પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ, ૧૦૦૦ રૂપિયાથી શરૂ કરો રોકાણ, વ્યાજથી જ મળશે ૬ લાખ રૂપિયાથી વધુ
જો તમે શેરબજારની ઉથલપાથલ અને આર્થિક જોખમોથી દૂર રહીને પોતાના નાણાંનું સંપૂર્ણ સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાણ કરવા માંગો છો, તો ભારતીય ડાક વિભાગ (Post Office) ની નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) સ્કીમ તમારા માટે એક શ્રેષ્ઠ અને ઉત્તમ સાબિત થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંચાલિત આ નાની બચત યોજનામાં તમને એક ચોક્કસ સમયગાળા માટે એકસાથે રકમ જમા કરાવવાની અને પાકતી મુદતે ગેરંટીડ રકમ ઉપાડવાની સુવિધા મળે છે. એનએસસીમાં વ્યાજની ગણતરી ચક્રવૃદ્ધિ (Compounding) ધોરણે થતી હોવાથી જમા થયેલી મૂળ રકમ પર મળતું વ્યાજ સતત કમાણીમાં ઉમેરાતું રહે છે.
માત્ર ₹૧,૦૦૦ થી રોકાણની શરૂઆત અને કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નહીં
આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આમાં રોકાણ કરવા માટે કોઈ મોટા ભંડોળની જરૂર પડતી નથી. સામાન્યમાં સામાન્ય નાગરિક પણ માત્ર ₹૧,૦૦૦ ની નાની રકમથી પોતાની બચતની શરૂઆત કરી શકે છે. ત્યારબાદ ₹૧,૦૦૦ ના ગુણાંકમાં ગમે તેટલી રકમ જમા કરાવી શકાય છે.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે એનએસસી સ્કીમ હેઠળ રોકાણ માટે કોઈ મહત્તમ મર્યાદા (Upper Limit) નક્કી કરવામાં આવી નથી. આનો અર્થ એ થયો કે જો તમારી પાસે મોટી બચત હોય, તો તમે તમારી ભવિષ્યની નાણાકીય જરૂરિયાતો અને લક્ષ્યોને ધ્યાન માં રાખીને ગમે તેટલું રોકાણ કરી શકો છો. જોકે, નિષ્ણાતોની સલાહ છે કે માત્ર વધુ વ્યાજ મેળવવાની લાલચમાં પોતાની આખી બચત એક જ યોજનામાં રોકવાને બદલે પોતાના આર્થિક લક્ષ્યોને સમજીને નિર્ણય લેવો વધુ હિતાવહ છે.
વ્યાજનું ગણિત: ₹૧૫ લાખના રોકાણ પર ₹૬.૭૩ લાખનું વ્યાજ
પોસ્ટ ઓફિસની નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) યોજનાનો પરિપક્વતા સમયગાળો (Maturity Period) ૫ વર્ષનો હોય છે. હાલમાં આ સ્કીમ પર વાર્ષિક ૭.૭% ના દરે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ આપવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ એકસાથે ₹૧૧.૫૦ લાખનું રોકાણ કરે અને ૫ વર્ષ સુધી નાણાં ઉપાડ્યા વગર જાળવી રાખે, તો પાકતી મુદતે તેને આશરે ₹૧૬.૬૬ લાખ મળશે. આમાં મૂળ રકમ ઉપરાંત માત્ર વ્યાજ તરીકે જ ₹૫.૧૬ લાખની કમાણી થાય છે.
બીજા મોટા ઉદાહરણથી સમજીએ તો, જો કોઈ રોકાણકાર ૭.૭% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરે ₹૧૫ લાખનું એકસાથે રોકાણ કરે છે, તો ૫ વર્ષ પૂરા થવા પર કુલ પાકતી મુદતની રકમ આશરે ₹૨૧.૭૩ લાખ થઈ શકે છે. એટલે કે ₹૧૫ લાખના મૂળ રોકાણ સામે રોકાણકારને આશરે ₹૬.૭૩ લાખનું તોતિંગ વ્યાજ પ્રાપ્ત થશે. ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો આ લાભ ૫ વર્ષમાં તમારા ફંડને સુરક્ષિત રીતે ખૂબ મોટું બનાવી દે છે.
સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવા અને ઇમરજન્સી ફંડનું મહત્વ
એનએસસી યોજના ખાસ કરીને ૫ વર્ષના લાંબા ગાળાના આયોજન માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. સામાન્ય સંજોગોમાં, પાકતી મુદત પહેલાં આ ખાતું બંધ કરવાનો અથવા પૈસા ઉપાડવાનો વિકલ્પ અત્યંત મર્યાદિત શરતો (જેમ કે ખાતાધારકનું અવસાન કે કોર્ટના આદેશ) હેઠળ જ ઉપલબ્ધ હોય છે.
તેથી જ, એનએસસીમાં ફક્ત એવા જ નાણાંનું રોકાણ કરવું યોગ્ય રહેશે જેની તમને આગામી ૫ વર્ષ સુધી કોઈ તાત્કાલિક જરૂર ન હોય. જો ઈમરજન્સીમાં નાણાંની જરૂર પડે અને બધી બચત એનએસસીમાં રોકાયેલી હોય, તો તમારી નાણાકીય યોજના ખોરવાઈ શકે છે. મોટી રકમનું રોકાણ કરતા પહેલાં તમારી પાસે અલગથી ઈમરજન્સી ફંડ ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તેની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. ઉપરાંત, સરકાર સમયાંતરે વ્યાજદરમાં સુધારો કરતી હોય છે, તેથી રોકાણ કરતી વખતે વર્તમાન વ્યાજદર ચકાસી લેવો.
