ટેક્સ પ્રક્રિયા થઈ આસાન: 1 ઓક્ટોબરથી લાગુ થયા NRI પ્રોપર્ટી સોદાના નવા નિયમો!
જો તમે કોઈ એનઆરઆઈ (વિદેશમાં રહેતા ભારતીય) પાસેથી ઘર, જમીન કે અન્ય કોઈ પ્રોપર્ટી ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારા માટે આ અત્યંત મહત્વના સમાચાર છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સેસ (CBDT) દ્વારા આવા પ્રોપર્ટી સોદાઓમાં ટીડીએસ (TDS) સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમો ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવી ગયા છે. આ ફેરફારો પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રોપર્ટી ખરીદનારાઓ માટે ટેક્સ જમા કરાવવાની અને તેની જાણકારી આપવાની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવાનો છે.
પાલન પ્રક્રિયા થશે વધુ સરળ
આ નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ સામાન્ય નાગરિકો (રેસિડેન્ટ ઇન્ડિવિજ્યુઅલ) અને એચયુએફ (HUF) માટે પાલન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. અત્યાર સુધી નિયમો થોડા જટિલ હતા, પરંતુ હવે જો કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ કે એચયુએફ કોઈ એનઆરઆઈ પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદે છે, તો તેને ટીડીએસ ભરવા માટે અલગથી ‘ટાન’ (TAN) લેવાની કોઈ જરૂર રહેશે નહીં. તેના બદલે માત્ર પાન કાર્ડ (PAN) ના આધારે ચલાન-સાથે-સ્ટેટમેન્ટ દ્વારા ટીડીએસની માહિતી આપી શકાશે. જોકે, આ રાહત મળવા છતાં ટેક્સ કાપવાની અને જમા કરાવવાની ખરીદદારની જવાબદારી યથાવત રહેશે.
૧ ઓક્ટોબરથી શું બદલાશે? મુખ્ય બાબતો
નવા નિયમો લાગુ થવાથી ખરીદદારોને નીચે મુજબના મુખ્ય ફાયદાઓ અને ફેરફારો જોવા મળશે:
ટાન (TAN) ની જરૂરિયાત સમાપ્ત: હવે રેસિડેન્ટ વ્યક્તિ અને એચયુએફને અલગથી TAN નંબર મેળવવાની કોઈ જરૂર નહીં પડે.
પાન (PAN) આધારિત વ્યવસ્થા: ટીડીએસ જમા કરાવવા અને તેની વિગતો આપવા માટે પાન આધારિત ચલાન-સાથે-સ્ટેટમેન્ટનો ઉપયોગ કરી શકાશે.
ફોર્મ ૧૪૧ માં નવી અનુસૂચિ (Schedule E): ફોર્મ ૧૪૧ માં પ્રોપર્ટી સાથે જોડાયેલી એક નવી શિડ્યુલ E જોડવામાં આવી છે.
વિગતવાર માહિતી આપવી ફરજિયાત: આ નવી અનુસૂચિમાં પ્રોપર્ટીની વિગતો, ખરીદીની કિંમત અને એનઆરઆઈ વિક્રેતા (Seller) ને લગતી તમામ માહિતી આપવાની રહેશે.
ફોર્મ ૧૪૧ માં કઈ-કઈ માહિતી આપવી પડશે?
નવા નિયમો હેઠળ ખરીદદારે પ્રોપર્ટી અને ખરીદ-વેચાણ સંબંધિત ઘણી મહત્વપૂર્ણ બાબતો દર્શાવવાની રહેશે. આમાં એનઆરઆઈ વિક્રેતાનો પાન નંબર, વિદેશનું સરનામું, કરાર (Agreement) અને રજીસ્ટ્રેશન સાથે જોડાયેલી જાણકારી સામેલ છે.
પ્રોપર્ટીનું પૂરેપૂરું સરનામું.
જમીન, પ્લોટ કે બિલ્ડિંગ જેવી મિલકતનો પ્રકાર.
ખરીદનાર અને વેચાણકર્તાની વિગતો, તેમનો પાન નંબર અને સંપર્ક સાધવાની માહિતી.
પ્રોપર્ટીની કુલ વેચાણ કિંમત (Selling Price) અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વેલ્યુ.
પેમેન્ટ એકમુશટ (Lump sum) કરવામાં આવ્યું છે કે પછી હપ્તાઓમાં.
કાપવામાં આવેલી ટીડીએસની રકમ, ટીડીએસનો દર અને ટેક્સ કાપ્યાની તારીખ.
હપ્તામાં પેમેન્ટ કરવા પર પણ રાખવી પડશે સંપૂર્ણ વિગત
જો તમે પ્રોપર્ટીની કિંમત એકસાથે ચૂકવવાને બદલે અલગ-અલગ હપ્તાઓમાં (Installments) ચૂકવી રહ્યા છો, તો તમારે પેમેન્ટનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ રિપોર્ટિંગમાં સામેલ કરવો પડશે. જેમ કે, અગાઉના હપ્તામાં કેટલી રકમ ચૂકવાઈ હતી, વર્તમાન હપ્તામાં કેટલું પેમેન્ટ થયું છે, આ હપ્તો પહેલો છે, વચ્ચેનો છે કે છેલ્લો છે, પેમેન્ટની તારીખ કઈ છે અને કઈ રકમ પર કેટલો ટીડીએસ કાપવામાં આવ્યો છે તેની સંપૂર્ણ વિગતો રાખવી જરૂરી બનશે.
ટીડીએસ કાપવાની જવાબદારી સમાપ્ત થઈ નથી!
અહીં ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત એ છે કે નિયમો સરળ થયા છે તેનો અર્થ એ નથી કે એનઆરઆઈ પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતી વખતે ટીડીએસ કાપવાની જવાબદારી ખતમ થઈ ગઈ છે. પ્રક્રિયા સરળ જરૂર બની છે, પરંતુ ખરીદદારે પોતાની જવાબદારી પૂર્વક નિભાવવી પડશે. તેથી, એનઆરઆઈ પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતા પહેલા તેના પાન કાર્ડ, વિદેશનું સરનામું, મોબાઈલ નંબર, ઈમેલ આઈડી અને જરૂર પડે તો ટીઆરસી (TRC) કે ટીઆઈએન (TIN) જેવી જરૂરી માહિતી અગાઉથી જ તૈયાર રાખવી ખૂબ જ અનિવાર્ય છે.
