PoKમાં ચૂંટણીના નામે હિંસા અને અત્યાચાર, એમનેસ્ટી અને CPJ એ પાકિસ્તાનને ખખડાવ્યું

PoKમાં પત્રકારોનું અપહરણ અને હિંસા પર એમનેસ્ટીની કડક ચેતવણી, પાકિસ્તાન બેનકાબ

પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK)માંથી ફરી એકવાર અત્યંત ડરામણી અને ચિંતાજનક ખબરો સામે આવી રહી છે. આ વિસ્તારમાં ચાલી રહેલી કહેવાતી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ દરમિયાન જે પ્રકારે હિંસા, બર્બરતા અને માનવાધિકારોની ધજાગિયા ઉડાવવામાં આવી રહી છે, તેણે આખી દુનિયાનું ધ્યાન પોતાના તરફ ખેંચ્યું છે. ચૂંટણીના નામે થઈ રહેલા આ નાટકો વચ્ચે સામાન્ય જનતા પર સુરક્ષા દળોનો અત્યાચાર વધી રહ્યો છે અને પ્રેસની સ્વતંત્રતાનો ભોગ લેવાઈ રહ્યો છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ચૂકી છે કે એમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ અને કમિટી ટુ પ્રોટેક્ટ જર્નાલિસ્ટ્સ (CPJ) જેવી પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ પણ પાકિસ્તાન સરકાર અને તેની એજન્સીઓની કડક શબ્દોમાં ટીકા કરી છે.

આવો વિગતવાર જાણીએ કે PoK ની અંદર હાલમાં સ્થિતિ કેવી છે અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓએ પાકિસ્તાનની કઈ હરકતો પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

દેખાવકારો પર અત્યાચાર અને ‘ગેરકાયદેસર હિંસાનો લાંબો ઇતિહાસ’

PoK ના રાવલકોટ, મીરપુર અને મુઝફ્ફરાબાદ જેવા વિસ્તારોમાંથી સતત હિંસા અને વિરોધ પ્રદર્શનોના અહેવાલો આવી રહ્યા છે. જ્યારે સ્થાનિક લોકો પોતાના અધિકારો માટે રસ્તા પર ઉતર્યા, ત્યારે પાકિસ્તાની અધિકારીઓ અને સુરક્ષા દળોએ તેમના પર ભારે બળપ્રયોગ કર્યો, જેના કારણે સ્થિતિ વધુ બેકાબૂ બની ગઈ.

આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર સંસ્થા એમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ આ મામલે કડક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું છે કે PoK માંથી આવી રહેલા અહેવાલો અત્યંત પરેશાન કરનારા છે. એમનેસ્ટીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે દેખાવકારો સામે જે પ્રકારે સત્તાનો દુરુપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, તે શાંતિપૂર્ણ દેખાવકારો સામે ગેરકાયદેસર અને બર્બર હિંસાના પાકિસ્તાનના જૂના અને કાળા રેકોર્ડને જ દોહરાવે છે.

એમનેસ્ટીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પર પોતાની વાત મૂકતા પાકિસ્તાની અધિકારીઓ પાસે માંગ કરી છે કે સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવેલા બળપ્રયોગની ત્વરિત, સ્વતંત્ર અને સંપૂર્ણપણે પારદર્શક તપાસ થવી જોઈએ. સંસ્થાએ એ પણ આરોપ લગાવ્યો કે સરકારે સોચી-સમજી રણનીતિ હેઠળ સમગ્ર વિસ્તારમાં ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ સેવાઓને લાંબા સમયથી બંધ કરી દીધી છે, જેથી જમીની હકીકત દુનિયાની સામે ન આવી શકે. જ્યાં સુધી સંચાર સેવાઓ ઠપ રહેશે, ત્યાં સુધી ત્યાં થઈ રહેલા અત્યાચારોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ કરવી મુશ્કેલ બનશે. એમનેસ્ટીએ તાત્કાલિક ઇન્ટરનેટ ચાલુ કરવા અને મીડિયા તથા સ્વતંત્ર નિરીક્ષકોને તે વિસ્તારમાં જવાની મંજૂરી આપવાની માંગ કરી છે.

પત્રકારોનું અપહરણ અને પ્રેસની સ્વતંત્રતા પર હુમલો

માત્ર સામાન્ય જનતા જ નહીં, પરંતુ સાચું બતાવનારા પત્રકારોને પણ પાકિસ્તાની શાસકો અને તેમની એજન્સીઓ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. કમિટી ટુ પ્રોટેક્ટ જર્નાલિસ્ટ્સ (CPJ) એ PoK માં પ્રેસની સ્વતંત્રતાની કથળતી જતી સ્થિતિ પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. CPJ એ પોતાના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે કેવી રીતે ઇન્ટરનેટ બ્લોક કરવામાં આવ્યું છે, ટેલિકોમ્યુનિકેશન સેવાઓ ઠપ કરવામાં આવી છે, સ્વતંત્ર રિપોર્ટિંગ પર પ્રતિબંધો મૂકવામાં આવ્યા છે અને પત્રકારોને સતત કસ્ટડીમાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.

સંસ્થાએ ખાસ કરીને આઝાદ પત્રકાર રાજી તાહિર અને તેમના સહયોગી મુહમ્મદ સૈફના ગુમ થવાનો ગંભીર મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. મળેલી માહિતી મુજબ, 1 ઓગસ્ટે ઇસ્લામાબાદમાં તેમની ઓફિસમાંથી પોલીસના વસ્ત્રો પહેરેલા કેટલાક અજ્ઞાત લોકોએ તેમનું અપહરણ કર્યું હતું. ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી આ બંને પત્રકારોની કોઈ ભાળ નથી મળી અને તેમના પરિવાર તથા સહકર્મીઓ અત્યંત ડરેલા છે.

CPJ એ કડક શબ્દોમાં કહ્યું છે કે પાકિસ્તાની પ્રશાસને એ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે શું આ પત્રકારો તેમની ગેરકાયદેસર કસ્ટડીમાં છે? જો તેમને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા છે, તો દેશના કાયદાઓનું પાલન થવું જોઈએ અને જો કોઈ નક્કર કારણ વગર તેમને પકડવામાં આવ્યા છે, તો તેમને ત્વરિત અને સહીસલામત મુક્ત કરવા જોઈએ. જો કે, રાહતના સમાચાર એ રહ્યા કે અન્ય એક કાશ્મીરી પત્રકાર રાજા ઇકરામ, જેને પણ 1 ઓગસ્ટે જ ઇસ્લામાબાદથી કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા, તેમને બાદમાં મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા, પરંતુ બે અન્ય પત્રકારો હજુ પણ લાપતા છે.

સતત વધી રહ્યો છે મૃત્યુઆંક

આ તીખી વૈશ્વિક ટીકા એવા સમયે સામે આવી રહી છે જ્યારે PoK માં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન મૃત્યુ પામનારાઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. સ્થિતિ કેટલી ભયાવહ બની ચૂકી છે, તેનો અંદાજ PoK ની માનવાધિકાર પરિષદ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા આંકડાઓ પરથી લગાવી શકાય છે.

પરિષદના આંકડા મુજબ, વિરોધ પ્રદર્શનો અને હિંસક અથડામણો દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 80 લોકોના મોત થઈ ચૂક્યા છે. આ દર્દનાક આંકડાઓમાં નીચેના લોકો સામેલ છે:

• 27 જુલાઈ પહેલા 33 નાગરિકો માર્યા ગયા.

• 27 જુલાઈ પછી રાવલકોટ, મીરપુર અને મુઝફ્ફરાબાદમાં હિંસક અથડામણોમાં માર્યા ગયેલા 43 લોકો.

• પાકિસ્તાન અધિકૃત જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસના 4 જવાનો, જેમણે આ અરાજકતા દરમિયાન પોતાના પ્રાણ ગુમાવ્યા.

વૈશ્વિક દબાણ સામે શું ઝૂકશે પાકિસ્તાન?

આ તમામ ઘટનાઓથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ બહાર થઈ ચૂકી છે. નકલી ચૂંટણીઓ દ્વારા જનતાનો અવાજ દબાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે અને જે કોઈ પણ આ અત્યાચાર સામે અવાજ ઉઠાવે છે, તેને કાં તો નિર્દયતાથી કચડી નાખવામાં આવે છે કે પછી ગાયબ કરાવી દેવામાં આવે છે.

એમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ અને CPJ જેવી સંસ્થાઓની ચેતવણી બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાનની વધુ એક વખત ફજેતી થઈ રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું વૈશ્વિક દબાણને કારણે પાકિસ્તાન સરકાર માનવાધિકારોના આ ગંભીર ઉલ્લંઘનો પર કોઈ નક્કર પગલાં ભરે છે કે પછી પોતાની જૂની દમનકારી નીતિઓ પર જ ચાલતી રહે છે.