હળદર, સુરણ અને આદુની ઝેરમુક્ત ખેતીથી ખેડૂતને મળ્યો મોટા નફાનો માર્ગ
મહેસાણા જિલ્લાના દેણપ ગામના ખેડૂત રમેશભાઈ સુથાર ઘણા વર્ષોથી પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળી ગયા છે અને હવે તે જ તેમના માટે સ્થિર આવકનું મુખ્ય સાધન બની ગયું છે. દર વર્ષે તેઓ હળદરનું વાવેતર કરી તેને પ્રોસેસ કરીને પાવડર સ્વરૂપે રિટેલ બજારમાં મૂકે છે. ઝેરમુક્ત પદ્ધતિથી ઉત્પન્ન થતી હળદરને ગ્રાહકો ખાસ પસંદ કરે છે, જેના કારણે તેમના ઉત્પાદનની માંગ સતત વધી રહી છે. પ્રાકૃતિક ખેતી ખર્ચ ઘટાડે છે અને સાથે આવક વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે.
હળદર ઉપરાંત સુરણ, આદુ અને આંબા હળદરની પણ મૂલ્યવર્ધન ખેતી
રમેશભાઈ થોડા ગુંઠા જમીનમાં સુરણ, આંબા હળદર અને આદુ જેવા બાગાયતી પાકોનું પણ વાવેતર કરે છે. આ તમામ પાકોને તેઓ રિટેલ બજારમાં સીધું વેચે છે, જેથી મધ્યવર્તીઓની જરૂરિયાત ઘટે છે અને નફામાં વધારો થાય છે. સ્થાનિક ગ્રાહકોને શુદ્ધ પ્રાકૃતિક પેદાશો મળવાથી તેઓ પરંપરાગત અને સ્વસ્થ કૃષિને વધુ પ્રોત્સાહન આપે છે. આ રીતે રમેશભાઈ દર વર્ષે સારી આવક મેળવી પોતાનું ખેતી મોડલ સફળ બનાવી રહ્યા છે.
ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રીથી પ્રાકૃતિક ખેતી સુધીની સફળ સફર
રમેશભાઈ સુથાર મૂળ કોમર્સમાં ગ્રેજ્યુએટ છે અને ખેતી શરૂ કરતા પહેલાં તેઓ ડાયમંડ ઉદ્યોગમાં નોકરી કરતા હતા. ખેતી પ્રત્યે આકર્ષણ વધતાં તેમણે આનંદ યુનિવર્સિટીમાંથી તાલીમ મેળવી અને પ્રાકૃતિક પદ્ધતિઓ અપનાવવાની શરૂઆત કરી. હાલમાં તેઓ બટાકા, હળદર, સુરણ, આદુ અને અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે. ખાસ કરીને હળદરનું મૂલ્યવર્ધન તેમને વધુ નફો કમાવી આપે છે. છેલ્લા 13 વર્ષમાં તેમનું ફાર્મ સ્થાનિક સ્તરે પ્રાકૃતિક ખેતી માટે જાણીતું બન્યું છે.
દર વર્ષે 150–200 કિલો હળદર પાવડરનું વેચાણ
રમેશભાઈ મે મહિનામાં એક વીઘામાં સેલમ જાતની હળદર વાવે છે અને પાક તૈયાર થયા બાદ તેનું પ્રોસેસિંગ શરૂ કરે છે. હળદર પાવડર બનાવવા માટે તેઓ કોલ્ડ પ્રોસેસ તથા ઉકાળીને સૂકવવાની બે અલગ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે. દર વર્ષે તેઓ 150 થી 200 કિલો હળદર પાવડર વેચે છે. સાથે જ પપૈયા, કેળા, શેરડી, મરચાં, વરિયાળી અને અન્ય સિઝનલ શાકભાજીની ખેતી પણ કરી વધારાની આવક મેળવે છે.
ઓછા ખર્ચે વધુ નફો, પ્રાકૃતિક ખેતીનું જીવંત મોડલ
રમેશભાઈ જણાવે છે કે તેમની પાસે કુલ પાંચ વીઘા જમીન છે અને તેમાં તેઓ સંપૂર્ણ બાગાયત પર આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી કરે છે. લીલી હળદરનું વેચાણ તેઓ 100 રૂપિયા પ્રતિ કિલો કરે છે, જ્યારે પાવડર સ્વરૂપે તે જ હળદર 350 થી 400 રૂપિયામાં વેચાય છે. પ્રોસેસિંગ અને રિટેલ વેચાણને કારણે તેમને દરેક એકરથી બે લાખથી વધુની વાર્ષિક આવક થાય છે. કેમિકલ ખેતીની તુલનામાં ખૂબ ઓછો ખર્ચ આવવાથી પ્રાકૃતિક ખેતી તેમને વધુ લાભકારી સાબિત થઈ રહી છે.
