પરિસીમન વિવાદ પર PM મોદીની મોટી જાહેરાત: ‘કોઈપણ રાજ્ય સાથે અન્યાય નહીં થાય, આ મારી ગેરંટી છે’
ભારતીય રાજકારણમાં અત્યારે ‘પરિસીમન’ એટલે કે મતવિસ્તારોના પુનઃનિર્ધારણનો મુદ્દો સૌથી વધુ ચર્ચામાં છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોમાં એવી આશંકા સેવાઈ રહી છે કે નવી વસ્તી ગણતરી બાદ જો બેઠકો વધશે, તો ઉત્તર ભારતના રાજ્યોનું વર્ચસ્વ વધી જશે અને દક્ષિણના રાજ્યોનો પ્રભાવ ઘટશે. આ ગંભીર વિવાદ વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લોકસભામાં દેશને સંબોધતા એક ખૂબ જ મહત્વનું આશ્વાસન આપ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે પરિસીમનની પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ રાજ્ય સાથે ભેદભાવ કરવામાં આવશે નહીં.
લોકસભામાં ત્રણ મહત્વના બિલ રજૂ: વિપક્ષનો હોબાળો
ગુરુવારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લોકસભામાં ત્રણ અત્યંત મહત્વના ખરડા રજૂ કરવામાં આવ્યા. જેમાં પ્રથમ ‘મહિલા અનામત સુધારા વિધેયક 2026’, બીજું ‘પરિસીમન વિધેયક 2026’ અને ત્રીજું ‘કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સુધારા વિધેયક 2026’ છે. આ બિલો રજૂ થતાની સાથે જ વિપક્ષી દળોએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો. વિપક્ષનો આરોપ છે કે સરકાર આગામી ચૂંટણીઓમાં રાજકીય ફાયદો મેળવવા માટે ઉતાવળે આ બિલો લાવી રહી છે. ખાસ કરીને પરિસીમન બિલને લઈને વિપક્ષી નેતાઓ માને છે કે આનાથી દેશના સંઘીય માળખા પર અસર પડી શકે છે.
PM મોદીની ‘ગેરંટી’ અને વિશ્વાસનો સૂર
વિપક્ષના હોબાળા અને રાજ્યોની આશંકાઓ વચ્ચે વડાપ્રધાને પોતે મોરચો સંભાળ્યો હતો. તેમણે ગૃહમાં અત્યંત જવાબદારીપૂર્વક નિવેદન આપતા કહ્યું કે, “હું આજે આ સદન દ્વારા દેશને ખાતરી આપવા માંગુ છું કે ભલે તે દક્ષિણ ભારત હોય, ઉત્તર હોય, પૂર્વ હોય કે પશ્ચિમ; નાના રાજ્યો હોય કે મોટા રાજ્યો – આ નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં કોઈની પણ સાથે અન્યાય કે પક્ષપાત થશે નહીં.”
વડાપ્રધાને વધુમાં ઉમેર્યું કે ભૂતકાળમાં જે રીતે પરિસીમન થયું છે, તે જ ગુણોત્તર (Ratio) જાળવી રાખવામાં આવશે. બેઠકોની સંખ્યામાં જે વધારો થશે તે પણ સંતુલિત રીતે થશે જેથી કોઈ ચોક્કસ પ્રદેશને નુકસાન ન થાય. પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “જો તમને ગેરંટી જોઈતી હોય તો હું ગેરંટી આપું છું, અને જો વચન જોઈતું હોય તો વચન આપું છું. જ્યારે દાનત સાફ હોય, ત્યારે શબ્દોની રમત રમવાની જરૂર નથી હોતી.”
શા માટે આ મુદ્દો આટલો સંવેદનશીલ છે?
પરિસીમનનો અર્થ છે વસ્તીના આધારે લોકસભા અને વિધાનસભાની બેઠકોની સીમાઓ ફરીથી નક્કી કરવી. ભારતની વસ્તીમાં છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર જેવા રાજ્યોમાં વસ્તી વધારો ઝડપી રહ્યો છે, જ્યારે તમિલનાડુ, કેરળ અને કર્ણાટક જેવા દક્ષિણના રાજ્યોએ વસ્તી નિયંત્રણના સરકારી કાર્યક્રમોનો અસરકારક અમલ કરીને વસ્તીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે.
દક્ષિણના રાજ્યોને ડર છે કે જો વસ્તીના આધારે બેઠકો વધારવામાં આવશે, તો વસ્તી નિયંત્રણ કરવા બદલ તેમને ‘સજા’ મળશે અને તેમની રાજકીય તાકાત સંસદમાં ઓછી થઈ જશે. વડાપ્રધાનનું આ નિવેદન સીધી રીતે આ જ આશંકાઓને દૂર કરવા માટે હતું.
વિપક્ષનો તર્ક અને સરકારની વ્યૂહરચના
વિપક્ષી દળોનું કહેવું છે કે સરકાર મહિલા અનામતની આડમાં પરિસીમનનો એવો ખેલ ખેલી રહી છે જેનાથી ચૂંટણીના સમીકરણો બદલાઈ જાય. વિપક્ષી નેતાઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે મહિલા અનામતને પરિસીમન સાથે જોડ્યા વગર તાત્કાલિક અમલી બનાવવું જોઈએ. બીજી તરફ, વડાપ્રધાને પોતાની ‘ગેરંટી’ દ્વારા એવો સંદેશ આપ્યો છે કે સરકાર કોઈ પણ પ્રદેશ કે ભાષાના લોકોના હિતોનું બલિદાન નહીં આપે.
ભવિષ્યની રાજનીતિ પર અસર
વડાપ્રધાન મોદીના આ નિવેદન બાદ હવે પરિસીમન વિધેયક પરની ચર્ચા વધુ રસપ્રદ બનશે. સરકારે એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયા પણ ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવામાં આવશે. પીએમની આ ‘ગેરંટી’ દક્ષિણ ભારતમાં ભાજપ પ્રત્યેના નકારાત્મક વલણને હળવું કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
