ઓમાનના કિનારે ટેન્કર પર હુમલાને લઈને ભારતનો કડક વિરોધ, અમેરિકી ચાર્જ ડી’અફેર્સને સમન્સ પાઠવાયા
ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક એક વાણિજ્યિક ટેન્કર પર થયેલા હુમલાને લઈને ભારતે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને આ ઘટનાના સંદર્ભમાં અમેરિકાના કાર્યકારી રાજદ્વારી પ્રતિનિધિ (ચાર્જ ડી’અફેર્સ) જેસન મીક્સને નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનામાં જહાજ પર સવાર ભારતીય નાવિકો પ્રભાવિત થયા હોવાથી ભારત સરકારે કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને સમગ્ર મામલાની વિગતવાર તપાસની માંગ કરી છે.
માહિતી અનુસાર, હુમલાનો ભોગ બનેલું વાણિજ્યિક જહાજ ‘સેટેબેલો’ ઓમાનના દરિયાઈ વિસ્તારમાં પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે તેના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. જહાજમાં કુલ 24 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો ફરજ બજાવી રહ્યા હતા. હુમલા બાદ તરત જ બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં અત્યાર સુધી 21 ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. જોકે, હજુ પણ ત્રણ ભારતીય નાવિકો ગુમ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે, જેને કારણે તેમના પરિવારજનો તેમજ ભારતીય સત્તાવાળાઓમાં ચિંતા વ્યાપી છે.
વિદેશ મંત્રાલયે આ ઘટનાને અત્યંત ગંભીર ગણાવી છે અને જણાવ્યું છે કે દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને વૈશ્વિક સ્થિરતા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. કોઈપણ પ્રકારનો હુમલો કે હિંસક કાર્યવાહી માત્ર સંબંધિત જહાજ અને તેના કર્મચારીઓ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વ્યવસ્થાની સુરક્ષા માટે જોખમરૂપ બની શકે છે.
અમેરિકાના ભારત સ્થિત રાજદૂત સર્જિયો ગોર તે સમયે દિલ્હીમાં હાજર ન હોવાથી તેમના સ્થાને કાર્યકારી પ્રતિનિધિ જેસન મીક્સને વિદેશ મંત્રાલય ખાતે બોલાવવામાં આવ્યા હતા. બેઠક દરમિયાન ભારતીય પક્ષે ઘટનાને લઈને પોતાની ચિંતાઓ સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરી હતી અને ગુમ થયેલા ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા તથા શોધ કામગીરી અંગે માહિતી મેળવી હતી. જોકે, આ મુલાકાત દરમિયાન કોઈ ઔપચારિક રાજદ્વારી ડિમાર્ચ જારી કરવામાં આવ્યું ન હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે.
ભારતે અગાઉ એક સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને હુમલાની નિંદા કરી હતી, પરંતુ તેમાં હુમલા પાછળ કોણ જવાબદાર હતું તે અંગે કોઈ સીધો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. સરકાર દ્વારા સંયમિત ભાષાનો ઉપયોગ કરીને મુખ્યત્વે માનવજીવનની સુરક્ષા અને બચાવ કામગીરીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી.
આ મામલાથી પરિચિત કેટલાક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, સેટેબેલો ટેન્કર પર થયેલી કાર્યવાહી પાછળ અમેરિકન દળોની સંડોવણી હોવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે જહાજ ઈરાન સંબંધિત કેટલાક દરિયાઈ પ્રતિબંધો અને બંદરોની નાકાબંધીને ટાળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. જોકે, આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર અને જાહેર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી. તેથી સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે વિવિધ સ્તરે તપાસ અને માહિતી એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે.
વિદેશ મંત્રાલયે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “ઓમાનના કિનારે આજે વહેલી સવારે વાણિજ્યિક જહાજ સેટેબેલો પર થયેલા હુમલાની ભારત સરકાર કડક શબ્દોમાં નિંદા કરે છે. જહાજ પર હાજર 24 ભારતીય ક્રૂ સભ્યોમાંથી 21 લોકોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ત્રણ ભારતીય નાગરિકો હજુ પણ ગુમ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.”
મંત્રાલયે વધુમાં જણાવ્યું કે ઓમાનમાં આવેલું ભારતીય દૂતાવાસ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે. ભારતીય અધિકારીઓ સ્થાનિક ઓમાની સત્તાવાળાઓ સાથે નજીકથી સંકલન કરીને શોધ અને બચાવ અભિયાનમાં સહયોગ આપી રહ્યા છે. ગુમ થયેલા નાવિકોને શોધવા માટે તમામ સંભવિત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે અને તેમના પરિવારજનોને નિયમિત માહિતી પણ આપવામાં આવી રહી છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મધ્ય પૂર્વ અને ઓમાનની આસપાસના દરિયાઈ વિસ્તારોમાં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની સુરક્ષા એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની ગયો છે. વેપાર, ઊર્જા પુરવઠો અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન માટે આ માર્ગો અત્યંત જરૂરી હોવાથી અહીં થતી કોઈપણ અસ્થિરતા વિશ્વ અર્થતંત્રને અસર કરી શકે છે.
ભારત માટે પણ આ મુદ્દો મહત્વનો છે કારણ કે હજારો ભારતીય નાવિકો વિશ્વભરના વેપારી જહાજોમાં સેવા આપે છે. આવી ઘટનાઓ તેમના જીવન અને સુરક્ષાને સીધી અસર કરતી હોય છે. તેથી ભારત સરકાર સતત આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
હાલ સમગ્ર ઘટનાને લઈને રાજદ્વારી સ્તરે ચર્ચાઓ ચાલુ છે અને ભારત ગુમ થયેલા ત્રણ નાવિકોની સલામત વાપસી માટે તમામ જરૂરી પગલાં લઈ રહ્યું છે. સાથે જ, દરિયાઈ સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ વધારવાની જરૂરિયાત પણ ફરી એકવાર ઉજાગર થઈ છે. આગામી દિવસોમાં તપાસના પરિણામો અને સંબંધિત દેશોના સત્તાવાર નિવેદનો બાદ સમગ્ર ઘટનાનું વધુ સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે આવી શકે છે.
