પ્રભારી સચિવ આર્દ્રા અગ્રવાલની મુલાકાત, રેઇન વોટર હાર્વેસ્ટિંગથી ભૂગર્ભ જળ સ્તર વધારવાનો પ્રયાસ
નવસારી જિલ્લાના પ્રભારી સચિવ આર્દ્રા અગ્રવાલે ગણદેવી તાલુકાના એંધલ ગામની મુલાકાત લઈને જળ સંચયના અભિગમ હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવેલા પર્કોલેશન પીટ (રેઇન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ) પ્રકલ્પનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. આ ફિલ્ડ વિઝિટ દરમિયાન જિલ્લા કલેક્ટર ક્ષિપ્રા આગ્રે અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારી પુષ્પ લતાએ સચિવશ્રીને આ પ્રોજેક્ટની ઉપયોગીતા અને તેની કામગીરી વિશે વિગતવાર માહિતી આપી હતી. ખાસ કરીને ચોમાસામાં જે વિસ્તારમાં પાણી ભરાઈ રહેવાની સમસ્યા હતી, ત્યાં આ આધુનિક સ્ટ્રક્ચર બનાવીને વરસાદી પાણીને જમીનમાં ઉતારવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
પર્કોલેશન પીટની અદ્યતન રચના અને ગાળણ પ્રક્રિયા
પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાઈ યોજના હેઠળ નિર્મિત આ પર્કોલેશન પીટ ૭.૫૦ મીટર લંબાઈ અને પહોળાઈ ધરાવે છે. સેન્ટ્રલ ગ્રાઉન્ડ વોટર બોર્ડની માર્ગદર્શિકા મુજબ અહીં ૧૭ મીટર ઊંડાઈના ૮ બોરવેલ બનાવવામાં આવ્યા છે. પાણીને શુદ્ધ કરીને જમીનમાં ઉતારવા માટે ૨.૮૦ મીટર ઊંડો ખાડો કરી તેમાં ઈંટોના ટુકડા (બ્રિક બેટ્સ), રેતીના થર અને વાયરમેશ જાળીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ કુદરતી ફિલ્ટર સિસ્ટમને કારણે કચરો ઉપર જ રહી જાય છે અને માત્ર શુદ્ધ પાણી જ ભૂગર્ભમાં ઉતરે છે, જે વોટર લોગિંગની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવે છે.
ભૂગર્ભ જળસ્તર વધારવા અને જમીનની ખારાશ ઘટાડવામાં મદદરૂપ
આ પ્રકલ્પ માત્ર પાણીના નિકાલ માટે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણીય ફાયદાઓ માટે પણ અત્યંત મહત્વનો છે. પર્કોલેશન પીટ દ્વારા જમીનમાં ઉતરતું વરસાદી પાણી ભવિષ્યમાં ભૂગર્ભ જળના સ્તરમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. આ પ્રક્રિયાથી જમીનમાં રહેલી ખારાશમાં પણ ઘટાડો થશે, જે સ્થાનિક ખેડૂતો માટે ખેતીકામમાં આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. પાળના રક્ષણ માટે અહીં ગેબિયન વોલ પણ બનાવવામાં આવી છે, જે ચોમાસા દરમિયાન માટીના ધોવાણને અટકાવીને આ સ્ટ્રક્ચરની મજબૂતી જાળવી રાખે છે.
એંધલ ગામનો આ પ્રકલ્પ અન્ય વિસ્તારો માટે પ્રેરણાદાયી મોડેલ
મુલાકાત દરમિયાન નાયબ કલેક્ટર કેયુર ઇટાલીયા અને તાલુકા વિકાસ અધિકારી ચેતન દેસાઈ સહિતના અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. વહીવટી તંત્ર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આ કામગીરી જળ સંચય અને જમીન સંરક્ષણ માટે એક ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. એંધલ ગામે લોકાર્પિત થયેલું આ મોડેલ આગામી સમયમાં જિલ્લાના અન્ય ગામો માટે પણ માર્ગદર્શક બનશે. પ્રભારી સચિવશ્રીએ આ કામગીરીની પ્રશંસા કરતા જણાવ્યું હતું કે, આવા નાના અને અસરકારક પ્રયાસોથી જ ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને ખેતીને લાંબા ગાળે મોટો ફાયદો મળી શકે છે.
