15 ફેબ્રુઆરી 2026થી પાસપોર્ટ નિયમોમાં મોટો ફેરફાર: હવે 5–7 દિવસમાં મળશે e-Passport, પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ થશે
જો તમે નવો પાસપોર્ટ બનાવવાની કે જૂના પાસપોર્ટના રિન્યુઅલની યોજના બનાવી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે. 15 ફેબ્રુઆરી 2026 થી ભારત સરકાર અને વિદેશ મંત્રાલય (MEA) પાસપોર્ટ સેવાઓમાં અનેક મોટા ફેરફારો લાગુ કરવા જઈ રહ્યા છે. આ ફેરફારોનો હેતુ પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ, ઝડપી, પારદર્શક અને સામાન્ય નાગરિકો માટે વધુ અનુકૂળ બનાવવાનો છે.
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ પોલીસ વેરિફિકેશનથી લઈને દસ્તાવેજોની તપાસ, રિન્યુઅલ અને બાળકોના પાસપોર્ટ સુધીની અનેક પ્રક્રિયાઓ સરળ બનાવવામાં આવી છે. ચાલો જાણીએ 15 ફેબ્રુઆરીથી શું-શું બદલાશે.
1. ડિજિટલ પોલીસ વેરિફિકેશન: હવે રાહ જોવી નહીં પડે
સૌથી મોટો ફેરફાર પોલીસ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં કરવામાં આવ્યો છે.
- રિયલ-ટાઈમ ડેટા મેચિંગ: હવે કાગળની ફાઈલોની આપ-લેની જરૂર રહેશે નહીં. અરજદારનો ડેટા સીધો પોલીસ ડેટાબેઝ સાથે ઓનલાઈન મેચ કરવામાં આવશે.
- mPassport Police App નો ઉપયોગ: પોલીસ અધિકારીઓ મોબાઈલ એપ દ્વારા સ્થળ પર જ તપાસ પૂર્ણ કરી શકશે.
- ઝડપી ડિલિવરી: પહેલાં જ્યાં પાસપોર્ટ આવવામાં 10–15 દિવસ લાગતા હતા, હવે તે સમય ઘટીને લગભગ 5–7 દિવસ થઈ શકે છે.
2. ‘ડોક્યુમેન્ટ-લેસ’ અરજી: કાગળની માથાકૂટ ઓછી
હવે પાસપોર્ટ અરજી પ્રક્રિયામાં ભારેખમ ફાઈલો લઈ જવાની જરૂર નહીં પડે.
- DigiLocker થી દસ્તાવેજ વેરિફિકેશન: આધાર, પાન (PAN) અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો ડિજિટલ રીતે ચકાસવામાં આવશે.
- માત્ર બે દસ્તાવેજો પૂરતા: જો તમારી પાસે આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ છે, તો તમે સરળતાથી અરજી કરી શકશો.
3. રિન્યુઅલ પ્રક્રિયા થઈ સરળ
જો તમારા જૂના પાસપોર્ટ અને વર્તમાન માહિતી (નામ, સરનામું, જન્મ તારીખ વગેરે) માં કોઈ મોટો ફેરફાર નથી, તો:
- ફરીથી પોલીસ વેરિફિકેશનની જરૂર રહેશે નહીં.
- રિન્યુઅલ પ્રક્રિયા પહેલા કરતા વધુ ઝડપી અને સરળ બનશે.
4. બાળકો અને સિંગલ પેરેન્ટ્સ માટે રાહત
નવી વ્યવસ્થામાં કૌટુંબિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને મહત્વના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે:
- હવે બાળકના પાસપોર્ટ માટે બંને માતા-પિતાની હાજરી દરેક સ્થિતિમાં અનિવાર્ય રહેશે નહીં.
- સિંગલ પેરેન્ટ અથવા કાનૂની વાલી પોતાના નામે જ બાળકનો પાસપોર્ટ બનાવી શકશે. આ ફેરફાર છૂટાછેડા લીધેલા અથવા એકલા રહેતા માતા-પિતા માટે મોટી રાહત છે.
5. e-Passport અને સ્માર્ટ ટેકનોલોજી
15 ફેબ્રુઆરી પછી નવા અરજદારોને ચિપ-આધારિત e-Passport જારી કરવામાં આવશે.
- પાસપોર્ટમાં સુરક્ષિત માઈક્રોચિપ હશે.
- QR કોડ આધારિત વેરિફિકેશન સિસ્ટમ.
- આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી દરમિયાન ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા ઝડપી અને સુરક્ષિત બનશે.
6. નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નવી સુવિધાઓ
સરકાર દેશભરમાં નવા પોસ્ટ ઓફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (POPSK) ખોલવા જઈ રહી છે. હવે જિલ્લા મથક કે મોટા શહેરો સુધી વારંવાર જવાની જરૂરિયાત ઘટશે.
અરજી કરતા પહેલા આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
- તમારા આધાર, પાન અને શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રોમાં નામ અને જન્મ તારીખ સમાન હોવા જોઈએ.
- સ્પેલિંગ અથવા જન્મ તારીખમાં નજીવો તફાવત પણ અરજી રિજેક્ટ કરાવી શકે છે.
નવી સિસ્ટમ લાગુ થયા પછી પાસપોર્ટ બનાવવો પહેલા કરતા ઘણો સરળ અને ડિજિટલ બની જશે. જો તમે વિદેશ પ્રવાસની યોજના બનાવી રહ્યા હોવ, તો આ નવા નિયમોની જાણકારી રાખવી તમારા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.
