા એક મોટો રાજકીય વિવાદ છેડાયો છે. આ ઘટનાને પગલે કોંગ્રેસે ભાજપ પર લોકશાહીની હત્યા કરવાનો અને સંસ્થાઓનો દુરુપયોગ કરવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે.
શા માટે રદ થયું નામાંકન?
મધ્યપ્રદેશ વિધાનસભાના મુખ્ય સચિવ અને રિટર્નિંગ ઓફિસર અરવિંદ શર્માએ મંગળવારે મીનાક્ષી નટરાજનનું નામાંકન રદ કર્યું હતું. ભાજપના ઉમેદવાર મહેશ કેવટ અને અન્ય નેતાઓએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કે નટરાજને તેમના એફિડેવિટ (ફોર્મ ૨૬) માં હૈદરાબાદની અદાલતમાં પેન્ડિંગ એક કાયદાકીય કેસની વિગતો છુપાવી છે. રિટર્નિંગ ઓફિસરના આદેશ મુજબ, નટરાજનને ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં હૈદરાબાદ કોર્ટ દ્વારા નોટિસ મળી હતી, જેની તેમને જાણકારી હતી, તેમ છતાં તેમણે નામાંકન પત્રોમાં તેનો ઉલ્લેખ કર્યો નહોતો. આથી, એફિડેવિટ અધૂરું હોવાના આધારે તેમનું નામાંકન અમાન્ય ઠેરવવામાં આવ્યું હતું.
કોંગ્રેસનો ઉગ્ર આક્રોશ: ‘લોકશાહીની ધોળે દિવસે લૂંટ’
આ નિર્ણય આવતાની સાથે જ કોંગ્રેસ છાવણીમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો. કોંગ્રેસના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલે આ ઘટનાને “લોકશાહીની ધોળે દિવસે લૂંટ” ગણાવી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપે આ બધું એક ષડયંત્ર હેઠળ કર્યું છે કારણ કે તેમને ખબર હતી કે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોને તોડવાના તેમના પ્રયાસો નિષ્ફળ જઈ રહ્યા છે. કોંગ્રેસના નેતાઓએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે નટરાજન વિરુદ્ધ કોઈ એફઆઈઆર (FIR) કે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલો નથી, માત્ર વળતરની કાર્યવાહી માટેની એક નોટિસ હતી, જેનો ખુલાસો કરવાની જરૂર હોતી નથી.
દિલ્હી અને ભોપાલમાં વિરોધ પ્રદર્શનો
આ ઘટનાના વિરોધમાં દિલ્હીમાં ભારતીય ચૂંટણી પંચની ઓફિસ બહાર કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ જયરામ રમેશ અને કે.સી. વેણુગોપાલે ધરણા કર્યા હતા. જયરામ રમેશે આક્રોશ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે તેઓ ૩૫ વર્ષથી સાંસદ છે અને પૂર્વ કેબિનેટ મંત્રી રહી ચૂક્યા છે, તેમ છતાં તેમને ચૂંટણી પંચની અંદર જવાની કે વેઇટિંગ રૂમમાં બેસવાની પણ મનાઈ કરવામાં આવી હતી. તેમણે આ સ્થિતિને અભૂતપૂર્વ ગણાવી હતી.
બીજી તરફ, ભોપાલમાં પણ મધ્યપ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ જીતુ પટવારી અને દિગ્વિજય સિંહના નેતૃત્વમાં મોડી રાત સુધી વિરોધ પ્રદર્શન ચાલ્યું હતું. કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ “લોકશાહી બચાવો” અને “બંધારણ બચાવો” ના નારા લગાવ્યા હતા. નેતાઓએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સત્તાધારી પક્ષ ભાજપ શક્તિ અને સંસ્થાઓનો દુરુપયોગ કરીને રાજ્યસભાની બેઠક આંચકી લેવા માંગે છે.
ભાજપનો પક્ષ અને રાજકીય સમીકરણો
ભાજપે રિટર્નિંગ ઓફિસરના નિર્ણયનો બચાવ કર્યો છે. મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે જણાવ્યું હતું કે કોંગ્રેસના નેતાઓએ જાણીજોઈને હૈદરાબાદના કેસની વિગતો છુપાવી હતી અને જ્યારે પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા ત્યારે તેમણે તે સ્વીકાર્યા પણ હતા. ભાજપના નેતા કૈલાશ વિજયવર્ગીયએ તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે આ માહિતી તેમને કોંગ્રેસના જ અંદરના લોકો દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
મીનાક્ષી નટરાજનનું નામાંકન રદ થવાથી હવે મધ્યપ્રદેશની ત્રણેય રાજ્યસભા બેઠકો પર ભાજપના ઉમેદવારો – તરુણ ચુગ, રજનીશ અગ્રવાલ અને મહેશ કેવટ – બિનહરીફ ચૂંટાઈ આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. કોંગ્રેસ પાસે હવે નવો ઉમેદવાર મૂકવાનો સમય રહ્યો નથી, જેના કારણે પાર્ટી આ સ્પર્ધામાંથી બહાર થઈ ગઈ છે.
કાયદાકીય પાસાઓ અને સ્ક્રુટિનીની પ્રક્રિયા
ચૂંટણી કાયદા મુજબ, નામાંકન પત્રોની ચકાસણી (Scrutiny) એ એક અર્ધ-ન્યાયિક પ્રક્રિયા છે. રિટર્નિંગ ઓફિસર પાસે નામાંકન પત્ર સ્વીકારવા કે નકારવાની સત્તા હોય છે. જો ઉમેદવાર કોઈ મહત્વની માહિતી છુપાવે અથવા એફિડેવિટના કોલમ ખાલી રાખે, તો તે નામાંકન રદ કરવાનું કારણ બની શકે છે. જોકે, કોર્ટના ચુકાદાઓ મુજબ, નાની તકનીકી ભૂલો માટે નામાંકન રદ કરી શકાતું નથી. કોંગ્રેસે આ મામલે હવે ન્યાયતંત્રના દરવાજા ખખડાવવાની અને કાયદાકીય લડત આપવાની તૈયારી બતાવી છે.
