ગ્રાહકોને મળશે વિવિધ વિકલ્પો, ૧૦૦% શુદ્ધ પેટ્રોલ મોંઘું પડશે જ્યારે ઇથેનોલ આધારિત બળતણ હશે સસ્તું
ભારતમાં પરંપરાગત ઇંધણની આયાત ઘટાડવા અને ગ્રીન એનર્જી તરફ આગળ વધવાના પ્રયાસો વચ્ચે ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (ઇંધણમાં મિશ્રણ) નો વિષય હાલમાં ભારે ચર્ચામાં છે. સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલા વિવિધ વિવાદો અને એન્જિન પર થતી અસરોની આશંકાઓ વચ્ચે કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીનું સત્તાવાર નિવેદન આ ક્ષેત્રે એક નવી દિશા દર્શાવે છે.
ભારત સરકારની ઇંધણ નીતિ અને ગ્રીન એનર્જી મિશનને લઈને ચાલી રહેલી વ્યાપક ચર્ચાઓ વચ્ચે કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તાજેતરમાં આપેલા એક ખાસ મીડિયા ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ (E20 અને E25) અંગેના વિવાદો પર વિગતવાર વાત કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કોઈ ચોક્કસ ઇંધણ પ્રકાર પર પક્ષપાત કરવાનો નથી, પરંતુ ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાત પરની પર નિર્ભરતા ઘટાડવી, પ્રદૂષણ પર નિયંત્રણ મેળવવું અને દેશના અર્થતંત્રના પાયા સમાન ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવાનો છે. આ દરમિયાન તેમણે ભવિષ્યમાં ઇંધણના ભાવો કેવા હોઈ શકે છે તેનું એક ચિંતાજનક છતાં વાસ્તવિક ચિત્ર રજૂ કર્યું હતું.
નીતિન ગડકરીએ જણાવ્યું હતું કે જો ભવિષ્યમાં બજારમાં ગ્રાહકોને ઇંધણ પસંદ કરવાની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવે અને શુદ્ધ પેટ્રોલ અલગથી વેચવામાં આવે, તો ૧૦૦% શુદ્ધ પેટ્રોલની કિંમત પ્રતિ લિટર આશરે ૧૬૮ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આની સામે ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણ ગ્રાહકોને ખૂબ જ સસ્તા દરે ઉપલબ્ધ થશે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે સરકાર હાલમાં દેશની ખાંડ મિલો અને અન્ય સ્ત્રોતો પાસેથી આશરે ૫૪ રૂપિયાથી લઈને ૬૬ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના દરે ઇથેનોલની ખરીદી કરી રહી છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી મંગાવવામાં આવતા કાચા તેલ કરતાં ઘણું સસ્તું છે.
ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગની ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ક્ષમતા
મોટાભાગના ગ્રાહકોના મનમાં પ્રશ્ન છે કે શું ભારતીય વાહનો આ નવા ઇંધણ માટે સક્ષમ છે? આ અંગે કેન્દ્રીય મંત્રીએ હકારાત્મક દાવો કર્યો છે કે દેશની અગ્રણી ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓએ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ એન્જિન ટેક્નોલોજી પર સફળતાપૂર્વક કામ પૂરું કરી લીધું છે. આ વિશિષ્ટ પ્રકારના એન્જિન ધરાવતા વાહનો ગ્રાહકની ઈચ્છા મુજબ ૧૦૦% શુદ્ધ પેટ્રોલ પર, ૧૦૦% શુદ્ધ ઇથેનોલ પર અથવા તો બંનેના ગમે તેટલા મિશ્રણ પર પણ સરળતાથી ચાલી શકે છે.
ફોર-વ્હીલર સેક્ટરમાં ટોયોટા, મારુતિ સુઝુકી, ટાટા મોટર્સ, મહિન્દ્રા અને હ્યુન્ડાઇ જેવી દિગ્ગજ બ્રાન્ડ્સે આ ટેક્નોલોજી અપનાવી લીધી છે. તે જ રીતે ટુ-વ્હીલર માર્કેટમાં પણ બજાજ, ટીવીએસ, હીરો મોટોકોર્પ અને હોન્ડા જેવી કંપનીઓએ પોતાના ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ મોડલ્સ તૈયાર કરી લીધા છે. આ દર્શાવે છે કે ટેક્નોલોજીની દ્રષ્ટિએ ભારતનું ઓટોમોટિવ માર્કેટ ઇંધણ પરિવર્તન માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ થઈ ચૂક્યું છે.
એન્જિનને નુકસાન થવાના સોશિયલ મીડિયાના દાવાઓનું સત્ય
છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ પ્લેટફોર્મ્સ પર એવી અફવાઓ ઉડી રહી છે કે ૨૦% ઇથેનોલ મિશ્રિત એટલે કે E20 પેટ્રોલના સતત વપરાશથી વાહનોના એન્જિનને નુકસાન થઈ રહ્યું છે અને તેની લાઈફ ઘટી રહી છે. આ આશંકાઓ અને ફરિયાદો પર નીતિન ગડકરીએ મજબૂત રીતે પક્ષ રાખતા કહ્યું કે સરકાર કે વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓ પાસે હાલમાં એવો કોઈ નક્કર અથવા વૈજ્ઞાનિક ડેટા નથી કે જે સાબિત કરી શકે કે E20 પેટ્રોલે સામાન્ય એન્જિનને કોઈ નુકસાન પહોંચાડ્યું હોય.
તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતીય રસ્તાઓ પર E20 ઇંધણ સત્તાવાર રીતે લાગુ કરવામાં આવ્યું તે પહેલાં, દેશની પ્રયોગશાળાઓમાં અને એન્જિનિયરો દ્વારા વર્ષો સુધી તેનું કડક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઇંધણ વ્યવસ્થા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના ઉચ્ચ માપદંડો અને ધોરણોના આધારે જ મંજૂર કરવામાં આવી છે, તેથી ગ્રાહકોએ અફવાઓથી ડરવાની જરૂર નથી.
ભારતીય ખેડૂતો માટે અર્થતંત્રનું નવું મોડેલ
આ સમગ્ર ઇથેનોલ નીતિનો સૌથી મોટો સકારાત્મક પ્રભાવ ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર પર પડ્યો છે. નીતિન ગડકરીએ સ્પષ્ટ આંકડા આપતા કહ્યું કે આ નીતિના કારણે ખેડૂતો હવે માત્ર ‘અન્નદાતા’ નથી રહ્યા પરંતુ દેશ માટે ઇંધણ પેદા કરનારા ‘ઊર્જાદાતા’ બન્યા છે. ઇથેનોલ બનાવવા માટે મકાઈ અને શેરડીનો પુષ્કળ ઉપયોગ થવાને કારણે બજારમાં મકાઈના ભાવો જે અગાઉ પ્રતિ ક્વિન્ટલ માત્ર ૧,૨૦૦ રૂપિયા હતા, તે વધીને હવે ૨,૬૦0 રૂપિયાથી ૨,૮૦0 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચી ગયા છે.
આ ભાવવધારાનો સીધો આર્થિક ફાયદો ખાસ કરીને બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના મકાઈ તેમજ શેરડી પકવતા ખેડૂતોને થયો છે, જેમના બેંક ખાતામાં આશરે ૪૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની અતિરિક્ત આવક પહોંચી છે. આ ઉપરાંત લાંબા સમયથી લટકતા રહેતા ખાંડ મિલોના બાકી લેણાંની સમસ્યાનો પણ મોટાભાગે અંત આવ્યો છે. ગડકરીના મતે, આ મિશન ભવિષ્યમાં ભારતને ઉર્જા ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભર બનાવવાની સાથે ગ્રામીણ અર્થતંત્રનો ચહેરો બદલી નાખશે.
